Кіріспе

Petit Basset Griffon Vendéen (/p/ɛ/,/t/iː// //b/æ/,/s/eɪ// //ɡ/r/ɪ/,/f/ɒ/n// //v/ɑ/n//d/eɪ/'/ɑ/n/), немесе PBGV, – иіс іздейтін иттің түрі, Францияның Венде аймағындағы қалың бұталы жерлерде қоянды қуу үшін селекцияланған. АҚШ-та бұл тұқымды "Petit" немесе "PBGV", Англияда "Roughie", ал Данияда "Griffon" немесе "Petit" деп атайды. PBGV – Халықаралық кинологиялық федерация (FCI) мойындаған "басет" типіндегі алты тұқымның бірі.

Сыртқы келбеті

Аталық және аналықтарының мөлшері шамалас болуы керек, қайыңнан 12,5-тен 15,5 дюймге (32-ден 40 см-ге) дейін, ал салмағы 25-тен 40 фунтқа (15-тен 20 килограмға) дейін болуы тиіс. Гриффон Вендее тұқымдасының тағы үш түрі сияқты – Гранд Гриффон Вендее, Брикет Гриффон Вендее және Гранд Басет Гриффон Вендее, бұл иттер мықты денелі, сырттан қарағанда қатал әрі жабайы көрінеді, бірақ олардың мінезі жеңіл. Олардың аяқтары қысқа, сүйектері күшті, ал денелері қайың биіктігінен сәл ұзын. Денесінің ұзындығы бассет хаунд немесе такс сияқты ерекше ұзын емес. Иттердің сыртқы түрі шалаң, екі қабатты, ұзын және қатаң түкпен жабылған. Беті мен аяқтарындағы түк денедегі түкке қарағанда жұмсақ болуы мүмкін. Бетіндегі түк сақал мен мұрт сияқты көрінеді. Көп жағдайда олардың кірпіктері өте ұзын болады. Бас сүйегі дөңгелек, құлақтары көптеген аңшы иттерге тән, төмен қарай салбырап тұрады және сопақша келген, бірақ аталықтардың басы аналықтарға қарағанда көбірек дөңгелек болады. Құлақтары төмен орналасқан және ілініп тұрады, созылғанда мұрын ұшына дейін жеткені жөн. Құйрығы көбінесе тік ұсталады, ұзын және ұшына қарай жіңішкелейеді, пішіні қылышқа ұқсас. Түсі негізінен ақ, оған қоңыр, лимон, қара, күміс (сұр және ақ түсті түк) немесе сары түсті дақтар араласады, кейде қоңыр реңдерімен. Олар екі түсті, үш түсті немесе күміс түсті болуы мүмкін.

Тендерлік және селекциялық

PBGV-лер экстраверт, достық және тәуелсіз итттер. Кейде «қуаныш сыйлайтын тұқым» деп аталатын PBGV-лердің құйрықтары тынымсыз қимылдап, ақылды, көркем көздері бар. PBGV-лер әдетте белсенді және жанды болады. Бұл тұқым көбінесе басқа итттермен де, адамдармен де жақсы қарым-қатынас жасайды. PBGV стандартында иттің «еркін дауыстануы керек» делінген. Егер олардың «тобы» ырғақ немесе ән айта бастаса, итттер де қосылады, бұл көңілді көрініс тудырады. PBGV-лер жалғыз немесе серігімен жылап-сыңғыруы мүмкін; олар музыкаға, көңіл көтеру үшін немесе жалғыз қалдырылуына наразылық білдіру үшін жылап-сыңғыруы мүмкін. PBGV-ні күтіп отырғандар ұйықтап жатқан итттердің сүйікті әндерімен бірге оянып, ыңғырашатынын айтады. PBGV тыныш ит емес. PBGV-ді ешқашан «ыңыршық» деп атамаса да, олардың сенімді, иттің дауысы олардың кішкентай дене бітімі үшін ерекше қатты естіледі. PBGV-нің ашық мінезі әр иттің өзіне тән, бірақ тіпті ең ұялшақ Petit та басқа итттерді қарсы алатын кезде лақтырып немесе шақырып сәлемдеседі. Басқа итттер сияқты, Petits-тер де жаттығу кезінде кейде қиындық тудыруы мүмкін. Дегенмен, PBGV-лердің шапшаңдығы, мойынсұнушылығы және рингте жақсы өнер көрсетуі жиі кездеседі. Олар өте экстраверт, мейірімді және қуанышты болғандықтан, PBGV-лер керемет терапиялық итттер болады. PBGV-лер тамаша аң аулау және іздеу итттері. Көптеген PBGV «Аңшылық инстинкт тестісін» сәтті өткізіп, AKC аңшылық атағын алды. Бұл әдіспен жұмыс істейтін итттер аң аулау үшін емес, оны табу үшін жұмыс істейді. Францияның Венде аймағында итттер қояндарды бұталардың арасынан қуып шығарып, ашық жерге жеткізеді, онда аңшы оларды атып түсіреді. Тәжірибелі аң аулау итттері үйірдегі басқа итттермен жақсы жұмыс істейді, үйірге қоянның бар екенін немесе ізбен жүріп бара жатқан қоян туралы ескертеді. «Сабер құйрықтары», тағы бір PBGV лақап аты, әдетте құйрықтың ұшында ақ болады, сондықтан аңшы бұталар мен қылқан арасынан құйрықты оңай көреді. Үйдегі жануар ретінде, бұл айқын аң аулау инстинкті құстар, үйірсінген жануарлар және мысықтарға аңшылық жасауға әкелуі мүмкін. Кейбір PBGV-лер үшін бұл инстинктті жаттығу арқылы жеңу қиын болуы мүмкін. Көптеген PBGV-лер жақсы серіктес жануарлар болып табылады және мысықтар мен басқа жануарлармен қатар өмір сүруге қолайлы мінез-құлықтарға ие. PBGV иегерлері үйде мысықтар болған жағдайда, оларды үйдің бір бөлігі ретінде тану үшін күшік немесе итті үйретуі керек. Иіс сезуге бейім итттер ретінде, көптеген PBGV-лерді ашық, қоршалмаған аумақтарда қайыспен ұстаған жөн. Тіпті ең мойынсұнушы ит те иіс тапқанда аңдып кетуі мүмкін. Олар иіс пайда болған жерде тез және ұзақ жүгіре алады. PBGV-нің санасында иіс сезу мойынсұнудан жоғары тұрады. Шындығында, PBGV-лер мұрынмен жұмыс істеуде өте жақсы, және олардың көпшілігі AKC-нің иіс сезу және іздеу атақтарын алды. PBGV-нің ашық мінезі және тік құйрығы басқа итттер тарапынан қате түсінілуі мүмкін, өйткені бұл әдептер әдетте басқа итттерге үстемдік білдіреді. PBGV-лер басқа итттерде үстемдік көрсету қажеттілігін тудыруы мүмкін. PBGV иелері бұл қате түсінікке мұқият болуы керек, өйткені Petits өлшемі мен агрессивтілігі жағынан оңай жеңіледі.

Денсаулық

Ұлыбританияның Кеннел клубы 2004 жылы Басет Гриффон Вендендердің (кішкентай және үлкен түрлері біріктірілген) денсаулығына қатысты зерттеу жүргізді. Американың Petit Basset Griffon Vendéen (PBGV) клубы екі зерттеу жүргізді, біреуі 1994 жылы, екіншісі 2000 жылы.

Өлім-жітім

2000 жылғы Америка клубының сауалында PBGV-лардың орташа өмір сүру ұзақтығы 12,7 жылды құрады (стандартты қателік 3,9). Үлгінің мөлшері нақты көрсетілмеген, бірақ шамамен 45 ит болды. 1994 жылғы сауалда өмір сүру ұзақтығы туралы деректер жиналған жоқ. Өлімнің себептері туралы мәліметтер берілмеген. 2004 жылғы Ұлыбритания Кеннел клубының сауалында қайтыс болған 76 бассетт-гриффон-вендееннің (екеуі де сорттары) орташа өмір сүру ұзақтығы 12,1 жылды құрады (максималды 17,3 жыл). Өлімге себеп болған негізгі факторлар: қатерлі ісік (33%), қарттық (24%) және жүрек аурулары (7%).

Аурудың таралуы

PBGV Club of America 2000 жылғы зерттеуінде 640 иттің иелері хабарлаған ең көп кездесетін аурулар – тұрақты оқушы қабыршалары, қайталанатын құлақ инфекциялары, гипотиреоз, мойын ауыруы және эпилепсия болды, олар көбінесе фенобарбитолмен, күнделікті қабылданатын дәрілермен емделеді. Кейінірек олар негізінен неміс шопандарына әсер ететін Panis деп аталатын көз ауруына шалдығуы мүмкін. Бұл ауру стероидті көз тамшыларының көмегімен бақылауда ұсталады. 2004 жылғы UKC зерттеуінде 289 тірі бассетт-гриффон (екі түрі де) арасында иелері атап өткен ең көп таралған денсаулық мәселелері – репродуктивті, дерматологиялық (дерматит және кенелер), және құлақ (сыртқы отит, артық құлақ күкірті және құлақ кенелері) мәселелері болды. Олар сондай-ақ ұзын денесі, қысқа аяқтары және олардың дене мөлшеріне қарағанда салмағы ауыр болғандықтан, жамбас шығуына бейім. Орташа салмағы шамамен 15 кг.

Қамқорлық

PBGV-нің ең тартымды тұсы – оның шалқыған, ұқыпсыз сыртқы түрі. Олардың артық энергиясын шығару үшін күнделікті серуендеуі немесе үлкен, қоршалған аулада көп ойнауы қажет. Шашын түйіліп қалмауы үшін үнемі, бірақ күнделікті емес, тастау керек. Шашын жақсы күтімде ұстау үшін оны кейде жұлып алу керек. Шашты арнайы жұлып алу құралымен немесе саусақ пен бас бармақпен жұлып алу қажет. Шаш тегіш тамырлы болып келеді және тұрып қалса, оңай шығарылу үшін жасалған, сондықтан бұл күтім әдісі ешқандай ауыртпалық тудырмайды. Саңырауқұлақ инфекциясын болдырмау үшін құлақтарын үнемі тазалау керек, ал тырнақтарын әдетте айына бір-екі рет кесу қажет.