Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бовец (немесе Флитш) – Италиямен шекараға жақын Солтүстік-Батыс Словениядағы Приморск аймағындағы қала. Бұл Бовец муниципалитетінің орталық елді мекені.
Bovec ( or ; , Flitsch, ) is a town in the Littoral region in northwestern Slovenia, close to the border with Italy. It is the central settlement of the Municipality of Bovec.
География
Бовец қаласы астана Люблянадан шалқара орналасқан, теңіз деңгейінен биіктікте. Елді мекен Юлиан Альптеріндегі Канин тауының шығыс беткейінің астында, Италиямен шекараны құрайтын, Соча (Исонцо) өзенінің жоғарғы ағысының Бовец алқабында жатыр. Солтүстік-батыстағы Трента аңғары Триглав ұлттық паркіне жалғасады. Бұл жер дәстүрлі түрде тарихи Горишка аймағының құрамында болған, бірақ қазіргі жергілікті тұрғындар Словенияның кеңірек жағалау аймағымен байланысты екенін қалайды.
Bovec is located from the capital Ljubljana, at an elevation of The settlement lies in the Bovec Basin of the upper Soča (Isonzo) River, below the eastern slopes of Mount Kanin in the Julian Alps, forming the border with Italy. The adjacent Trenta Valley in the northwest leads into Triglav National Park. It has been traditionally part of the historic Goriška region, but today locals prefer to identify with the wider region of the Slovene Littoral.
Атауы
Бовец 1070 жылы Plecium және Pletium (және 1181–96 жылдары Vlicez, 1257 жылы Plezio, 1377 жылы Pleç) деген атаулармен жазбаша дереккөздерде кездеседі. 12-13 ғасырларда бұл атау тек қана елді мекенді ғана емес, сонымен қатар Трента аңғарымен қоса, Жоғарғы Соча аймағының кеңірек бөлігін де білдірген. Словен тіліндегі атау славян тіліндегі *blьcь* түбірінен шыққан, бірақ бұл түбірдің өзі славян тілінен бұрынғы кезеңге жатады. Фриуль және неміс тілдеріндегі атаулар Плитиум немесе Плетиумнан туындауы мүмкін, бұл ежелгі грек географы Страбон айтқан Флигадия немесе Флигадыс деген жер-су атауымен байланысты болуы мүмкін. Амплетий және Планта сияқты басқа да атаулармен байланыс мүмкін, бірақ бұл азырақ ықтимал. Жергілікті диалектте бұл елді мекен Бек деп аталады. Соңғы австро-венгерлік кезеңде, Литораль Цислейтния Австрияның құрамында болғанда, Флич Толмейн округінің (Кюстенландтың 11 округінің бірі) құрамына кірген. Австро-Мажарстан армиясы Predil Pass жолы бойында екі бекініс салған: 1881–82 жылдары сақталған Клюже бекінісі және қираған Форт Герман.
Bovec was attested in written sources in 1070 as Plecium and Pletium (and as Vlicez in 1181–96, Plezio in 1257, and Pleç in 1377). During the 12th and 13th centuries, the name designated not only the settlement itself, but also the wider Upper Soča region, including the Trenta Valley. The Slovene name is derived from the Slavic form blьcь, but this itself is of pre Slavic origin. The Friulian and German names indicate that the names may be derived from Plitium or Pletium, which could possibly be connected with the oronym Phligadia mentioned by the ancient Greek geographer Strabo or the place name Phlygades. Less likely possibilities include a connection to the ancient place names Ampletium and Planta. In the local dialect, the settlement is known as Bec. During the last Austro Hungarian period, when the Littoral was part of Cisleithanian Austria, Flitsch was administered within the Tolmein district (one of the 11 districts within Küstenland). The Austro Hungarian Army had two fortresses erected along the Predil Pass road, the well preserved Kluže Fortress in 1881–82 and the ruined Fort Hermann.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл аймақ 1915 жылдың маусымы мен 1917 жылдың қарашасы аралығында Аустро-Мажарстан әскерлері мен Италия армиясы арасында болған Изонзо шайқастарының қаны төгілген алаңы болды, ол аймақты дерлік толығымен қиратты. Соғыстан кейін Бовецтен шығысқа қарайғы әскери зират кеңейтілді және Аустро-Мажарстан мен Италия сарбаздарының қалдықтары айналасындағы зираттардан осы зиратқа көшірілді. Италия сарбаздарының қалдықтары 1938 жылы Кобаридтен тыс жердегі итальяндық әскери сүйек қоймасына қайта жерленді. Зиратта 600-дан астам сарбаз жерленген; қабірлер зираттың барлық аумағын жабады, бірақ тек оңтүстік бөлігінде бетон қабір тастары орнатылған. Қабір тастарында есімдер жоқ. 1918 жылғы Витторио Венето шайқасынан кейін Бовец итальяндық әскерлер тарапынан басып алынды және 1920 жылғы Рапалло шарты бойынша ресми түрде Италия Корольдігінің құрамына, Юлиан Маршының бөлігі ретінде қосылды. 1922-1943 жылдар аралығындағы итальяндық фашистік режим кезінде Бовец және көрші ауылдардың словен тілінде сөйлейтін халқы мәжбүрлі итальяндықтандыру саясатына ұшырады. Көптеген жергілікті тұрғындар осыған байланысты жер астындағы әскери антифашистік ТИГР ұйымына қосылды, ал көптеген басқалары көршілес Югославия Корольдігіне эмиграциялады.
During World War I, the area was the theatre of the bloody Battles of the Isonzo, fought between Austro Hungarian forces and the Italian Army between June 1915 and November 1917, which devastated the region almost completely. After the war, the military cemetery east of Bovec was expanded and the remains of Austro Hungarian and Italian soldiers were transferred to the cemetery from surrounding cemeteries. The remains of the Italian soldiers were exhumed and transferred to the Italian military ossuary outside Kobarid in 1938. Over 600 soldiers are buried in the cemetery; the graves cover the entire cemetery area, although only the south quarter has concrete grave markers. There are no names on the grave markers. Upon the 1918 Battle of Vittorio Veneto, Bovec was occupied by Italian forces and by the 1920 Treaty of Rapallo officially annexed to the Julian March as part of the Kingdom of Italy. Under the Italian Fascist regime between 1922 and 1943, the Slovene speaking population of Bovec and the neighbouring villages was submitted to a policy of forced Italianization. Numerous locals in turn joined the underground militant anti fascist TIGR organization, while many others emigrated to the neighbouring Kingdom of Yugoslavia.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1943-1945 жылдары аймақ нацистік Германия әскерлерімен оккупацияланды, ал словен партизандарының бөлімдері осы аймақта активті қызмет атқарды. 1945 жылдың мамыр айында Югославия халық армиясы Бовецті азат еткеннен кейін, қала Ұлыбритания мен АҚШ-тың бірлескен оккупациясы астына көшті. 1945 жылдың маусымынан 1947 жылдың қыркүйегіне дейін Бовец және Соча өзенінің бүкіл оң жағалауы бұрынғы Юлиан Маршының А аймағына енді, ол одақтас әскери басқаруда болды, ал Югославия оккупациялық аймағымен шекара сызығы қаладан шығысқа қарай бірнеше шақырым жерде өтті.
Between 1943 and 1945, the area was occupied by Nazi German forces, and units of Slovene partisans were active in the area. After liberation by the Yugoslav People's Army in May 1945, Bovec came under joint British U. S. occupation. Between June 1945 and September 1947, Bovec and the entire right bank of the Soča River was included in Zone A of the former Julian March, which was under Allied military administration, with the demarcation line with the Yugoslav occupation zone running just a few kilometers east of the town.
Бірлескен қабір
Бовец қаласында Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты үлкен жаппай қабір орналасқан. Қала зиратының кіреберісіне жақын жердегі Зираттағы жаппай қабірде 1941-1945 жылдар аралығында қаза болған 11 неміс әскерінің қалдықтары сақталған. Олардың барлығының есімдері белгілі. 2000 жылы қабір ашылып, қалдықтары Люблянадағы Жале зиратына көшірілді. Словениядағы көптеген жаппай қабірлерден өзгеше, бұл қабір коммунистік кезеңде Германияның соғыс қабірлері комиссиясы ұсынған қаржымен жақсы күтілген. Жаппай қабір словен және неміс тілдеріндегі тақтамен белгіленген.
Bovec is the site of a mass grave associated with the Second World War. The Cemetery Mass Grave is located next to the entrance to the town cemetery. It contained the remains of 11 German soldiers killed between 1941 and 1945. The names of all of them are known. The grave was exhumed in 2000 and the remains were transferred to Žale Cemetery in Ljubljana. Unlike most mass graves in Slovenia, the grave was well maintained during the communist era with funds provided by the German War Graves Commission. The mass grave is marked by a plaque in Slovene and German.
Соғыстан кейінгі
1947 жылдың қыркүйегінде Париж бейбіт келісімдерімен қала Югославияға берілді. 1951 жылы Бовец қала мәртебесін алды. 1991 жылы Югославияның тарауымен Бовец тәуелсіз Словенияның бір бөлігіне айналды. Бовец 1976 жылғы Фриули жер сілкінісінен ауыр зақымдар көрді. 1998 жылдың сәуірінде Рихтер шкаласы бойынша 5,6 дейін жететін орташа күшті жер сілкінісі болды, ал 2004 жылдың шілдесінде 4,9 дейін жететін әлсіз жер сілкінісі болды.
In September 1947, the Paris Peace Treaties gave the town to Yugoslavia. In 1951, Bovec became a town. With the breakup of Yugoslavia in 1991, Bovec became part of independent Slovenia. Bovec was heavily damaged by the 1976 Friuli earthquake. Another moderate quake with a magnitude of 5.6 on the Richter magnitude scale shook the town in April 1998, and a weaker one occurred in July 2004, with a 4.9 magnitude.
Туризм
Бовец тұрғындары көбінесе туризмге тәуелді. Соңғы жылдары бұл аймақ жарнамашылар мен кино түсірушілер арасында ерекше танымал болды; Диснейдің "Нарния жылнамалары: Принц Каспиан" фильмінің бір бөлігі осы жерде түсірілді. 2008 жылы аймақ "Соча әңгімелері" жобасымен "Еуропаның үздік саяхат бағыттары" сыйлығына ие болды. Аймақтағы маңызды орындар: Бока сарқырамасы, Триглав тауы (2864 м), Соча өзені, Крн көлі, Канин (Селла Невеа) тау шаңғы курорты, Вршич жотасы (1611 м) және Мангартқа дейін тау жолы. Бовец маңында қайықпен жүзу, рафтинг, жаяу серуендеу (Бовецтен Клуже бекінісіне дейінгі Бейбітшілік жолы, Соча жолы және Альп-Адриа жолы), Društvo 1313 ұйымының қойылымдары, Мангарт жазығындағы ірімшік таңдау, Канин айналмалы кабельдік жолы, Престрельженик терезесі және басқа да карст құрылымдары, арқанмен сырғанау және балық аулау сияқты шаралар ұйымдастырылады.
The citizens of Bovec largely depend on tourism. In recent years, the area has become increasingly popular with advertisers and filmmakers; part of the Disney film The Chronicles of Narnia: Prince Caspian was shot here. The area received the European Destinations of Excellence award in 2008 with the Soča Stories project. Area destinations include Boka Falls, Mount Triglav (2864 m), the Soča River, Lake Krn, the Kanin (Sella Nevea) ski resort, the Vršič Pass (1611 m), and the mountain road to the Mangart Saddle. Activities around Bovec include kayaking, rafting, hiking (the Peace Trail from Bovec to Kluže Fortress, the Soča Trail, and the Alpe Adria Trail), performances by Društvo 1313, cheese tasting on the Mangart Plain, the Kanin circular cableway, Prestreljenik Window and other karst features, a zip line, and fishing.