Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ляоюань – Қытай Халық Республикасының Цзилинь провинциясындағы префектуралық деңгейдегі қала. Батысы мен оңтүстігінде Ляонин провинциясының Тиелинь қаласы, батысы мен солтүстігінде Сипинг қаласы, ал шығысында Тунхуа және Цзилинь қалаларымен шектеседі. Ляоюань провинция астанасы Чанчунь қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан. Жер аумағы - Цзилинь провинциясының префектуралық деңгейдегі қалаларының арасында ең кішісі. Ляоюань префектурасының жалпы халқы 1,176,645 адамды құрайды, ал қалалық аймақта 462,233 адам тұрады.
Liaoyuan is a prefecture level city in Jilin province, People's Republic of China. It is bounded on the west and south by Tieling of Liaoning province, west and north by Siping, and east by Tonghua and Jilin City. Liaoyuan lies some south of Changchun, the provincial capital. Covering an area of , Liaoyuan is the smallest among the prefecture level divisions of Jilin. Liaoyuan has a total population of 1,176,645 in the prefecture, while the urban area has a population of 462,233.
Тарих
Ляоюань Цинь династиясы кезінде императорлық аңшылық алаңы болған, ол Шэньцзинь падогы (盛京圍場) деп аталды. ХХ ғасырдың аяғына дейін қарапайым азаматтарға бұл аймаққа кіруге тыйым салынды, содан кейін Хэбэй, Шандонг және Хэнань провинцияларынан келген иммигранттар Маньчжурияға қоныс аудара бастады (Қуан Гуандунды қараңыз). 1902 жылы Цин үкіметі осы аймақта Сиань округін (西安縣) құрды, ол бүгінгі Сиань ауданына айналды. Көп ұзамай жер астындағы көмірдің табылуы қалаға гүлдену әкелді. 1931-1945 жылдар аралығында Сиань Маньчжукодағы маңызды көмір өндіру орталығы болды, сонымен қатар американдық армия генералы Джонатан М. Уэйнрайт тұтқын ретінде осы жерде ұсталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Шиань округі, Шэньсидегі Шиань қаласымен шатасудан сақтау үшін Бейфенг округі деп қайта аталды. Қытай Азамат соғысы кезінде Сиань коммунистік және ұлтшыл күштер арасындағы қатыгез шайқастардың ошағы болды, 1947 жылдың жазына дейін коммунистік күштер оны толығымен басып алды. 1952 жылы қала Ляоюань (сөзбе-сөз – Шығыс Лио өзенінің бастауы) деп аталды, ал бұрын Ляоюань округі Шуанляо округі болып өзгертілді. Ляоюань 1983 жылға дейін Сипин префектурасының басқаруында болды, содан кейін префектура деңгейіндегі қалаға айналды, екі аудан мен екі округті басқарады.
Liaoyuan was an imperial hunting ground during the Qing dynasty, going by the name Shengjing Paddock (盛京圍場). Ordinary citizens were prohibited from entering this region until late 1800s, when waves of immigrants from Hebei, Shandong and Henan began to populate Manchuria (see Chuang Guandong). In 1902, Qing government established Xi'an County (西安縣) in this region, which became today's Xi'an District. The discovery of coal underground shortly afterwards brought prosperity to the city. Between 1931 and 1945, Xi'an was an important coal mining city in Manchukuo and also the place where American Army General Jonathan M. Wainwright was held as a prisoner. After World War II, Xi'an County was renamed to Beifeng County to avoid confusion with Xi'an in Shaanxi. During the Chinese Civil War, Xi'an was a focal point of the intense fighting between the Communist and Nationalist forces until the summer of 1947 when it was permanently captured by the Communist force. The city was renamed Liaoyuan (literally the source of the East Liao River) in 1952, and the county previously named Liaoyuan was renamed to Shuangliao. As a county level city, Liaoyuan was under Siping Prefecture's jurisdiction till 1983, when it became a prefecture level city, administering two districts and two counties.
География және климат
Ляоюаньда қоңыржай, жартылай ылғалды муссондық климат басылады. Жылдық орташа күн сәулесінің жалпы сомасы 2580 сағатқа жетеді, ал жылдық орташа жауын-шашын мөлшері одан да жоғары.
Liaoyuan has a temperate semi humid monsoon climate. The average annual sunshine totals 2,580 hours, while the average annual precipitation is just above
Әкімшілік бөлімшелер
Карта # Атауы Ханзи Ханю Пиньин халқы (2010 жылғы бағанасы) Ауданы (км2) Тығыздығы (/км2) 1Лонгшан ауданы龙山区Лонгшань Qū283,0452571,1012Сиань ауданы西安区Сиань Qū179,1881721,0423Донгфэнь ауданы东丰县Донгфэнь Xiàn408,6792,5221624Донглияо ауданы东辽县Донглиао Xiàn396,1212,174182
Map # Name Hanzi Hanyu Pinyin Population (2010 est.) Area (km2) Density (/km2)1Longshan District龙山区Lóngshān Qū283,0452571,1012Xi'an District西安区Xī'ān Qū179,1881721,0423Dongfeng County东丰县Dōngfēng Xiàn408,6792,5221624Dongliao County东辽县Dōngliáo Xiàn396,1212,174182
Экономика
Лиоюаньда көмір өндіру Цинь династиясының соңында басталды және 100 жылдан астам уақыт бойы ең маңызды сала болып қала берді. 1931 жылдан 1945 жылға дейінгі жапондық оккупация кезінде Лиоюань Маньчжуриядағы екінші ірі көмір өндіру орталығы болды, Фушуньтен кейін. Бұл қала 1990 жылдардың ортасына дейін жыл сайын шамамен 3 миллион тонна көмір өндірді, бірақ көмір қорының таусылуы қала экономикасын тоқтатты. Қала экономикалық құрылымын тау-кенге бағытталғаннан жеңіл өндіріске бағытталғанға өзгертуге сәттілікке жетті. Қазіргі таңда қала Қытайдағы ең ірі мақта шұлық өндіру орталығы болып табылады. Сонымен қатар, Apple MacBook Pro алюминий корпусы да осы қалада өндіріледі. 2011 жылы Лиоюаньның ЖІӨ-сі 50 миллиард юаньды құрады, бұл жылдық өсім 15,6%-ды көрсетті.
Coal mining in Liaoyuan started in late Qing dynasty and continued to be the most important industry for more than 100 years. During the Japanese occupation from 1931 to 1945, Liaoyuan was the second largest coal mining center of Manchukuo, preceded only by Fushun. This city continued to produce approximately 3 million tons of coal every year till the mid 1990s, when the exhaustion of coal resource brought the economy of this city to a standstill. The city succeeded in transforming its economic structure from a mining oriented one to a light manufacturing oriented one. At present, the city is the largest cotton sock manufacturing center in China. Furthermore, the aluminum shell of Apple MacBook Pro is also manufactured in this city. Liaoyuan has a GDP of RMB 50 billion in 2011, rising 15.6% year on year.
Көлік
Қала арқылы Чанчунь-Ляоюань тас жолы мен Сипин-Мейхэкоу темір жолы өтеді. Чанчунь әуежайы Ляоюань қаласына дейін бір жарым сағаттық жерде орналасқан.
The Changchun Liaoyuan Expressway and the Siping Meihekou Railway run through the city. Changchun Airport is within one and a half hour's drive from Liaoyuan.
Туризм
Гуандун бұғы еті, Ляоюань қаласының бұғы шаруашылығымен ұзақ тарихы болғандықтан, жергілікті халық арасында кең таралған тағамдардың бірі.
Guandong deer meat is one of the popular dishes among local people since Liaoyuan has a long history of raising deer.
Апат
2005 жылғы 16 желтоқсанда Ляоюань орталық ауруханасында болған өртте кем дегенде 39 адам қаза тапты, олардың 33-і науқас еді. Өрттің себебі – сымдардың тозуы деп жергілікті бұқаралық ақпарат құралдары хабарлады. (BBC)
On December 16, 2005, a fire in Liaoyuan Central Hospital killed at least 39 people, 33 of whom were patients. The cause of the fire was wire aging, as reported by local media. (BBC)
Спорт
15 000 орындық Liaoyuan стадионы қаланың ең ірі стадионы болып табылады. Ол 2006 жылы салынды және негізінен футбол ойындары үшін пайдаланылады. Стадионда жеңіл атлетика жолы да бар.
The 15,000 capacity Liaoyuan Stadium is the largest stadium in the city. It opened in 2006 and it is used mostly for association football matches. The stadium also has an athletics track.