Кіріспе

Калифорниядағы географиялық шұңқыр

Салтон шұңқыры – Сонора шөлінің Колорадо шөлі аймағындағы эндореялық алаптың ең төменгі нүктесі, яғни басқа су қоймаларына ағысы жоқ жабық дренаж жүйесі. Шұңқыр ірі Салтон ойысына кіреді және Коачелла аңғары мен Империя аңғарын бөліп тұрады, олардың екеуі де Салтон ойысының бөліктері болып табылады. Шұңқырдың ең төменгі нүктесі теңіз деңгейінен 82 метр төменде жатыр, ал 1906 жылдан бері 343 шаршы миль (888 км²) аумақты Салтон теңізі шұңқырдың ең төменгі бөлігін сумен толтырып келеді.

Геология

Солтон шұңқылы - Солтон ойпатының ішіндегі ең төменгі жер, белсенді тектоникалық жарылыс алабы. Солтон ойпаты - Сан-Андреас жарылысы мен Шығыс Тынық мұхитының тік көтерілісінің бірлескен әсерінен жер қыртысының созылуы және шөгуі нәтижесінде пайда болған. Браули сейсмикалық аймағы - алаптың оңтүстік-шығыс бөлігін құрайды және Сан-Андреас жарылысы жүйесін оңтүстікке қарай Империялық жарылыс аймағымен байланыстырады. Солтон бұлақтары - алаптың ішіндегі риолитті лава дөңгелектері, олар шамамен 10 300 (± 1000) жыл бұрын активті болған.

Тарих

Бұл аймақта шамамен 20 500 – 3000 жыл бұрын Кахуилла көлі болған және Солтон-Баттс тауларының жоғарырақ бөліктерінде толқынмен ойылған жартастар түрінде іздер қалдырған. Жақында, 1862 жылы Колорадо өзенінің тасқыны Солтон ойпатына жетіп, оны толтырып, шамамен 97 шақырымға созылған және 48 шақырым ені бар көл құрады. 1884 және 1891 жылдары Колорадо өзені Солтон ойпатына ағып түсті. 1891 жылғы тасқын 30 шақырымға созылған және 16 шақырым ені бар көлді құрады. 1905 жылы Колорадодағы ірі тасқын Аламо және Нью-Риверлерді жасаған бұрылыс арнасына құйылды, нәтижесінде Коачелла аңғарындағы қазіргі Солтон теңізі пайда болды. 1907 жылы салынған тоған тасқын судың ағып кетуін болдырмады, бірақ Солтон теңізіне судың сіңуі әлі де жалғасуда.