Кіріспе

Фазил Кішік (1906-1984) – түрік-қыптық саясаткер және дәрігер, Кипр Республикасының бірінші вице-президенті қызметін атқарған.

Өмірбаян

1906 жылы Никосияда фермердің ұлы Фазыл Күчюк дүниеге келді. Никосиядағы түрік орта мектебін бітіргеннен кейін Күчюк Стамбул, Лозанна және Париж университеттерінде медицинаны оқыды. 1937 жылы Кипрге оралғаннан кейін жеке практика ашты, бірақ саясатқа деген қызығушылығы оны Кипр түркілерінің құқықтарын қорғауға итермеледі. 1941 жылы Күчюк «Халық дауысы» (Halkın Sesi) газетін құрып, бас редакторы болды. Британдық отарлық әкімшілікке қарсы күресінің нәтижесінде газетіне 1942 жылға дейін жариялануға рұқсат берілмеді, алайда газет бүгінгі күнге дейін шығып тұрады. 1943 жылы ол Кипр аралының түрік азшылығының қауымдастығы (Kıbrıs Adası Türk Azınlığı Kurumu – KATAK) құрылтайшыларының бірі болды. Қауымдастықтың мақсаты – түрік кипрліктерінің әлеуметтік, экономикалық және саяси тұрмысын жақсарту еді. Кейбір мүшелерімен келіспеушіліктер туындаған соң Күчюк KATAK-тан бөлініп, Кипр Ұлттық Түрік Халық Партиясын (Kıbrıs Millî Türk Halk Partisi – KMTHP) құрды. 15 жылдық күрес нәтижесінде Күчюк Евкаф (түрік діни қоры) британдықтардан түрік кипрліктерінің басқаруына өтуіне көмектесті. 1959 жылы Лондонда және Цюрихте Кипр Республикасының тәуелсіздігін құру бойынша өткен конференцияларда Күчюк түрік кипрлік қауымдастығын өкілдік етті және халық үшін конституциялық кепілдіктерді қамтамасыз етуге қол жеткізді. 1959 жылдың 3 желтоқсанында Күчюк жаңа республиканың вице-президенті болып сайланды. Кипр гректерінің конституцияны өзгерту туралы ұсыныстарынан кейін (Қипр дауына қараңыз), Күчюк 1973 жылға дейін Кипр Республикасының вице-президенті қызметін атқарды, содан кейін оның орнына Рауф Денкташ келді. Денсаулығы нашарлағанмен, Күчюк «Халық дауысы» газеті арқылы түрік кипрліктерін қолдауын жалғастырды. Күчюк 1984 жылдың 15 қаңтарында Вестминстер ауруханасында қайтыс болды, бұл Солтүстік Кипр Түрік Республикасының тәуелсіздігін жариялаудан бір жылдай бұрын болған оқиға еді. Ол Солтүстік Кипр Түрік Республикасының бұрынғы премьер-министрі Ирсен Күчюктың інісі болды.