Кіріспе

Германия Федеративтік Республикасының мемлекеттік темір жолы (1949–1994)

Deutsche Bundesbahn немесе DB (Германия Федеративтік темір жолы) 1949 жылдың 7 қыркүйегінде жаңадан құрылған Батыс Германияда (ФРГ) Deutsche Reichsbahn Gesellschaft (DRG) компаниясының ізбасары ретінде мемлекеттік темір жол ретінде құрылды. DB Германияның қайта бірігуіне дейін Батыс Германияның мемлекеттік темір жолы болып қала берді, содан кейін бұрынғы Шығыс Германияның Deutsche Reichsbahn (DR) темір жолымен бірігіп, Deutsche Bahn компаниясын құрды, ол 1994 жылдың 1 қаңтарында құрылды.

Өмірбаян

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германиядағы одақтас оккупациялық аймақтардың әр әскери үкіметі өз аумағындағы неміс темір жолдарына де-факто жауапты болды. 1946 жылғы 10 қазанда британдық және американдық оккупациялық аймақтардағы темір жолдар Deutsche Reichsbahn im Vereinigten Wirtschaftsgebiet (бірлескен экономикалық аймақтағы неміс мемлекеттік темір жолы) құрды, ал 1947 жылғы 25 маусымда француз оккупациясындағы провинциялар Südwestdeutsche Eisenbahn құрды. ФРГ құрылғаннан кейін ДРГ-ның осы мұрагер ұйымдары қайта біріктірілді, бұл жағдай 1951 жылғы 13 желтоқсанда ратификацияланған Федералды темір жол заңымен (Bundesbahngesetz) бекітілді. Саар аймағындағы темір жолдар 1957 жылғы 1 қаңтарда қосылды.

Ұйым

DB – мемлекеттік компания болған, ол бірнеше жергілікті ерекшеліктерді ескермегенде, Батыс Германияның барлық теміржол тасымалында монополиялық құқықтарға ие болды. DB Федералдық көлік министрлігінің (Bundesverkehrsministerium) бақылауында болды. 1985 жылы Франкфурт қаласындағы бас кеңсесінде DB 322 383 қызметкерімен Германия Федеративтік Республикасының үшінші ірі жұмыс берушісі еді. Арнайы теміржол полициясы (Bahnpolizei) қауіпсіздікті қамтамасыз етті. DB-ның тамақтандыру қажеттіліктерін "Deutsche Schlafwagen und Speisewagengesellschaft" (DSG), кейіннен "Deutsche Service Gesellschaft der Bahn" компаниясы жүзеге асырды, себебі бұрынғы DRG тамақтандырушысы Mitropa Шығыс Германияда орналасқан және ГДР-дегі Deutsche Reichsbahn-ға қызмет көрсеткен. Батыс Берлин ГДР-мен қоршалғандықтан, бөлінген қаладағы қалалық және алыс қашықтықтағы теміржол қызметтерін тек DR көрсетті, бірақ DB Батыс Берлиннің негізгі жолаушылар станциясы Zoologischer Garten-ге жақын Hardenbergstraße көшесінде билет кассасын ұстады.

1949-1970 жылдар

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейінгі алғашқы жылдары негізгі міндеттер ауыр зақымдалған инфрақұрылымды қайта жаңарту және локомотивтер мен вагондарды толықтыру болды. ГДР-дегі Deutsche Reichsbahn-нан өзгеше, DB репарациялардан босатылды және Маршалл жоспары арқылы капитал ағынынан үлкен пайда көріп, қолдау алды. Алғашқы жылдары жаңа бу машиналарын жасап, пайдалануға берді. Соңғы жаңа бу локомотиві – 1957 жылы пайдалануға берілген 10-сыныпты локомотив болды. 10-сыныптан бар болғаны екі дана ғана жасалды. 1959 жылы DB 23-сыныпты локомотивтердің соңғы партиясын қабылдады, ол соңғы бу локомотиві болды. Бірақ, көлік құралдарының саны артуымен теміржол жолаушылар ағынын жоғалта бастады. Осының салдарынан, кейбір бағыттарда рельс автобустары енгізілді, ал басқа, азырақ жүк тасымалдайтын бағыттар жабылды. Басты бағыттарда электрлендіру жұмыстары жүргізілді. Осы кезеңнің соңғы жылдары бу машиналарын азайту және оларды толығымен қолданудан шығару процесі жүрді, соңғы бу машинасы 1977 жылы үздіксіз жұмысын тоқтатты. Көбінесе дизельді және электрлі локомотивтер пайдаланылатын болды. Дизельді және электрлі локомотивтерді кеңінен қолдану арқасында жолаушылардың сапар уақытын қысқартуға мүмкіндік туды. Trans Europ Express және InterCity сияқты жаңа жолаушылар пойыздары енгізілді. Тауар тасымалы да жүк көліктерінің күшейіп келе жатқан бәсекесіне төтеп беруге тиіс болды. Сонымен қатар, көмір және темір кенін тасымалдау сияқты дәстүрлі қызметтер жалпы экономикадағы өзгерістерге байланысты азайды.

1970-1993 жылдар

Францияда TGV енгізілгеннен кейін жоғары жылдамдықты жолаушылар пойыздарының ICE жүйесі әзірленді. Ганновер-Вюрцбург жоғары жылдамдықты темір жол желісі сияқты жаңа жылдамдық жолдардың маңызды бөліктері салынуы немесе жаңартылуы қажет болды. Бұл дәуірдің тағы бір ерекшелігі – компьютерлік жүйелердің енгізілуі және Еуропа темір жолдарының біртіндеп интеграцияланған жүйесіне жасалған қадамдар. Сыртқы түрінде, пойыз паркі әртүрлі және көрікті бояу схемаларын көрсетті. Екі Германия мемлекеті 1990 жылдың қазан айында біріктірілді, соның салдарынан DB және DR Германия Федерациясы үкіметінің арнайы қаржы қорларына айналды. Біріктіру шартының 26-бабы DR-дың DB-мен мүмкіндігінше ертерек біріктірілуін қарастырды. DB, осы аралықта, DR-мен бизнес саласында жаңа үйлестіруді бастады, Берлинге IC және ICE қызметтерін іске қосты, сондай-ақ Шығыс Германияның ірі қалаларына IC және ICE қызметтерін кеңейтті. Әкімшілік тұрғысынан, 1992 жылдың 1 маусымында DB және DR екі ұйымды да басқаратын бірлескен директорлар кеңесін құрды. Алайда, DB және DR-дың жыл сайынғы өсіп келе жатқан операциялық дефицитіне байланысты неміс саясаткерлерінің алаңдаушылығынан бірігу кешіктірілді. Бірнеше жылдық кешігуден кейін Bundesverkehrsministerium Германия темір жол жүйесінің жан-жақты реформасын (Bahnreform) ұсынды, ол 1993 жылы Бундестагпен бекітіліп, 1994 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енді. Реформа пакетінің негізгі бөлігі а) DB мен DR-дың бірігуі және б) кәсіпорынның құрылымын акционерлік қоғамға өзгерту болды. Дегенмен, Deutsche Bahn мемлекеттік меншікте қалды.