Манолис Анагнастакис: Грек ақыны және сыншысының өмірі мен шығармашылығы
Manolis Anagnostakis
Манолис Анагнастакис – грек ақыны, сыншы, 1940-жылдарғы соғыстан кейінгі өнердің марксистік-экзистенциалдық бағытының көшбасшысы. Өлеңдері Грекияда танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манолис Анагностакис (; 1925 жылғы 10 наурыз – 2005 жылғы 23 маусым) – грек ақыны және сыншысы, 1940 жылдардың соңында Грек азамат соғысы кезінде және одан кейін пайда болған марксистік және экзистенциалистік поэзия қозғалысының алдыңғы қатарында болған тұлға. Анагностакис өзінің замандастары арасында жетекші болды және одан кейінгі ақындар буынына үлкен әсер етті. Оның өлеңдері Грекияның ұлттық сыйлықтарымен марапатталған, заманауи музыканттар оларды өңдеп, әндейді. Филип Рамп атап өткендей, оның жетістіктеріне қарамастан, Анагностакис "ағылшын тілінде сөйлейтін оқырмандар үшін өзінің буынының маңызды грек ақындарының арасында ең аз танымал" болып табылады.
Greek poet and critic
Manolis Anagnostakis (; 10 March 1925 – 23 June 2005) was a Greek poet and critic at the forefront of the Marxist and existentialist poetry movements arising during and after the Greek Civil War in the late 1940s. Anagnostakis was a leader amongst his contemporaries and influenced the generation of poets immediately after him. His poems have been honored in Greece's national awards and arranged and sung by contemporary musicians. In spite of his accomplishments, Philip Ramp notes that Anagnostakis "is the least known, to an English speaking audience, of the major Greek poets of his generation."
Өмір
Анагностакис Салоникиде дүниеге келген, радиология мамандығы бойынша дәрігер болып оқыған. 1944 жылдың қақтығыстар кезеңінде Анагностакис студенттік журналдың бас редакторы болды. А. Рэмптің айтуынша, 1945 жылы «Эпохи» (Ел мезгілдері) атты алғашқы поэзия кітабы жарық көрді. Оның солшыл көзқарастары оны Қарсылық қозғалысына қосылуға итермеледі, бұл оны Азамат соғысы кезінде әскери соттың өлім жазасына кесуіне әкелді. 1948 жылы Салоники университетінің студенттік қозғалысына қатысқаны үшін тұтқындалған Анагностакис бірнеше жылды мемлекеттік түрмеде, Гептапиргионда өткізді. Оның екінші томы, «Эпохи 2» 1948 жылы тұтқындалғаннан кейін жарық көрді. Келесі жылы Анагностакис Грекия Коммунистік партиясынан шығарылды және сотқа тартылды. Ол өлім жазасына кесілді, бірақ сол режимнен аман қалды. 1951 жылы босатылғаннан кейін циклдің соңғы кітабын шығарды. Анагностакис 1954 жылы «Синехия» (Жалғасу) және 1955 жылы оның жалғасымен жаңа жұмыс циклын бастады. Келесі жылы оның шығармаларының жинағы жарық көрді. Ақын 1955 және келесі жылы Венада радиология бойынша медициналық білімін жалғастырып, Грекияға оралды. 1959-1961 жылдары әдеби сын журналы «Критика» журналының редакторы болды және 1962 жылы «Жалғасу» циклын аяқтады. 1971 жылы «Та пиимата 1941–1971» (Шиырлар 1941–1971) жинағына дейін ол басқа ірі шығармаларды жарияламаса да, газеттер мен журналдарға үлес қосуын жалғастырды. 1971 жылғы жинағы Анагностакистің ең танымал болған шығармаларының соңы болғанымен, оның экзистенциализміне негізделген өлеңдері жас грек ақындарының буынына әсер етті. Бұл әсердің бір себебі – оның өлеңдерін Микис Теодоракис полковниктер режимінің жеті жылдығы кезінде жазған «Балладалар» циклының бір бөлігі ретінде музыкаға қосуы. «Балладалар» әнші Маргарита Зорбала (оның 1975 жылғы дебют альбомында жазылған) және басқалармен орындалды. Анагностакис 1978 жылы өзінің практикасы мен отбасын Афинаға көшірді. Лакис Папастатис 1983 жылы грек телесериалы «Параскенио» үшін Анагностакистің өмірі туралы 52 минуттық фильм түсірді. Келесі төрт жылда Анагностакистің екі томдық жинағы және «О пиитис Манусс Фассис» (Ақын Манусс Фассис) басылып шықты. Анагностакис 2005 жылдың 23 маусымында Афинада қайтыс болды.
Anagnostakis was born in Thessaloniki and trained as a doctor, specializing in radiology. During the chaotic period of 1944, Anagnostakis served as the Editor in Chief of Xekinima (The Start), a student magazine. Anagnostakis' first book of poetry, Epoches (Seasons) was published in 1945, at which point, according to Ramp, the poet's Marxist "dream had already failed him". His left wing sympathies had inspired him to join the Resistance, which would lead to his being sentenced to death by a military court during the Civil War. Arrested for his involvement with the Student Movement at the University of Thessaloniki in 1948, Anagnostakis spent several years in Heptapyrgion, a state prison. His second volume, Epoches 2 was published after he was imprisoned in 1948. In the next year, Anagnostakis was both expelled from the Communist Party of Greece and tried in court. He received a death sentence, but outsurvived the regime. Upon his release in 1951, he published the last book in the cycle. Anagnostakis began a new cycle of work with his Synecheia (The Continuation), in 1954, and its sequel in 1955. A collection of his works was published the next year. The poet spent 1955 and the next year in Vienna, continuing his medical studies in radiology, before returning to Greece. He spent 1959 through 1961 as editor of Criticism, a journal of literary criticism, and finished his Continuation cycle in 1962. While he did not publish any more major works until 1971's Ta piimata 1941–1971, (The Poems 1941–1971), he continued to contribute to newspapers and magazines. Although Anagnostakis' 1971 collection represented the end of the published works he was best known for, his existentialism influenced verse left its mark on a younger generation of Greek poets. This influence is in part owing to his poetry having been set to music by Mikis Theodorakis, as part of his Ballades cycle, written during the seven year Regime of the Colonels. The Ballades have been performed by vocalist Margarita Zorbala (recorded on her 1975 debut album), amongst others. Anagnostakis moved his practice and family to Athens in 1978. Lakis Papastathis produced a 52 minute film, Manolis Anagnostakis, on Anagnostakis' life, for the Greek television series Paraskenio in 1983. Two volumes of Anagnostakis', another collection and O piitis Manussos Fassis, (The Poet Manussos Fassis) were issued in the following four years. Anagnostakis died June 23, 2005, in Athens.
Поэзия
Анагностакистің поэзиясы «қарқынды» деп сипатталған. Оның ерте туындылары жолдар саны бойынша Кавафидің өлеңдерімен салыстыруға болады, бірақ бір сөздік және бір жолдық өлең жолдарына ие. Алғашқы өлеңдердің тағы бір ерекшелігі – кейде хат түрінде, ал кейде оқырманға тікелей кеңес бере отырып, «батыл, әңгімелесу үні». Осы стиль, Анагностакистің жауымдас әлемді қарапайым, тікелей бейнелеуімен бірге, оның буынындағы басқа солшыл ақындардың да назарына ілікті. Битон сондай-ақ «ақынның өзінің поэзиялық құралына деген терең сенімсіздігі, ол оның буынындағы поэзияның дерлік барлық туындыларында кездеседі» дегенді атап өтті, мысалы, «Қазір ол қарапайым көрермен» өлеңінде. Анагностакистің саясатын бөлісетін замандас ақындар арасында оның поэзиясында христиандық бейнелерді қолдануы ерекше, ал жалпы грек ақындары арасында теңізді романтизацияламауы да ерекшелік. Азамат соғысы мен полковниктер режимі арасында жазылған «Синехия» сериясында Вангелис Хадживассилиу Анагностакистің осы екіұштылықты өзінің саясатына да қолданатынын айтады. Анагностакис «Соғыс әлі аяқталған жоқ./ Өйткені ешқандай соғыс ешқашан аяқталмайды!» және «Сендердің қару-жарақтарыңа күліп, қатарларыңа ойсырап кіріп, қатаң тізілімдерді бұзып жатырмын» деп мәлімдейді. «О стохос» өлеңдері полковниктер режимі кезінде жазылған. Бұл туындыда Анагностакистің «екіұшты» және «мұңды» екендігі туралы жоғарыда айтылған сипаттамаларынан өзгешеленетін өлеңдер бар. Кітапта поэзияны қорғау («Поэтика») және Кавафидің «Сидон жастары (б.з. 400 ж.)» өлеңіне сарказммен жауап берілген «Сидон жастары, 1970» атты туынды бар, ол Кавафидің «жанды жасынан» қажетті мәнге қарсы ойын-құдақты қорғайды. Ekdotike Athenon S. A. бұл туындыны Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі грек поэзиясының үлгісі ретінде келтіріп, оны «соғыстан кейінгі буын поэзиясына тән әлеуметтік сұрақтарды бейнелейді» деп сипаттайды. 1971 жылдан кейінгі өлеңдер кейде «Эпохес» өлеңдерінен де қысқа, көбінесе эпиграммалар түрінде болды. Анагностакистің поэзиясын бір қозғалысқа жатқызу сыншылар үшін қиындық тудырды. Хадживассилиу «Жалғастырулар» кезеңін «толығымен саяси» деп сипаттайды. Насос Вагенас, керісінше, соғыстан кейінгі грек поэзиясын марксистік, экзистенциалистік және сюрреалистік деп бөліп, содан кейін Анагностакисті экзистенциалистік қозғалысқа жатқызады. Рамп ақынның Грекиядан тыс танылмауының себебі Анагностакистің поэзиясы саяси тұрғыдан «белсенді» екендігімен байланысты болуы мүмкін деп болжайды, бірақ поэзия сюрреализмге ұшырамағанына келіседі.
Anagnostakis' poetry has been described as "terse". His early works may be comparable in number of lines to Cavafy, but do contain single word lines and single line verse paragraphs. Other characteristics of the early poems are its "bold, conversational tone", sometimes in the form of an epistle, and at others culminating in direct advice to the reader. This style, along with Anagnostakis' simple, direct description of a hostile world was emulated by other left wing poets of his generation. Beaton also notes "a deep distrust of the poet's very medium, which runs through almost all the poetry of his generation", as, for instance, in the poem "Now He Is A Simple Spectator". Also unusual amongst those contemporary poets sharing Anagnostakis' politics is Anagnostakis' use of Christian imagery in his poetry, and, unusual amongst Greek poets in general is a lack of romanticizing of the sea. In the Synecheia series, written between the Civil War and the Regime of the Colonels, Vangelis Hadjivassiliou notes that Anagnostakis extends that ambivalence to his politics, as well. Anagnostakis asserts both that " the War is not over yet./ For no war is ever over!" and that he is "Laughing at your wealth of armours/ Suddenly infiltrating your lines/ Upsetting the solid arrays". The O stochos poems were written during the Regime of the Colonels. This work contains poems differing from the above characterizations of Anagnostakis as "ambivalent" and "grim". The book contains both a defense of poetry ("Poetics"), and a sardonic response to Cavafy's "Young Men of Sidon (A. D. 400)", titled "Young Men of Sidon, 1970", which defends levity against the demand for seriousness from Cavafy's "vivacious young man". Ekdotike Athenon S. A. cites the work as exemplary of Greek poetry after the Second World War, describing it as "[representing] the social questioning typical of the poetry of the post war generation". The post 1971 poems were, in some cases, even more terse than the Epoches poems, often being only epigrams. Categorizing Anagnostakis' poetry into a movement has proven somewhat challenging for critics. Hadjivassiliou characterizes the period of the Continuations as "wholly political". Nassos Vagenas, on the other hand, divides post war Greek poetry into Marxist, existentialist, and surrealist, and then places Anagnostakis in the existentialist movement. Ramp suggests that the poet's lack of recognition outside of Greece can be attributed to the fact that Anagnostakis' poetry is politically "committed", but agrees that the poetry is not influenced by surrealism.
Шығармалары
1945: Эпохалар (Сезондар), Салоники. 1948: Эпохалар 2 (Сезондар 2), Серрес. 1951: Эпохалар 3 (Үшінші маусым), Салоники. 1954: Синехея (Жалғасу), Афина. 1955: Синехея 2 (Жалғасу 2), Афина. 1956: Та пиимата 1941–1956 (Өлеңдер 1941–1956), Афина. 1962: Синехея 3 (Жалғасу 3), Салоники. 1965: Ипер Кай Ката (Артықшылықтар мен кемшіліктер), Салоники. 1971: О стохос (Мақсат), Афина. 1980 жылғы ағылшын тіліндегі басылымы: The target. Кимон Фриар аударған таңдалған өлеңдер. 1971: Та пиимата 1941–1971 (Өлеңдер 1941–1971), Афина, Стигми, 1985. 1972: Парентезеис (Тіректер), Афина. 1978: Анти догматика (Догматикаға қарсы туындылар), Афина. 1979: То Периторио (Шеткер), Афина. 1983: Y. Г. (П. С.), Афина. 1985: Та Симплероматика (Толықтырулар: сындық жазбалар), Афина. 1987: О пиитис Мануссос Фассис (Ақын Мануссос Фассис), Афина, Стигми, 1987.
1945: Epoches (Seasons), Thessaloniki. 1948: Epoches 2 (Seasons 2), Serres. 1951: Epoches 3 (Seasons 3), Thessaloniki. 1954: Synecheia (The Continuation), Athens. 1955: Synecheia 2 (The Continuation 2), Athens. 1956: Ta piimata 1941–1956 (The Poems 1941–1956), Athens. 1962: Synecheia 3 (The Continuation 3), Thessaloniki. 1965: Yper Kai Kata (Pros and Cons), Thessaloniki. 1971: O stochos, Athens. English edition, 1980: The target. Selected poems, translated by Kimon Friar
1971: Ta piimata 1941–1971, (The Poems 1941–1971), Athens, Stigmi, 1985. 1972: Paréntheseis (Parentheses), Athens. 1978: Anti Dogmatica (Anti dogmatic pieces), Athens. 1979: To Perithorio (The Margin), Athens. 1983: Y. G. (P. S.), Athens. 1985: Ta Sympleromatika (The Complementary Pieces: Critical Notes), Athens. 1987: O piitis Manussos Fassis, (The Poet Manussos Fassis), Athens, Stigmi, 1987.