Кіріспе

Коллиур (фр. Collioure) — Францияның Пиреней-Ориенталь департаментінің оңтүстігінде орналасқан коммуна.

География

Коллиур қаласы Вермей жағалауында (қызыл жағалау), Ла-Кот-Вермей кантонында және Серэ ауданында орналасқан.

Топонимика

Коллиур каталан тілінде Котлиур деп аталады.

Тарих

673 жылы "Castrum Caucoliberi" қамалы туралы жазба бар, бұл осы жердегі елді мекеннің вестготтар билігі тұсында стратегиялық және саудалық маңызы болғанын көрсетеді. Коллиур бұрын Дуй өзенімен бөлінген екі ауылдан тұрған: оңтүстіктегі ескі қала Порт-д'Авалл (француз тілінде Le Faubourg деп аталады) және өзен ағысы бойындағы Порт-д'Амунт (француз тілінде Le Mouré деп аталады). 1642 жылы Коллиурды Маршал де ла Мейлерэй басқарған француз әскері басып алды. Он жыл өткен соң, 1659 жылғы Пиреней шарты бойынша қала Францияға ресми түрде берілді. Қаланың стратегиялық маңыздылығы жоғары болғандықтан, XIV Людовик тұсында әскери инженер Вобан Корольдік шатыр де Коллиур және Сент-Эльме бекінісінің қорғанысын күшейтті. Дегенмен, 1793 жылы Коллиур испан әскерлерімен қоршауланып, басып алынды – бұл қаланы басып алуға жасалған испандықтардың соңғы әрекеті болды. Бір жылдан кейін генерал Жак Франсуа Дугомьер қаланы қайтадан басып алды. 1823 жылы Порт-Вендрес Коллиур және Банюль-сюр-Мер коммуналарының бір бөлігінен коммуна ретінде бөлініп шықты. 1870 жылдың 21 қаңтарында Шарль Наудин байқағандай, Коллиурде ерекше климаттық құбылыс болды: бір күні ішінде қалаға 450 метрден астам қар жауды. Осының салдарынан көптеген жеміс бақтары мен гауыр тоғайлары зардап шекті.

Туған қала

Сория, Кастилия және Леон, Испания.

Экономика

Коллиур – қаланың төңірегінде орналасқан тектік атау (Appellation d'Origine Contrôlée (AOC)) (Коллиур AOC), қызыл, розе және аздаған ақ шараптарды өндіреді. Қаланың артындағы төбелердегі ежелгі террасалық жүзімдіктер аперитивтік және десерттік шараптар үшін жүзіммен қамтамасыз етеді, олар (Банюльс) атауына жатады, ол Коллиур атауымен шекарасын бөліседі. Коллиур анчоустарымен де әйгілі, ал оның бұрынғы дамыған балық шаруашылығы Марк Курланскидің "Тұз" кітабында еске алынған.

Мәдениет

Қаланың каталондық мәдениеті күшті болғандықтан, оның девизі жергілікті каталондық регби командаларының бірі (АҚШ Перпиньян, Франция) қабылдады: Sempre endavant, mai morirem (Әрқашан алға, біз ешқашан өлмейміз). Осы девизбен қатар, қаланың тағы бір ұраны пайда болды – Collioure sera toujours Collioure (Коллиур әрқашан Коллиур болады), бұл француз әншісі Морис Шевалиенің «Paris sera toujours Paris» деген танымал әнінен алынған. Жыл сайынғы Сент-Винсент фестивалі тамыздың 15-іне қарастырылып, музыка мен фейерверктермен бірнеше күнге созылатын тойға қала тұрғындарынан екі есе көп келушілерді тартады. 20 ғасырдың басында Коллиур өнер орталығына айналып, көптеген фовист суретшілердің кездесу орны болды. Андре Деран, Жорж Браке, Отон Фриес, Анри Матисс, Пабло Пикассо, Чарльз Ренни Маккинтош, Джеймс Диксон Иннес және Цугухару Фуджита Коллиурдың патша сарайынан, ортағасырлық көшелерінен, Нотр-Дам-де-Анж шіркеуіне айналған маяғынан және Жерорта теңізінің әдемі шығанағынан шабыт алды. Коллиур зиратында 1939 жылы Испания азамат соғысының соңында Франко әскерлерінің шабуылынан қашып келген испан ақыны Антонио Мачадоның қабірі орналасқан. Британдық жазушы Патрик О'Брайан 1949 жылдан 2000 жылы қайтыс болғанға дейін осы қалада тұрды, ал оның «Каталониялықтар» романы Коллиурдегі өткен өмірді суреттейді. Ол сонымен қатар Пикассо туралы, оның танысы болған жазушы туралы да өмірбаян жазды. О'Брайан мен оның әйелі Мэри де қалалық зиратта жерленген. Роза Маколейдің 1950 жылғы «Менің дүнием – жабайы жерім» романының бастауы Коллиурде өтеді. Стивен Кларктың Пол Уэст туралы төртінші комедиялық романының бір бөлігі де Коллиурде орын алады. Матисс пен Деранның 98 репродукциясы дәл сол жерде, осы екі фовизм шебері 20 ғасырдың басында түпнұсқаларын салған жерде қойылған.