Кіріспе

Тайваньға тән австронезиялық этнос Амистер (; ), сондай-ақ Пангкаха (мәнісі – "адамдар" және "туысқандар") деп аталады, Тайваньға тән австронезиялық этнос. Олар амис тілінде (Caciyaw no Pangcah; Minuqamian) сөйлейді, ол австронезиялық тіл, және ресми түрде танылған Тайваньның 16 түпкілікті халқының бірі болып табылады. Амистердің дәстүрлі аумағына Орталық таулар мен Жағалау таулары арасындағы ұзын, тар аңғар (Хуадоң аңғары), Жағалау тауларының шығысындағы Тынық мұхитының жағалау жазығы және 恆春半島 кіреді. 2014 жылы Амистердің саны 200 604 адамды құрады. Бұл Тайваньның жалпы түпкілікті халқының шамамен 37,1% -ын құрады, осылайша оларды ең ірі түпкілікті топқа айналдырды. Амистер негізінен жағалауда орналасқандықтан балықшылар болып табылады. Олар дәстүрлі түрде матрилинейлік туыстық жүйеге ие болған, онда мүлік және мұрагерлік аналық желі арқылы беріледі, ал балалар анасының руына жатады деп есептеледі. Әмистердің дәстүрлі ауылдары Тайваньның түпкілікті қауымдастықтары үшін салыстырмалы түрде үлкен болған, әдетте 500 мен 1000 адам тұратын. Бүгінгі Тайваньда Амистер "қалалық түпкілікті халықтың" көп бөлігін құрайды және аралдың төңірегінде көптеген қалалық қауымдастықтарды дамытты. Соңғы онжылдықтарда Амистер хан және басқа да түпкілікті халықтармен экзогамиялық некелерге тұрды.

Дәстүрлер

Отбасылық мәселелер, оның ішінде отбасының қаржысы, Ами дәстүрінде әйел үй иесімен шешіледі. Ең маңызды дәстүрлі мереке – Егін жинау тойы. Ами халқының Егін жинау тойы құдайларға алғыс айту және келесі жылғы егін шалғары үшін дұға ету мақсатымен өткізіледі. Ол жыл сайын шілдеден қыркүйекке дейін ұйымдастырылады.

Киім-кешек

Әмистердің дәстүрлі киімдері бамбук инелерімен сабақ пен банан жіптерінен тоқылған матадан, сондай-ақ тозуға төзімді зығыр және теріден жасалған. 20-шы ғасырда әмистер сауда арқылы алған мақтаның келуімен бұл киімдер өзгерді, мақта пайдасына дәстүрлі материалдарды қолдану азайды. Киімнің екі стилі бар: Хуалиен және Тайтунг. Екеуі де бас киім, кеудеге жамылатын және юбка киеді. Ал басшылар мен дін қызметкерлері өздерін ерекшелеу үшін шапан мен ротангтан жасалған бас киім киеді. Оларда сондай-ақ аналары немесе жақындары бетел жаңғағынан жасаған «алуфо» (махаббат сөмкесі) болады, ол күнделікті өмірде де, қасиетті рәсімдерде де қолданылады. Бұл сөмке дәстүрлі түрде бетел жаңғағын, әк тасын, бетел және темекі құбырларын салу үшін пайдаланылады. Әдетте қара түсті болған әмистердің киімдері 20-шы ғасырда қызыл түстің көбірек қолданылуына өтті, себебі ол мерекелік деп есептелді және этнотуризммен үйлесімді болды. Әмистердің әртүрлі тайпаларын мойын алқаларының түсінен ажыратуға болады. Гүлді бас киімдер егін жинау сияқты арнайы жағдайларда жиі қолданылады.

БАҚ-тағы өкілдік

Музыкалық жоба Enigma өзінің екінші альбомы "The Cross of Changes" (1993) ішіндегі "Return to Innocence" әнінде амис халқының әнін пайдаланды. Бұл ән 1996 жылғы Атланта Олимпиадасының ресми әні ретінде таңдалды. Әннің негізгі хорын тайваньдық аборигендердің мәдени өнер тобының мүшелері Дифанг пен Игай Дуана орындады. "Maison des Cultures du Monde" бұл топтың гастрольдік сапарында осы әнді жазып алып, CD шығарған еді. Кейіннен Enigma осы әнді қолданды (бірақ әннің және әншілердің этникалық тегін көрсетпеді). Жазу студиясы мен тайваньдық топ авторлық құқықты бұзғаны үшін сотқа шағымданып, Enigma соттан тыс келісімге келді. Амис әндері күрделі қарсы дауыстық полифониясымен ерекшеленеді.