Румын ақыны, аудармашы және журналисі Джордж Кошбук
George Coșbuc
Жорж Кошбук (1866-1918) – румын ақыны, аудармашы, журналист және педагог. Ауыл өмірін, еңбегін жырлаған өлеңдерімен танымал, Румыния Академиясының мүшесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румын ақыны, аудармашы, мұғалім және журналисі (1866–1918)
Romanian poet, translator, teacher and journalist (1866 1918)
Георгий Кошбук (; 20 қыркүйек 1866 – 9 мамыр 1918) – румын ақыны, аудармашы, мұғалім және журналисі, ауыл өмірін, оның көптеген сынақтарын, бірақ сонымен қатар қуанышқа толы кездерін суреттеп, мадақтап, жырлаған өлеңдерімен танымал. 1916 жылы Румын академиясының толық мүшесі болып сайланды.
George Coșbuc (; 20 September 1866 – 9 May 1918) was a Romanian poet, translator, teacher, and journalist, best remembered for his verses describing, praising and eulogizing rural life, its many travails but also its occasions for joy. In 1916 he was elected titular member of the Romanian Academy.
Ерте өмір
Кошбук Трансильванияның солтүстік-шығысындағы Хорду ауылында дүниеге келді. Оның әкесі, Себастьян Кошбук, грек-католик діни қызметкері, өте беделді болған және он төрт буын қатарынан дін қызметкерлерін берген әулеттен шыққан. Георгий бастауыш мектепті көршілес Тельц (қазіргі Телчиу) ауылында бітіріп, содан кейін орта мектепке оқуға түсті. Ол әкесінің ынталандыруымен білімге құмар болды, мұғалімдердің мақтауына ие болды және Насуд қаласындағы Румын лицейінің (Liceul Românesc) жоғары курстарына қабылданған аз ғана оқушылардың қатарында болды. Біраз уақыттан кейін ол мұғалім болып жұмыс істеді. Ол оқу орнының кітапханасын талқандап, энциклопедиялық білімімен әріптестеріне таң қалдырды және жергілікті әдеби клубқа, Virtus Romana Rediviva қатысты, бірақ оның әкесі бұл оның болашақ дін қызметкері мансабынан ауытқу деп есептеді. 1884 жылы, 24 жасқа келгенде, ол әдеби клубтың жылдық альманағында өзінің алғашқы өлеңдерін жариялады.
Coșbuc was born in Hordou, a village in northeastern Transylvania. His father, Sebastian Coșbuc, a Greek Catholic priest looked up to by his parish, drew from a line reputed to have yielded fourteen consecutive generations of priests. George attended primary school and graduated to secondary classes in the neighboring village of Telcs (now: Telciu). He happily took to the scholarly bent encouraged by his father, earning the praise of instructors and being chosen among the few who were to sign up for advanced courses at Liceul Românesc (Romanian Lyceum), a higher learning academy in the town of Năsăud. He soon found himself doubling as a teacher. He began tearing through the library of the institution, impressing colleagues with his encyclopedic inclinations, and joined a local literary club, the Virtus Romana Rediviva, an association his father frowned upon as a deviation from a prospective career as clergyman. In 1884, already a well loved teacher at the age of 24, he published his very first poems in the yearly almanac of the literary club.
Алғашқы еңбектері
Кошбук 1884 жылы Франц-Жозеф университетінде курстарға қатыса бастады, сонымен бірге ертегілер мен халық әңгімелерін жинады, оларды қайта жазып, жергілікті деңгейде сәтті жариялады. Ол осыншалықты танымал болды, үш жыл өткен соң оған Клуж қаласындағы басты румын газеті "Tribuna"ның бас редакторы болуы ұсынылды. Ұзақ өтпей ол кеңінен өз шығармаларының бірінші шедеврі деп танылған "Нунта Замфирей" ("Замфираның үйлену тойы") туындысын жариялады, ол румын әдеби ортасында зор құлшыныс пен мақтауға ие болды. Ол Румынияның астанасы Бухарестке, елдің мәдени өмірінің орталығына көшіп кетті. Ол "Convorbiri Literare" мерзімді басылымына тұрақты түрде мақалалар жазып, үнемі мақтауға бөленді. Басқа бұрынғы педагогтармен бірлесіп, ол румын тілінің мақталған оқулығын: "Carte românească de citire" ("Румын оқу кітабы") құрастырды.
Coșbuc began attending courses at Franz Joseph University in 1884, while collecting fairy tales and popular stories, which he rewrote and published to local success. He became so popular that three years later, he was asked to become editor in chief of the main Cluj Romanian newspaper, Tribuna. He soon published what widely became known as his first masterpiece, Nunta Zamfirei ("Zamfira's Wedding") to enthusiastic praise in Romanian literary circles. He moved to Bucharest, the capital of Romania, and the center of cultural discourse in that country. He contributes to the periodical Convorbiri Literare to consistent acclaim. In collaboration with other former educators, he pieced together a praised Romanian language textbook: Carte românească de citire (the "Romanian Book of Reading").
1890 жылдар
1893 жылы ол өзінің беделін нығайтқан "Balade și idile" ("Балладалар мен пасторалдар") жинағын жариялады. Ол саяси мән-мағынасы бар поэзиямен айналыса бастады, "Noi vrem pământ" ("Біз жер талап етеміз"), "Lupta vieții" ("Өмір күресі") сияқты күшті шығармалар жазды және тағы бір әдеби журнал – "Vatra" журналының тұсаукесеріне қатысты. 1895 жылы Елена Сфетеаға үйленді. 1896 жылы Вергилийдің "Энеида" эпосын румын тіліне алғаш рет аударды, сондай-ақ "Versuri și proză" ("Өлеңдер мен проза") атты әртүрлі өлеңдер мен әңгімелер жинағын шығарды. Оның аудармашылық еңбегі таң қалдырады: үш жылдың ішінде Калидассаның санскрит тіліндегі "Абхигнанашакунтала" еңбегінің үлкен бөліктерін (кейбіреулері неміс тілінен аударма арқылы) және Гомердің "Одиссеясының" жаңа румын тіліндегі аудармасын жариялады. Кошбук Фридрих Шиллердің көптеген шығармаларын аударды. 1898 жылы Румын академиясы оны "ерекше мүше" деп мойындады. Ол бір онжылдықтан кейін Данте Алигеридің "Құдай комедиясын" толығымен аударуды аяқтап, әдебиетке одан әрі үлес қосты.
In 1893, he published Balade și idile ("Ballads and Pastorals"), a volume which cemented his reputation. He began dabbling in poetry with political subtext, penning the emphatic Noi vrem pământ ("We Demand Land"), Lupta vieții ("Life's struggle"), and overviewed the debut of yet another literary magazine, Vatra. In 1895, he married Elena Sfetea. He completed the first Romanian translation of Virgil's Aeneid in 1896, and also published a collection of various poems and short stories, Versuri și proză ("Verses and Prose"). His output as a translator is astonishing: within the span of three years, he published large portions of Kalidassa's Sanskrit Abhignānashākuntala (some of them through German translations), and a new Romanian translation of Homer's Odyssey. Coșbuc also undertook the translation of various works by Friedrich Schiller. The Romanian Academy deemed him an "outstanding member" in 1898. He further contributed to literature by completing, a decade later, the epic effort of translating Dante Aligheri's Divine Comedy in its entirety.
Кейінгі өмірі
1901 жылдың желтоқсанында ол Александру Влахуцеге қосылып, 1905 жылға дейін ықпалды "Sămănătorul" журналын құрды және оны басқарды – бұл дәстүршіл басылым шаруа тегін мойындаған зиялыларға тартымды болды. Он жылдан астам уақыт бойы автор ретінде үлкен жетістіктерге ие болғаннан кейін, 1915 жылдың тамызында жалғыз ұлы Александру автокөлік апатында қаза болғанда, ол жеке трагедияны бастан өткерді. Қайғыға толы Кошбук барлық жұмысын тоқтатты. Ол үш жылдан кейін Бухарестте қайтыс болды және Белу зиратына жерленді.
In December 1901, he joined Alexandru Vlahuță in founding and, until 1905, editing the influential magazine Sămănătorul, a traditionalist publication appealing to those intellectuals who could claim peasant roots. After more than a decade of tremendous success as an author, he experienced personal tragedy in August 1915, when his only son, Alexandru, died in a car accident. Heartbroken, Coșbuc ceased all work. He died three years later in Bucharest, and was buried at Bellu Cemetery.
Мұра
1925 жылы оның туған ауылының атауы Хордудан Кошбукқа өзгертілді. Оның бюстері Бухаресттің Чишмигиу бағында, сондай-ақ Арад, Бистрица, Койочна, Яссы, Насуд және Сибиу қалаларында орналасқан. Жазушының есімімен аталған бірнеше жоғары мектеп бар, олардың ішінде Насудтағы Джордж Кошбук атындағы ұлттық колледж (1863 жылы құрылған, 1919 жылы оның есімімен аталып, қайта аталған), Клуж-Напокадағы «Джордж Кошбук» ұлттық колледжі (1919 жылы құрылған, 1959 жылы оның есімімен аталған) және Бухаресттегі Джордж Кошбук атындағы ұлттық екі тілді колледжі бар.
The name of his native village was changed from Hordou to Coșbuc in 1925. There are busts of him in the Cișmigiu Gardens of Bucharest, as well as in Arad, Bistrița, Cojocna, Iași, Năsăud, and Sibiu. There are several high schools named after the writer, including the George Coșbuc National College in Năsăud (founded in 1863, and named after him in 1919), the Colegiul Național „George Coșbuc” din Cluj Napoca in Cluj (founded in 1919, and named after him in 1959), and the George Coșbuc National Bilingual College in Bucharest.