Кіріспе

Билиран провинциясының астанасы, Филиппин

Naval (IPA: [nɐ'val]), ресми түрде Naval муниципалитеті (; ; ) – Филиппиннің Билиран провинциясының 2-ші санаттағы муниципалитеті және астанасы. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 58 187 адамды құрайды.

Тарих

Навал қаласы бұрын Багазумбол деп аталған, бірақ жергілікті тұрғындар бұл атауды тым соғысқа шақыратындығын сезінген. Аборигендердің бұл атауы кейін 1859 жылы одан бейбіт атауға өзгертіліп, қазіргі Навал аталды. 1860 жылдың 26 мамырында Навал Билираннан бөлінді, алайда дербес приход мәртебесін сол жылдың қыркүйегінде ғана алды. Келесі жылы, 1861 жылдың 31 шілдесінде Себу епископы Ромуальдо Химено Навалды ресми түрде тәуелсіз приход деп жариялады. 1861 жылдың тамызында Сантос де Санта Хуана әкесі Навалдың алғашқы приходтық діни қызметкері ретінде қызметке кірісіп, 1882 жылға дейін жиырма бір жыл бойы қалаға қызмет етті. 1869 жылдың 26 қыркүйегінде Навал ресми түрде құрылып, тәуелсіз пуэбло ретінде мойындалды. 1957 жылы Хигатанг бариосы таратылып, оның Либертад және Мабини ситолары бариоларға айналдырылды.

Қалалық аудан

Бүгіннен бастап, Навал қала статусына қол жеткізуге талпынып жатыр. 2020 жылдың 10 ақпанында Навал муниципалитетін Билиран провинциясының құрамдас қаласына айналдыру мақсатында №6230 заң жобасы енгізілді. Аталған заң жобасы 2020 жылдың 12 ақпанынан бері жергілікті өзін-өзі басқару комитетінде қаралып жатыр. Филиппиннің 19-шы Конгресінде түрлі депутаттар Навалды және қазіргі уақытта құрамдас қалалары, тәуелсіз құрамдас қалалары немесе жоғары дамыған қалалары жоқ провинциялардың басқа да астаналарын автоматты түрде қалаларға айналдыруды көздейтін заң жобаларын ұсынды.

География

Хигатанг аралы Навал муниципалитетінің қарамағында. Филиппин статистикалық бас басқармасының мәліметінше, муниципалитеттің жер көлемі Билиран провинциясының жалпы ауданының 2% құрайды, бұл оны провинциядағы ең ірі муниципалитет етеді.

Барангай

Навал саяси тұрғыдан 26 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан құралады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар. Либертад және Мабини барангайлары Хигатан аралында орналасқан.

Демография

2020 жылғы санақта Навалдың халқы 58 187 адамды құрады. Халық тығыздығы болды .

Үкімет

Навальдың мэрлері: 1952 жылдан 1955 жылға дейін қызмет еткен Абсалон Саблада; 1956 жылдан 1971 жылға дейін Бригидо Канежа аға; 1972 жылдан 1979 жылға дейін Артуро Веласкез; 1980 жылдан 1986 жылға дейін Ницето Лимпиадо; 1986 жылдан 1987 жылға дейін Фортунато Касас; 1987 жылы Горгонио Контредас және Франсиска Бангкуйо; ал 1988 жылдан 1997 жылға дейін Симеон Питао. 1998 жылдан 2004 жылға дейін Джеррадо Дж. Эспина-младший, 2004 жылдан 2006 жылға дейін Джеррадо С. Эспина-аға. Қазіргі таңда қала басшысы – Жерар Роджер Эспина.

Көлік

Құрлықпен: Автобустар мен микроавтобустар Таклобанға (Лейтеде) қатынайды; джипнилер Билиранның басқа қалаларына жүреді; трициклдер немесе хабал-хабалдар Навал қаласы ішіндегі көлік құралы болып табылады. Әуе арқылы: Қалаға Билиран әуежайы (ICAO: RPVQ) қызмет көрсетеді. Билиран әуежайының ұшу-қону жолағының ұзындығы бар. Теңіз арқылы: Лейтеге, Хигатанг аралына, Навалға және Маририпиге бару үшін насостық қайықтарды пайдалануға немесе жалдауға болады.