Кіріспе

Француз ғалымы (1770 – 1847)

Бронгьярт Севр ұлттық керамика музейін (Musée national de Céramique Sèvres) құрған және 1800 жылдан 1847 жылға дейін Севр порцеляны фабрикасының директоры болды.

Өмір

Ол Париж қаласында архитектор Александр Теодор Бронгнярттың ұлы және ботаник Адольф Теодор Бронгнярттың әкесі болып дүниеге келді. 1797 жылы ол Төрт Ұлттың орталық мектебінде табиғи тарих пәнінен оқытушы болды, ал 1822 жылы Париждегі Табиғи тарих мұражайында минералогия профессоры атанды. 1800 жылы Наполеонның ішкі істер министрі Люсьен Бонапарт оны Севрдегі жаңадан жандандырылған фарфор фабрикасының директоры етіп тағайындады, ол өмірінің соңына дейін осы қызметте болды. Жас адам бұл лауазымға ғалымдық білімін – әсіресе керамика химиясына қатысты кенші-инженерлік білімін, басқару қабілетін, қаржылық сауаттылығын және неоклассикалық эстетиканы терең түсінуін үйлестірді. Ол режимдер алмасуына қарамастан, 47 жыл бойы Севрді басқарды. Бронгнярт жорғалаушылардың жаңа жіктемесін енгізді және минералогия мен керамика өнері туралы бірнеше еңбек жазды. Ол трилобиттерді жан-жақты зерттеді және стратиграфия саласына үлкен үлес қосты, қабаттардың жасын анықтау үшін қазба маркерлерін жасады. 1819 жылы Америка философиялық қоғамының, ал 1823 жылы Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды.

Жұмыс

Броньярт ерте жасында жорғалаушыларды зерттеуге ден қойды және 1800 жылы "Жорғалаушылардың табиғи жіктемесі туралы тәжірибе" (Essai d'une classification naturelle des reptiles) атты еңбегін жариялады, онда олардың анатомиясын салыстырып, түрлі топтарға жіктеді. "Мак-Венлок" әктас формациясы, Гомер кезеңі, Венлок сериясы, Дадли, Вест-Мидлендс, Ұлыбританиядан алынған. Броньярттың ең маңызды геологиялық жұмысы – 1811 жылы Жорж Кувьермен бірлесіп Паристің маңындағы геологиялық зерттеулерге арналған "Паристің айналасындағы минералогиялық география туралы тәжірибе" (Essai sur la géographie minéralogique des environs de Paris) еңбегі болды. Стратиграфияға жасаған тағы бір маңызды үлесі – Парижде зерттеген қабаттардағы қазбаларды тереңдігіне немесе литологиясына емес, басқа жерлердегі қабаттарды анықтау үшін пайдалануы. Себебі, әртүрлі жағдайларда қалыптасқан тау жыныстары бірдей сипаттамаларға немесе тереңдікке ие болуы күмәнді. 1822 жылы Броньярт трилобиттерге арналған алғашқы толық зерттеуді жариялады, онда ол Еуропа мен Солтүстік Америкадан алынған түрлі нұсқаларды жіктеді және оларды жасына қарай топтастыруға тырысты. Бұл жұмыс палеозой стратиграфиясы саласындағы кейінгі зерттеулерге үлкен үлес қосты.