Кіріспе

Бұрынғы Фиджи саяси партиясы.

Халықтық Ұлттық партиясы (PNP) – Фиджидің бұрынғы саяси партиясы.

Партия тарихы

PNP тарихы Фиджи саясатының көптеген күрделі өрбулерін көрсетеді: ол Ұлттық Бірлік Партиясы (PANU) мен Фиджиді қорғаушы (BKV) партияларының бірігуі арқылы құрылды, және олардың екеуі де 2005 жылғы 23 тамызда ресми түрде тіркелмей қалды. Екі партия да қолдаудың көп бөлігін Ба провинциясынан алды, ал бірігудің мақсаттарының бірі – Ба халқына саяси аренада мүдделерін білдіретін бір партия беру болды. Бірақ бірігу тез арада күшін жойды. 2005 жылғы 25 қарашада сенатор Понипате Лесавуа, қоғамдық талапқа байланысты, таратылған PANU партиясын қайта жаңғырту және қайта тіркеуге қатысатынын мәлімдеді. The Fiji Times 2006 жылғы 11 қаңтарда партия қайта тіркелгенін хабарлады. 23 қаңтарда Лесавуа BKV партиясы PNP-ден бөлініп, PANU партиясымен бірігу туралы келісімге келгенін айтты. Оқиғаның тағы бір бұрылысында, 5 наурызда PNP, BKV және PANU қайтадан бірігуге келісті, бұл жолы PANU туы астында, ал Баның ең жоғары басшысы (Tui Ba) Рату Сайруси Нагагавока партия басшысы болып тағайындалды. 2 наурызда Fiji Live телеарнасы PNP және PANU партияларының өкілдерінің Сорокоба ауылында (Ба провинциясы) екі партияның бірігуін ресмилеу үшін кездескенін хабарлады. Ол сондай-ақ Фиджи теледидарына Ұлы коалицияның бірігу себептерін түсінетініне үміттенетінін айтты. "Саясатта тұрақты жандар да, тұрақты жаулар да болмайды, бірақ олардың бұл қадамды түсініп, хабардар болатынына сенеміз", - деді ол. Бұл шешімге "Сокосоко Дуавата ни Левенивуа" (SDL) партиясының ұлттық консервативтік альянс (CAMV) партиясымен бірігуіне байланысты алаңдаушылық себеп болды. Партия таратылған кезде бұрынғы министр Мели Богилека PNP партиясының бас хатшысы болды. 7 наурызда ол Фиджи үшін Ұлы коалицияға, фиджилік этникалық партиялардың альянсына, партияның енді жоқ екенін хабарлайтын хат жіберетінін мәлімдеді.

Бірігудің негізі

2005 жылғы 24 маусымда Богилека партияның фиджилік этникалық топтары үшін арналған коммуналдық сайлау округтеріне баса назар аударатынын мәлімдеді. Фиджидің күрделі сайлау жүйесінде Өкілдер палатасының 71 орынының 46-сы жабық этникалық тізімдерде тіркелген сайлаушыларға, ал 23-і жергілікті фиджиліктерге бөлінген. Партия басқа да орынға үміткер болуға дайын екенін, бірақ басымдық беруді маңызды санады. Богилека партияның Фиджидегі тікелей дауыс беру жүйесінде дауыс беру келісімдерін қамтамасыз ету үшін басқа фиджилік этникалық партияларымен сайлау альянстарын келіссөздер арқылы жасауды көздегенін айтты. 13 тамызда партия тағы бес партиямен өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды, бұл 31 шілдеде жасалған келісімді растады, және 2006 жылға жоспарланған жалпы сайлауға коалицияның бір бөлігі ретінде қатысуға келісті. PANU-ға бірігуге дейін партия Богилеканың сөзіне сүйенсек, Серуа, Надрога Навоса, Солтүстік-Батыс қалалық, Буа, Ра, Ба Батысы және Ба Батысы фиджилік коммуналдық сайлау округтерінде, сондай-ақ Навоса, Надрога және Тавуа ашық сайлау округтерінде сайлауға қатысуды жоспарлаған. Коммуналдық сайлау округтерінен өзгеше, «ашық сайлау округтері» жалпы сайлау құқығы бойынша сайланады.

Ұлы коалицияның реакциясы

Фиджи үшін Ұлы коалиция, мұның бұрынғы мүшесі PNP болған, 9 наурызда PNP-нің неге PANU-ға бірігіп, коалициядан шыққандығын әлі білмейтінін мәлімдеді. Ұлы коалиция төрағасы Томаси Вакатора бұл қадамды күтпеген және көңіл көшірген деп айтты, сондай-ақ жаңадан құрылған партияның алдағы сайлауда бірде-бір мандатқа ие болатынына күмәнданатынын білдірді.