Санмэнься қаласы – Қытайдың Хэнань провинциясының батысында орналасқан. Желтоқсаң өзенінің бойында, үш қақпа шатқалымен танымал, 2 млн-нан астам халқы бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Санменсия (почта: Санменхся) — Қытайдың Хэнань провинциясының батысындағы префектура деңгейіндегі қала. Хэнань провинциясының ең батыс префектурасы болып табылатын Санменсияның шығысында Луоян, оңтүстік-шығысында Наньян, батысында Шэньси провинциясы және солтүстігінде Шаньси провинциясымен шектеседі. Қала Сары өзеннің оңтүстік жағында, өзеннің Солтүстік Қытай жазығына қарай Лёсс платосын кесіп өтетін жерде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 2 034 872 адамды құрады, оның 820 300-і Хубин, Шанчжоу қалалық аудандары және көршілес Шаньси провинциясының Пинлу ауданында (205 080 тұрғын) шоғырланған.
Sanmenxia (; postal: Sanmenhsia) is a prefecture level city in the west of Henan Province, China. The westernmost prefecture level city in Henan, Sanmenxia borders Luoyang to the east, Nanyang to the southeast, Shaanxi Province to the west and Shanxi Province to the north. The city lies on the south side of the Yellow River at the point where the river cuts through the Loess Plateau on its way to the North China Plain. As of the 2020 census, it was home to 2,034,872 inhabitants of which 820,300 lived in the built up area made of Hubin, Shanzhou urban districts and Pinglu County in neighboring Shanxi (205,080 inhabitants), now within the agglomeration.
Атаулар мен тарих
Қаланың атауы қытай тілінде (lang=zh hans) "Үш қақпалы шатқал" дегенді білдіреді және Сары өзенді үш бөлікке бөлетін екі аралдан туындаған. Қытай мифологиясына сәйкес, Ұлы Ю құдайлық балтамен тау жотасын үш рет кесіп, ірі су тасқынының алдын алу үшін Санменсия шатқалын жасаған. Осы үш "қақпа" немесе "есік" "Адамның қақпасы" (人门), "Құдайлардың қақпасы" (神门) және "Жын-шайтанның қақпасы" (鬼门) деп аталды. 1950 жылдардың соңында Санменсия тоғанының салынуымен ежелгі жолдар суға батты. Батыс Чжоу әулеті тұсында Санменсия Батыс Гуо мемлекетінің құрамына кірді, оны Чжоудың билеуші Джи әулетінің туыстары басқарды. Гуо астанасын қазіргі Баоджиден Санменсияның жанындағы Шанянға (上阳) көшірді. Кейін бұл аймақ Цзинь мемлекетіне қосылды. 1956 және 1991 жылдар аралығында Санменсия маңындағы археологиялық қазбалар Батыс Гуо мемлекетінің билеушілеріне тиесілі жаппай көліктердің зираттарын және қоладан жасалған бұйымдарды ашты. Сонымен қатар, "Жібек жолдары: Чанъань-Тяньшань дәлізінің жол желісі" әлемдік мұрасының бір бөлігі болып табылатын қазылған жол – Шиаохан ежелгі жолының Шихао бөлігі де Санменсияда орналасқан. 2011 жылы Санменсия мәдени-спорт орталығының стадионы ашылды. Футбол алаңының сыйымдылығы 22 000 адамға жетеді.
The city's name in Chinese (lang=zh hans) means "The Gorge of Three Gateways" and is derived from two islands that split the Yellow River into three parts. According to Chinese mythology, Yu the Great used a divine axe to cut the mountain ridge three times, creating the Sanmenxia gorges to prevent massive flooding. The three "men" or gates were then named "The Gateway of Man" (人门), "The Gateway of Gods" (神门) and "The Gateway of Devils" (鬼门). With the construction of the Sanmenxia Dam in the late 1950s, the ancient passes were flooded. During the Western Zhou Dynasty, Sanmenxia was part of the territory of the State of Western Guo, ruled by relatives of the ruling Ji family of Zhou. Guo moved its capital from modern day Baoji to Shangyang (上阳), next to Sanmenxia. Later, this territory was annexed the State of Jin. Archaeological finds near Sanmenxia between 1956 and 1991 revealed mass chariot graves and bronzeware of Western Guo State rulers. Furthermore, the archaeological site “Shihao Section of Xiaohan Ancient Road”, an excavated pathway that is part of the world heritage site “Silk Roads: the Routes Network of Chang'an Tianshan Corridor”, is also located in Sanmenxia. In 2011, the Sanmenxia Cultural Sports Centre Stadium opened. The association football venue has a capacity of 22,000.
География және климат
Санменсия Батыс Хэнаньда, Сары өзеннің оңтүстік (оң) жағалауында орналасқан. Оны үш жағынан таулар қоршап, биіктігі солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай көтеріледі. Префектураның көп бөлігі , ал провинцияның ең биік шыңы , Лингбаода орналасқан. Префектура Хэнань, Шанси және Шэньси провинцияларының қиылысында орналасқан. Шығысында Луоян, оңтүстігінде Наньян, батысында Вейнань (Шэньси) және солтүстігінде Юньчэн (Шэньси) қалаларымен Сары өзен арқылы шекаралас. Санменксияда көбінесе құрғақ, муссондық әсерге ие континенталды климат басым, және төрт маусым бар. Қыстары орташа суық және өте құрғақ, ал жаздары ыстық және ылғалды. Күнделікті орташа температура қаңтарда -ден, шілдеде -ге дейін өзгереді, ал жылдық орташа температура шамамен . Жылдық жауын-шашынның жартысынан астамы шілдеден қыркүйекке дейін жауады. Жылына 184-218 күн мұздаусыз болады. Көппен жүйесі бойынша, қала ылғалды субтропикалық (Köppen Cwa) және ылғалды континенталды (Köppen Dwa) климаттар арасындағы өту аймағында орналасқан, және жартылай шөлейт (Köppen BSk) аймаққа жатпау үшін жеткілікті жауын-шашын алады.
Sanmenxia is located in western Henan on the southern (right) bank of the Yellow River, and is surrounded on three sides by mountains, with elevations generally increasing from northeast to southwest. Most of the prefecture is at an altitude of , although the highest peak in the province, at , is located in Lingbao. The prefecture is at the intersection of Henan, Shanxi, and Shaanxi provinces, bordering Luoyang to the east, Nanyang to the south, Weinan (Shaanxi) to the west, and Yuncheng (Shanxi) to the north across the Yellow River. Sanmenxia has a mostly dry, monsoon influenced continental climate with four seasons. Winters are moderately cold and very dry, while summers are hot and humid. Monthly daily average temperatures range from in January to in July, and the annual mean is More than half of the annual precipitation falls from July to September. There are between 184 and 218 frost free days per annum. In the Köppen system, the city is in the transition zone between a humid subtropical climate (Köppen Cwa) and humid continental climate (Köppen Dwa), and receives barely enough precipitation to avoid being semi arid (Köppen BSk).