Кіріспе

Санменсия (почта: Санменхся) — Қытайдың Хэнань провинциясының батысындағы префектура деңгейіндегі қала. Хэнань провинциясының ең батыс префектурасы болып табылатын Санменсияның шығысында Луоян, оңтүстік-шығысында Наньян, батысында Шэньси провинциясы және солтүстігінде Шаньси провинциясымен шектеседі. Қала Сары өзеннің оңтүстік жағында, өзеннің Солтүстік Қытай жазығына қарай Лёсс платосын кесіп өтетін жерде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 2 034 872 адамды құрады, оның 820 300-і Хубин, Шанчжоу қалалық аудандары және көршілес Шаньси провинциясының Пинлу ауданында (205 080 тұрғын) шоғырланған.

Атаулар мен тарих

Қаланың атауы қытай тілінде (lang=zh hans) "Үш қақпалы шатқал" дегенді білдіреді және Сары өзенді үш бөлікке бөлетін екі аралдан туындаған. Қытай мифологиясына сәйкес, Ұлы Ю құдайлық балтамен тау жотасын үш рет кесіп, ірі су тасқынының алдын алу үшін Санменсия шатқалын жасаған. Осы үш "қақпа" немесе "есік" "Адамның қақпасы" (人门), "Құдайлардың қақпасы" (神门) және "Жын-шайтанның қақпасы" (鬼门) деп аталды. 1950 жылдардың соңында Санменсия тоғанының салынуымен ежелгі жолдар суға батты. Батыс Чжоу әулеті тұсында Санменсия Батыс Гуо мемлекетінің құрамына кірді, оны Чжоудың билеуші Джи әулетінің туыстары басқарды. Гуо астанасын қазіргі Баоджиден Санменсияның жанындағы Шанянға (上阳) көшірді. Кейін бұл аймақ Цзинь мемлекетіне қосылды. 1956 және 1991 жылдар аралығында Санменсия маңындағы археологиялық қазбалар Батыс Гуо мемлекетінің билеушілеріне тиесілі жаппай көліктердің зираттарын және қоладан жасалған бұйымдарды ашты. Сонымен қатар, "Жібек жолдары: Чанъань-Тяньшань дәлізінің жол желісі" әлемдік мұрасының бір бөлігі болып табылатын қазылған жол – Шиаохан ежелгі жолының Шихао бөлігі де Санменсияда орналасқан. 2011 жылы Санменсия мәдени-спорт орталығының стадионы ашылды. Футбол алаңының сыйымдылығы 22 000 адамға жетеді.

География және климат

Санменсия Батыс Хэнаньда, Сары өзеннің оңтүстік (оң) жағалауында орналасқан. Оны үш жағынан таулар қоршап, биіктігі солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай көтеріледі. Префектураның көп бөлігі , ал провинцияның ең биік шыңы , Лингбаода орналасқан. Префектура Хэнань, Шанси және Шэньси провинцияларының қиылысында орналасқан. Шығысында Луоян, оңтүстігінде Наньян, батысында Вейнань (Шэньси) және солтүстігінде Юньчэн (Шэньси) қалаларымен Сары өзен арқылы шекаралас. Санменксияда көбінесе құрғақ, муссондық әсерге ие континенталды климат басым, және төрт маусым бар. Қыстары орташа суық және өте құрғақ, ал жаздары ыстық және ылғалды. Күнделікті орташа температура қаңтарда -ден, шілдеде -ге дейін өзгереді, ал жылдық орташа температура шамамен . Жылдық жауын-шашынның жартысынан астамы шілдеден қыркүйекке дейін жауады. Жылына 184-218 күн мұздаусыз болады. Көппен жүйесі бойынша, қала ылғалды субтропикалық (Köppen Cwa) және ылғалды континенталды (Köppen Dwa) климаттар арасындағы өту аймағында орналасқан, және жартылай шөлейт (Köppen BSk) аймаққа жатпау үшін жеткілікті жауын-шашын алады.