Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
«Әлемнің жауы» – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал «Doctor Who»-дың бесінші маусымының төртінші сериясы, ол бастапқыда 1967 жылдың 23 желтоқсанынан 1968 жылдың 27 қаңтарына дейін аптасына алты бөлімнен көрсетілді. Сериал 2018 жылы Австралия мен Венгрияда өтеді. Сериалда уақыт саяхатшысы Екінші Доктор (Патрик Траутон) және оның серіктері Джейми МакКриммон (Фрейзер Хайнс) және Виктория Уотерфилд (Дебора Уотлинг) тыңшылар Джайлс Кент (Билл Керр) және Астрид Ферриер (Мэри Пич)пен бірге Жердегі табиғи апаттарды тудырған Доктордың мексикалық өзінің көшірмесі – Саламандерді (Траутон) әшкерелеу үшін жұмыс істейді. Бұл оқиға бесінші маусымдағы монстрлардан және «қоршаудағы базадан» өзгеше, сонымен қатар басты рөлдегі Патрик Траутонның екі рөлде ойнауымен ерекшеленеді. Қырық жылдан астам уақыт бойы BBC фильмдері мен телеархивінде «Әлемнің жауы» сериясының 3-ші бөлімі ғана сақталды, ол өшіріліп, қоқысқа тасталмай құтылды. Бірақ 2013 жылдың 11 қазанында BBC қалған бес бөлімінің табылғанын және қайтадан олардың қолына тигенін хабарлады.
The Enemy of the World is the fourth serial of the fifth season of the British science fiction television series Doctor Who, which originally aired in six weekly parts from 23 December 1967 to 27 January 1968. The serial is set in Australia and Hungary in 2018. In the serial, the time traveller the Second Doctor (Patrick Troughton) and his travelling companions Jamie McCrimmon (Frazer Hines) and Victoria Waterfield (Deborah Watling) work with the spies Giles Kent (Bill Kerr) and Astrid Ferrier (Mary Peach) to expose the Doctor's Mexican doppelgänger Salamander (Troughton) as having created natural disasters on Earth. The story is a break from the monsters and "base under siege" of season five, highlighted by a dual role for lead actor Patrick Troughton. For over forty years, only Episode 3 of The Enemy of the World was known to exist in the BBC's film and TV archives, having been saved from being wiped and junked. However, on 11 October 2013, it was announced by the BBC that the other five episodes had been found and were back in their hands again.
Сюжет
Екінші Доктор, Джейми және Виктория 2018 жылы Австралиядағы жағажайда демалып жатыр, сол кезде Докторға қастандық жасауға тырысылды. Осы қастандықтардың басшысы, Астрид Ферриер есімді агент, оларды тікұшақпен құтқарып, өзінің бастығы Джайлс Кентке апарып жеткізеді. Сол жерде Доктор өзінің Саламандрдың физикалық көшірмесі екенін біледі, ол аяусыз мегаломан. Кенттің үйін қауіпсіздік басшысы Дональд Брюс басқаратын әскерлер қоршап алады. Доктор серіктерін құтқару және толық ақпарат алу үшін Саламандр рөлін сомдауға келіседі. Доктордың серіктері Саламандрдың Венгриядағы сарайына кіріп, оған қарсы айғақтар жинауға тырысады. Джейми мен Виктория сарайдағы жаңа қызметтерін пайдаланып, Саламандрдың тағамын татып көретін Фарияға жақындасып, ақпарат алуға үміттенеді. Фария өзінің осы қызметіне шантаж арқылы итермеленгенін айтады. Джейми Астридтің Денсті құтқару әрекетіне кедергі келтіруге тырысады, бірақ ол сәтсіз аяқталады. Денс атып өлтіріледі. Астрид қашып құтылса да, Джейми мен Виктория тұтқындалады. Саламандр өзін еліктеуші бар екенін біліп, зерттеу стансасына оралып, онымен бетпе-бет кездесуге ниеттенді. Фария Докторға Джейми мен Виктория Ғылыми-зерттеу орталығында тұтқынға алынғанын хабарлайды. Олар әрекет етуге үлкермес бұрын, ғимаратқа Саламандрдың орынбасары Беник және оның әскерлері шабуыл жасайды. Фария қаза табады, ал қалғандары қашып үлгереді. Саламандр ғылыми-зерттеу орталығының астындағы ғалымдар тобын тұтқындап алып, олардың білімін пайдаланып әлемді тұрақсыздандыруға және өзінің ықпалын арттыруға тырысады, соның нәтижесінде табиғи апаттарды тудырады. Брюс пен Доктор Джейми мен Викторияны орталықтан босатып, оларды TARDIS-ке қайтарады. Содан кейін Доктор жазбалар бөлмесіне барады, онда Кент Докторды Саламандр деп қателесіп, ғалымдарды жер астына қамауға бірге сөз бергендерін әңгіме барысында жаңсақтап айтып береді. Астрид келіп, Кентті одан да көп кінәлайды, себебі бункердегі адамдар оны таниды. Кент жазбалар бөлмесінен тысқары үңгірлер жүйесіне қашып кетеді. Сол жерде ол нағыз Саламандрмен кездеседі, ол оны арқасынан атып өлтіреді. Құлағанда Кент жарылғыш заттарды іске қосады, олар бункерді жойып, зерттеу орталығына зақым келтіреді. Дүрсілдеп, қанға батқан Саламандр TARDIS-ке қашып, Доктор болып көрінеді. Нағыз Доктор келіп, Саламандрды билік органдарына тапсыру ниетін білдіреді. Саламандр Докторға шабуыл жасайды, бірақ Джеймидің көмегімен оған қарсы тұрады. Саламандр абыр-сабыр болып, TARDIS есіктері әлі ашық тұрғанда дематериалдандыру тұтқасын тартады, соның салдарынан уақыт ағынына құлайды.
The Second Doctor, Jamie and Victoria are enjoying themselves on a beach in Australia in 2018 when the Doctor is subject to an assassination attempt. The boss of the would be assassins, an agent named Astrid Ferrier, rescues them by helicopter and takes them to her boss Giles Kent. There, the Doctor learns he is a physical double of Salamander, a ruthless megalomaniac. Kent's home is surrounded by troops led by Security Chief Donald Bruce. The Doctor is persuaded to impersonate Salamander to save his companions and to gather more information. The Doctor's companions infiltrate Salamander's palace in Hungary to gather evidence against him. Jamie and Victoria use their new roles in the palace to get close to Fariah, Salamander's food taster, hoping to gather information. Fariah reveals she was blackmailed into her role. Jamie causes a diversion to try to facilitate an unsuccessful rescue attempt on Denes by Astrid. Denes is shot dead. Though Astrid escapes, Jamie and Victoria are arrested. Salamander discovers he is being impersonated and returns to his research station to confront the impostor. Fariah tells the Doctor that Jamie and Victoria are prisoners in the Research Centre. Before they can act, the building is raided by Salamander's deputy Benik and his troops. Fariah is killed and the others escape. It is revealed that Salamander has trapped a group of scientists below the Research Centre and is using their knowledge to create natural disasters in order to destabilise the world and increase his influence. Bruce and the Doctor have Jamie and Victoria released from the centre, and the Doctor sends them back to the TARDIS. He then goes to the records room, where Kent, believing the Doctor to be Salamander, accidentally reveals that they conspired together to trap the scientists below ground. Astrid arrives, incriminating Kent further as people from the bunker identify him. Kent flees into the cave system beyond the Records Room. There, he encounters the real Salamander, who shoots him in the back. As he falls, Kent sets off a set of explosives that destroy the bunker and damage the research centre. A shaken and bleeding Salamander takes refuge in the TARDIS, pretending to be the Doctor. The real Doctor arrives, and expresses his intention of turning Salamander to the authorities. Salamander attacks the Doctor, but he fights back with Jamie's help. In a panic, Salamander pulls the dematerialisation switch while the TARDIS doors are still open, and falls out into the time vortex.
Жоғалған эпизодтарды қалпына келтіру
Бастапқыда 3-ші эпизод – BBC архивінде сақталған осы оқиғаның жалғыз эпизоды еді. 2013 жылдың 11 қазанында BBC телеарнасы Television International Enterprises Archive және Philip Morris жүргізген іздеу жұмыстарының нәтижесінде Нигериядағы теледидар релелік станциясының қоймасынан қалған бес эпизодтың табылып, толыққандығын жариялады. Бұл, 1972 және 1978 жылдар аралығында Doctor Who эпизодтарының көптеп жойылғаннан кейін, сериалдың BBC телеарнасының мұрағатында алғаш рет толық күйінде сақталуын қамтамасыз етті. Кейіннен ол iTunes-та жарық көрді. Милтон Джонс 13-ші маусымдағы «Андроидтардың шабуылы» сериалында және 15-ші маусымдағы «Уақыттың шабуылы» сериалында қайта пайда болды. Колин Дуглас кейіннен 15-ші маусымдағы «Фан Рок қорқынышы» сериалында Рубен – маякшы рөлінде (сонымен қатар Рутан скаутының дауысын берді) есте қаларлық рөл сомдады. Джордж Правада Үшінші Доктордың «Мутанттар» оқиғасында Ягер, ал Төртінші Доктордың «Қатіл» оқиғасында Кастелан Спанделл рөлінде қайта пайда болды.
Originally, Episode 3 was the only episode of this story to survive in the BBC archives. On 11 October 2013, the BBC announced that the remaining five episodes had been recovered from a television relay station storage room in Nigeria following search efforts by Television International Enterprises Archive and Philip Morris, making the serial complete in the BBC television archives for the first time since the mass junkings of Doctor Who episodes between 1972 and 1978. It was subsequently released on iTunes. Milton Johns would reappear in the Season 13 serial The Android Invasion and the season 15 serial The Invasion of Time. Colin Douglas would later take a memorable turn as Reuben the lightkeeper (as well as voicing the Rutan scout) in the 15th season serial Horror of Fang Rock. George Pravda would also reappear in Third Doctor story The Mutants as Jaeger and Fourth Doctor story The Deadly Assassin as Castellan Spandrell.
Баспаға шығарылған
Иан Мартер жазған осы сериалдың романы 1981 жылғы наурыз айында Target Books баспасында "Доктор Ху және әлемнің жауы" деген атпен жарық көрді. Дэвид Уитакер қайтыс болған кезде өзіндік романдық нұсқасын дайындап жатқан.
A novelisation of this serial, written by Ian Marter, was published by Target Books in March 1981, entitled Doctor Who and the Enemy of the World. David Whitaker had been working on his own version of the novelisation at the time of his death.
Үй медиасы
3-ші бөлім "The Troughton Years" жинағында VHS форматында жарық көрді. 2004 жылы қалпына келтірілген және VidFIREd өңделген нұсқасы "Lost in Time" жинағының бір бөлігі ретінде DVD-де шықты. 2002 жылы Фрейзер Хайнстың қосымша әңгімелерімен аудионың жаңадан өңделген CD нұсқасы жарық көрді. 2013 жылдың 25 қарашасында Ұлыбританияда DVD дискісі шықты. 2018 жылдың 26 наурызында Ұлыбританияда аудио түсіндірмелерімен, сұхбаттарымен, қатарғы актриса Дебора Уотлинг есігіне арналған құрметпен және барлық алты бөлімнің қайта өңделуімен арнайы DVD дискісі шықты, бұл оқиғаның болған жылымен сәйкес келеді.
Episode 3 was released on VHS in The Troughton Years. A restored and VidFIREd version was released on DVD in 2004, as part of the Lost in Time boxset. In 2002, a remastered CD version of the audio was released with linking narration by Frazer Hines. A DVD was released in the UK on 25 November 2013. A special edition DVD with audio commentary, interviews, a tribute to the late Deborah Watling, and further remastering of all six episodes was released in the UK on 26 March 2018, in the same year the story was set.