Кіріспе

Fury from the Deep – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал Doctor Who-дың бесінші маусымының толыққанды жоғалған алтыншы сериясы, ол бастапқыда 1968 жылдың 16 наурызынан 20 сәуіріне дейін апта сайын алты бөлімге бөлініп көрсетілді. Бұл серияда Доктор (Патрик Траутон) және оның серіктері Джейми МакКриммон (Фрейзер Хайнс) мен Виктория Уотерфилд (Дебора Уотлинг) қазіргі Англияның жағажайындағы Euro Sea Gas мұнай-газ өңдеу зауытында оқиғаға тап болады. Онда жұқпалы шөп тез тарап, оған тиген әркімнің санасын баурап алады, оның ішінде зауыт басшысы Робсонның (Виктор Маддерн) да санасы оның ықпалына көнеді. Бұл оқиға Дебора Уотлингтің Виктория Уотерфилд рөліндегі соңғы жұмысы. Сондай-ақ, бұл Доктордың құрылғысы – дыбыс бұрандасының тұңғыш рет пайда болуымен де есте қалады. Оқиғаның аудио жазбалары, фотосуреттері мен үзінділері сақталғанмен, оның бір де бір эпизодының аман қалғаны белгісіз. Хронологиялық тәртіпте қарағанда, бұл BBC мұрағатынан толыққанды жоғалған ең соңғы оқиға. BBC Studios 2020 жылдың қыркүйегінде Big Finish Creative анимациялаған, сақталған аудио материалдарын пайдаланып, оқиғаның анимациялық нұсқасын жариялады.

Сюжет

Тардис Англияның шығыс жағалауында теңізге қонғанда, Екінші Доктор, Джейми және Виктория жақын маңдағы жағажайды зерттейді, онда теңіз көбігі көп, сондай-ақ "Еуро теңіз газы" деп белгіленген ірі газ құбыры бар. Доктор дыбыстық бұрандамен құбырды тексергенде, оның ішінде жүрек соғысы естіледі деп ойлайды. Үшіндікті тұтқындап, камераға тастайды Робсон, Солтүстік теңізде құбыр желісі бар сорғылау операцияларын басқаратын аяусыз газ өңдеуші. Оның орынбасары - ғалым Харис. Робсон теңіздегі "D" буырғылау қондырғысымен байланыссыз қалуынан және буырғылау қондырғыларының желісінен газдың себебін түсіндіруге болмайтын төмендеуінен қатты уайымдайды. Доктор жүрек соғуы құбырда тұрған тіршілік иесі болуы мүмкін деп ойлайды және ол тексеру кезінде газ ағынын тоқтатуды ұсынады, бірақ Робсон бұдан бас тартады және Хариске саяхатшыларды құлыптауға тапсырады. Харрис Робсонның мақтанышы газды тоқтатудан бас тартады деп санайды, бірақ оның есептері құпия түрде портфельінен жоғалып кетті. Ол құжатты үйде қалдырып кеткен деп ойлап, әйеліне оны іздеп алып келуін сұрайды. Файл үстелде тұр, бірақ оны ашқанда, Харис ханымды өткір теңіз шөптері тістеді. Ол ауырып қалады, ал Харрис Виктория саяхатшыларға шаштықпен құлыпты бұзып, камерадан қашып кетуіне көмектескеннен кейін дәрігерден көмек сұрайды. Осы уақытта Харис ханымға командалық орталықтың техниктері Мистер Оук пен Мистер Куилл келіп тұрады, олар бұталармен зақымдалған және олардың қолдары мен қолдарының арқасында өсіп келе жатқан ұзын жасыл шашақтары бар. Ерлер Харис ханымға ауыздарынан зиянды газ шығарып, есінен танып, содан кейін кетеді. Кейін келген Доктор Харис ханымның не екенін анықтай алмайды, бірақ оның күдіктерін теңіз шөптері қозғайды, ол, Джейми және Виктория оны зерттеу үшін ТАРДИС-ке оралады. Доктор теңіз шөптерін тәжірибеге алады, олар суға қайтарылғанда, көлемі мен күші артады және олар аквариумда сәтті тұтқындалғанға дейін зұлым болып көрінеді. Осы уақытта Робсон мен Харрис бір-біріне қарсылық білдіруді жалғастырады, Робсон барған сайын қатты және эмоционалды болып келеді. Ол шаршап, бөлмесіне барып, тынығады. Жүрек соғуының шуы салонды толтырады, ауа бұрылысынан теңіз көбігі ағып шығады, және Робсон оянып, бұрылыстың артында бір тіршілік иесінің өтуіне тырысатынын көреді. Доктор Робсонды көруге барады, Робсонның айқайлауынан үрейленіп, есікті қағып алады. Робсон қорқып қашады, Доктор мен Харрис жаратылысты қайтадан ауа өткізгішке кірмес бұрын көре алады. Робсон жоғалып, шынайы қауіптің бар екенін білгеннен кейін, Харрис командалық орталықты басқарады, Меган Джонсты шақырады, Euro Gas директоры. Доктор және оның достары Харрис үйіне оралып, Харис ханымның жоғалып кеткенін, бірақ үйдің теңіз көбігіне толып жатқанын, олар көкжиек арқылы қашып құтылып кететінін табады. Олар орталыққа оралып, Харис ханымның да табылмағанын табады; Харис өзінің міндеттеріне қарамастан, әйеліне іздеу керек деп санайды және бас инженерді қалдырады. Жағажайда Харис ханым мен Робсон толқындарды бақылап отыр, ол оған көп уақыт қалмайтынын және не істеу керектігін білетінін айтады. Робсон келіседі, ал Харис айым толқындарға қарай жүреді. Харис келіп, Робсоннан сұрақтар қояды, ол оған әйелімен жақын арада кездесетінін айтады, содан кейін жағажайға қарай кетеді. Меган Джонс келіп жетуде, Харрис орталыққа оралып, оған жағдай туралы хабарлайды, бірақ ол оған сенбейді. Ол сонымен қатар өзінің бөлмесінде емізілген күйінде табылған Робсонды тұтқындауға басымдық береді, ал Меган Джонс оны көруді талап етеді. Ол күйзеліске ұшырады, бірақ қысқа уақытқа жиналады және өзінің ескі досына көмектесуді сұрайды. Олар оны тастап кетеді де, ол тынығады. Оянғаннан кейін жүрегі соққан дыбыс оның басына қайта келеді, ол жолға шығады. Бірнеше минуттан соң ол Викторияны тауып алып, оны тұтқынға алады. Ол қызды тікұшаққа отырғызып, теңізге ұшады. Енді қорқып қалған Меган Джонс Докторға қолынан келгеннің бәрін істеуге бұйырады. Теңіз шөптері айналма бөлмедегі айналма құбырға құйылып, көп ұзамай кеңейіп, соға бастайды. Құбыр жарылып, бөлмелерді толтыра бастайды. Доктор тікұшақты алып, Джеймимен бірге Викторияны алып кеткен қондырғыға барады, онда олар Робсонды көбінесе теңіз шөптерінен тұратын тіршілікке айналған күйінде табады. Ол адамзат жойылып бара жатқанын айтады және Докторды өзінің демімен газбен өлтіруге тырысады. Осы уақыт аралығында Джейми Викторияны тауып алды. Ол �...

Жоғалған эпизодтар

Бұл сериалдың алты эпизодының ешқайсысы толық күйінде сақталмаған және BBC мұрағатында бар екені белгісіз (Доктор Кто жоғалған эпизодтарды қараңыз). Осы оқиғаға арналған негізгі бейнетіркемелер 1960 жылдардағы «Доктор Кто» эпизодтарының соңғы жойылуы болды; оларды 1974 жылдың соңында жоюға рұқсат берілді. Мұрағатта барлық эпизодтары жоқ «Доктор Кто» оқиғасының соңғы хронологиялық тізімі осы. 1-ші эпизодтың басының бірнеше секундтық бөлігі (ТАРДИС тік түсіп, теңізге қонды) «Соғыс ойындары» сериалының 10-шы эпизодында бір жылдан кейін қолданылғандықтан сақталды, сондай-ақ 2-ші эпизодта Оук пен Квиллдің уытты газға шабуыл жасаған көріністері, 4-ші эпизодта Ван Лютиенске шабуылдаған Арамшөп, 4-ші эпизодта Доктор мен Джейминің көбікке жақындасуы және 5-ші эпизодтан қысқаша клиптер сақталды, олардың екеуі де Робсонның күзетшіге шабуыл жасап, Викторияны тұтқын ретінде тікұшақпен ұшырғанын көрсетеді. Бұл материал австралиялық телеарналардан цензорлар кесіп тастағандықтан ғана сақталды және ешқашан BBC-ге қайтарылмады. «Fury from the Deep» Мельбурн, Австралияда Газ және отын корпорациясы үйлерді қала газынан табиғи газға ауыстырған кезде көрсетілді, бұл түзетулерге ықпал еткен болуы мүмкін (әсіресе, Оук пен Квилл эпизоды техникалық мамандардың үйлерге кіру қажеттілігін көрсететін). 6-шы эпизодтан түсірілген 8 мм түсті кадрлар мен соңғы шайқас сахнасының түсірілмеген бөліктері сақталды, бұл ондаған жылдар бұрын түсірілген кезде өндіріс қандай болғаны туралы маңызды мәлімет береді.

Қалыптастыру жазбалары

Рой Спенсер бұған дейін "Көмекте" (1966) фильмінде Маньяк рөлін ойнаған. Кейін Хьюберт Рис "Соғыс ойындары" (1969) фильмінде капитан Рэнсом рөлін, ал "Қиямет тұқымы" (1976) фильмінде Джон Стивенсон рөлін ойнады. Джун Мерфи кейін "Теңіз жындылары" (1972) фильмінде 3-ші офицер Джейн Блайт рөлін сомдады. Джон Абинери кейін "Өлім елшілері" (1970) фильмінде генерал Кэррингтон, "Даллектерге өлім" (1974) фильмінде Ричард Райлтон, ал "Кроллдің күші" (1979) фильмінде Ранкин рөлін ойнады. Маргарет Джон кейін "Идиоттың фонар" (2006) фильмінде әже рөлін ойнады. Грэхам Лиман бұрын "The Macra Terror" (1967) фильмінде бақылаушы рөлінде, ал кейіннен "The Three Doctors" (1973) фильмінде уақыт мырзасы ретінде пайда болды.

Баспаға шығарылған

Бұл сериалдың романға айналдырылған нұсқасын, сериал сценарийін жазған Виктор Пембертон 1986 жылғы мамыр айында Target Books баспасынан шығарды. Мұқабасында бұл том басқа Target романдарымен салыстырғанда көлемі артық болғандықтан, арнайы "үлкен" басылым деп жарнамаланды, сондай-ақ бөлшек сауда бағасының одан да жоғары болуын түсіндірді.

Үй медиасы

Қалған визуалды материал (1, 2, 4 және 5-эпизодтардың қысқаша бөлімдері, 8 мм түсті пленкадағы түсірілімдер және 6-эпизодтың жазбасынан қалған шикі пленка тілімдері) "Жоғалған жылдар" деректі фильмінің бір бөлігі ретінде VHS форматында жарық көрді. Олар сондай-ақ Lost in Time жинағының құрамында DVD-де де пайда болды. 1999 жылы "Fury from the Deep" фильмінің жасалуы туралы жарық көрген деректі фильм шықты. Ричард Биньелл редакциялаған бұл фильм елу минутқа созылады және өндіріс тобының маңызды мүшелерімен сұхбаттарды қамтиды. Аудио саундтректер коммерциялық мақсатта жарық көрді. 1993 жылы Том Бейкердің Төртінші Доктор рөліндегі оқиға туралы естелік әңгімелерімен толықтырылған, қысқартылған аудиокассета нұсқасы шығарылды. 2004 жылы Фрейзер Хайнстің әңгімелеуімен байланыстырылған, жаңадан жаңартылған CD нұсқасы жарық көрді. Дэвид Траутон оқыған толыққанды романдық нұсқасын AUDIOGO 2011 жылдың 7 шілдесінде шығарды. Жаңа музыка мен дыбыс эффектілерімен толықтырылған оқу алты дискіден тұрады және AUDIOGO сайтынан цифрлық түрде жүктеуге болады. 2019 жылдың 27 қазанында BBC Studios "Fury from the Deep" сериалының 2020 жылы DVD және Blu-ray форматында, барлық 6 эпизодымен бірге анимациялық түрінде шығатынын хабарлады. Сериалдың анимациялық реконструкциясы 2020 жылдың 14 қыркүйегінде жарық көрді. Бонус ретінде Пембертонның авторлығындағы "The Slide" атты 7 бөлімді радио драмасы да қосылды, ол "Fury" сериалының негізі болды. "The Slide" сонымен қатар Пембертонның Бірінші Доктор үшін жазылған, бірақ іске аспаған "Doctor Who" сценарийіне негізделген бейімделуі болды.

Театр

2002 жылы Bedlam Theatre Company Портсмут қаласындағы New Theatre Royal театрында BBC бекіткен адаптациясын қойды. Шоудың режиссері және адаптация авторы Роб Трус сценарийге өзгерістер енгізуге кеңес беру үшін және мақұлдау үшін жазушы Виктор Пембертонды шақырды. Нәтижесінде Пембертон репетицияларға және премьераға қатысып, жергілікті телеарнада шоуды жарнамалап, түпнұсқалық өндіріс туралы естеліктерімен бөлісті.