Кіріспе

Архимаго – Эдмунд Спенсердің «Фейри Квин» поэмасындағы сиқыршы. Ол әңгіме барысында үнемі алдау-арбауға толы сиқырмен айналысады, мысалы, Қызыл Крест рыцарын құмарлыққа түсіру үшін жалған Уна жасайды, ал бұл жолы сәтсіз аяқталғанда, рыцарды Уна оған адал емес деп сендіру үшін тағы бір бейне, жасақшының бейнесін шақырады.

Этимология

Оның есімі грек тіліндегі ἄρχων және μάγος сөздерінің қосылуынан пайда болған. Архонт (көпше: ἄρχοντες, árchontes) – "басшы" деген мағынаны білдіреді, көбінесе белгілі бір мемлекеттік қызметтің атауы ретінде қолданылады. Бұл "алғашқы болу, билеу" мағынасын беретін αρχ етістігінің еркек түріндегі қазіргі уақытқа сай келген сөзі, және монарх, иерархия сияқты сөздермен ортақ түбірге ие. Магос (көпше: μάγοι, magœ) – грек тілінен шыққан, "сыйқыршы" немесе "әуегер" дегенді білдіреді; көбінесе қара сиқырмен айналысатын адамды сипаттау үшін қолданылады. Сөздің бастауы көне иран тіліне дейін жетеді, Геродоттың айтуынша, бұл зороастрия дінінің жұбын (рухани қызметкерлерін) атау болған. Грек сөзі латын тіліне "magus" деп аударылған, ол ағылшын тіліндегі "magician" (маг) сөзінің түбірі. "Архимаг" сөзі өлең мәтінінде кейде кездеседі, бірақ бұл кейіпкердің атының басқаша жазылу түрі, лауазымы емес. Перси Биш Шелли кейін "Мария Гисборнға хат" атты өлеңінде "архимаг" сөзін сыйқыршының синонимі ретінде қолданды. Бұл өз кезегінде Урсула К. Ле Гуиннің "Жер теңізінің сиқыршысы" романында "архмаг" нұсқасын қолдануға алып келді, ол сыйқыршылар тобының басшысын сипаттау үшін пайдаланылды. Содан бері бұл термин фантастикалық әдебиетте және медиада кеңінен таралды.

Сыншылдық түсінік

Кейіпкердің ең көрнекті көріністерінің бірі – ол өзін құрметті шөлгеуші ретінде жасырып, Дуэссаның (Алдамшылық) көмегімен Қызыл Крест салт аттысын Унадан (Шындық) адастырады. Архимаго діни жеңілтекпіліктің символы ретінде түсіндіріледі, сондай-ақ ол тәлкеудің өзінің символы ретінде және рыцарьдың өз дінінің растығына күмән келтіретін, оның күшінің бастауын дүмпу қалдыратын бұрыс көзқарасты ұсынатын кейіпкер ретінде айтылады.