Кіріспе

Могок () — Мьянманың Мандалай облысының Табейккин ауданындағы қала. Ол Мандалайдың солтүстігінде және Швебоның солтүстік-шығысында орналасқан.

Тарих

Могок қаласы 1217 жылы жоғалған үш шан аңшысы құрамында құрылған деп есептеледі. Олар кейін Ки Ар Таун деп аталатын таудың түбінде рубин тапқан. Ауызша тарих бойынша, аңшылар Момейк қаласындағы үйлеріне қайтып, асыл тастарды жергілікті саофаға сыйлаған, ол осы жерде Могок қаласы болып қалыптасқан ауылды құрған. 2018 жылы Могок қаланың құрылғанына 800 жыл толуын тойлады.

География

[Биіктікте] орналасқан қалада жыл бойы қоңыржай климат басылады, және мұнда бамар, шан, лису, паланг және карен этностары, сондай-ақ қытайлар, үндістер және гуркшалар тұрады. Қала Могок және Кят Пин деген екі қаладан тұрады. Могок 6 шақырымға созылып, 2 шақырым ені бар. Ол көптеген таулармен қоршалған аңғарда орналасқан. Тауң-Мин тауы – аймақтағы ең биік тау, оның биіктігі 7000 футтан асады. Кятпин Могоктан оңтүстік-батысқа қарай 11 шақырым қашықтықта жатыр. Осы аймалға саяхат жасауға ниеттенген туристерге арнайы рұқсат және жетекші керек.

Климат

Қатты ыстықтан құрғақшылыққа дейін ауытқушы, жартылай құрғақ аймаққа қарағанда, Могок шекаралық ылғалды субтропикалық (Кёппен Cwa) және субтропикалық тау климатына (Cwb) ие, оның ерекшелігі – қарашаның ортасынан сәуірдің ортасына дейін салқын таңертеңдерімен жылы құрғақ маусым, ал сәуірдің ортасынан қарашаның ортасына дейін Качин штатындағыдай, бірақ ыстыққа төзімділік жағынан азырақ, өте ыстық және тым жаңбырлы ылғалды маусым. Жылдық жауын-шашын мөлшері Янгонмен шамалас және Мандалайдан үш есе артық.

Экономика

Могок және жақын маңдағы басқа ауылдар, әсіресе Кятпин, ежелгі заманнан бері асыл тастарымен, әсіресе рубин мен сапфирмен танымал. Бірақ спинель, лазурит, гранат, айтас, перидот және хризоберил сияқты жартылай асыл тастар да кездеседі. Асыл тастар, қолмен қазылған шұңқырлар, ойыстар және тас-талшықтарды ілеу арқылы табылған. Кен өндіруде механикаландыру өте аз. Тас-талшықтар Могок метаморфтық белдеуінің метаморфтанған әктастарынан (мәрмәрлерден) пайда болады. Асыл тастар Могоктегі базарларда сатылады, бірақ қалаға бару үшін шетелдіктерге арнайы рұқсат керек, ал Мьянмадан асыл тастарды сатып алу/экспорттау, үкіметтік лицензиясы бар дилерлерден басқа, заңсыз. Әлемдегі рубиндердің 90% Мьянмадан (Бирма) шығады. Шри-Ланка және Африканың әртүрлі аймақтары сияқты әлемде рубиннің көптеген басқа да көздері бар. Бірақ сапасы тұрғысынан Могок рубині ең жақсысы. Сол жердегі қызыл тастар тазалығы мен бояуы үшін бағалы. Тайланд Мьянманың асыл тастарының көп бөлігін сатып алады. "Рубиндар алқабы" деп аталатын, Мандалайдың солтүстігіндегі таулы Могок аймағы, рубиннің бастапқы көзі ретінде белгілі – оның ішінде әлемдегі ең жақсы "көгіздің қаны" рубині және "патшалық" көк түсті әлемдегі ең әдемі сапфирлердің бірі, қазір жойылған Кашмир көгінен кейін екінші орында тұрады.