Томас Гриффитс Уэйнрайт: Суретші, жазушы және күдікті қылмыскер
Thomas Griffiths Wainewright
Томас Гриффитс Уэйнрайт: 19 ғ. суретші, жазушы, Англия банкісінен алаяқтық жасаған қылмыскер. Тасманиядағы өмірі, өнер және күмәнді қылмыстары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырдағы ағылшын және австралиялық суретші Томас Гриффитс Уэйнрайт (17 қазан 1794 – 17 тамыз 1847) – ағылшын суретшісі, жазушы және сериялық кісі өлтіруші деп күдіктелген. Ол ысырапшыл және әдемі киінетін адам ретінде танымал болды, ал 1837 жылы Англия банкіне жасаған алаяқтығы үшін Ван Димен жеріне (қазіргі Австралияның Тасмания штаты) жазалау колониясына жіберілді. Колонияда ол Хобарт элитасының портретшісі болды. Уэйнрайттың өмірі 19 ғасырдың Чарльз Диккенс, Оскар Уайльд және Эдвард Бульвер-Литтон сияқты танымал әдебиетшілерінің қиялын баурап алды, олардың кейбіреулері оның жасаған қылмыстарын әдейі ұлғайтып көрсетті, мысалы, оның саусағындағы сақинаның ішінде стрихнин сақтайтын арнайы бөлімі болған десті.
19th century English and Australian artist
Thomas Griffiths Wainewright (October 179417 August 1847) was an English artist, author and suspected serial killer. He gained a reputation as a profligate and a dandy, and in 1837, was transported to the penal colony of Van Diemen's Land (now the Australian state of Tasmania) for frauds on the Bank of England. As a convict he became a portraitist for Hobart's elite. Wainewright's life captured the imagination of renowned 19th century literary figures such as Charles Dickens, Oscar Wilde and Edward Bulwer Lytton, some of whom wildly exaggerated his supposed crimes, claiming among other things that he carried strychnine in a special compartment in a ring on his finger.
Ерте өмір
Томас Гриффитс Уэйнрайт Англияның Лондон қаласында бай отбасында дүниеге келді. Ол өте жас кезінде жетім қалды, анасы бала туғанда қайтыс болды, ал әкесі де көп ұзамай қайтыс болды. Уэйнрайттың анасы Энн көп жыл бойы «Monthly Review» әдеби журналының редакторы болған Ральф Гриффитстің (1720–1803) қызы еді. Жас Уэйнрайтты оның анасының қарт әкесі мен шешесі Линден Хаус танымал жерінде, Чизвик Хай Роуд, Чизвик қаласында, сол кезде Лондонның ауылдық шетінде тәрбиеледі. Гриффитс қайтыс болғаннан кейін Уэйнрайтты анасының ағасы Джордж Гриффитс қамқорлыққа алды. Ол, бауырсақ Чарльз Бернидің, Гринвич академиясының директорының тәрбиесінде болды. Уэйнрайт кейіннен 1814 жылы офицерлік шен сатып алып, жақсылап қызмет еткенімен, бір жылдан астам уақыт өткен соң қызметтен шықты, бұл, әдетте, ауыр психикалық ауруға байланысты болды. Жазушы Хавелок Эллис Уэйнрайттың өмірінің осы кезеңінен кейін ешқашан бұрынғыдай болмағанын, ол ақыл-есінен айырылудың алдында болған немесе соған ұшыраған, және бұл оның кейінгі қылмыстарына себеп болды деп болжады.
Thomas Griffiths Wainewright was born into affluence in Richmond, London, England. He was orphaned when he was very young, his mother dying in childbirth and his father soon afterwards. Wainewright's mother Ann was the daughter of Ralph Griffiths (1720–1803), for many years the editor of the literary magazine Monthly Review. The young Wainewright was brought up in style by his elderly maternal grandparents at Linden House, Chiswick High Road, Chiswick, then on London's rural periphery. When Griffiths died, Wainewright came under the care of his maternal uncle, George Griffiths. He was probably educated by the scholar Charles Burney, the headmaster of the Greenwich Academy. Wainewright subsequently served briefly as an officer in a yeomanry regiment, having bought his commission in 1814, but lasted just over a year, probably because of a severe mental illness. It was suggested by the writer Havelock Ellis that Wainewright was never normal after this period of his life, when he was on the verge of or already succumbed to insanity, and this contributed to his later crimes.
Әдеби мансап
1819 жылы Уэйнрайт әдеби мансабын бастады және «Әдеби қалта кітабы», «Блэквуд журналы» және «Шетелдік тоқсандық шолу» басылымдарында жазуға кірісті. Дегенмен, ол ең тығыз байланысты «Лондон журналы»мен болды, онда 1820-1823 жылдар аралығында Жанус Уэзеркок, Эгомет Бонмот және Корнелиус ван Винкбумс аттарымен мақалалар мен өнер сындық еңбектерін жариялады. Уэйнрайттың басылымдағы табысына оның әйгілі әкесі көмектескен болуы мүмкін. Ол Чарльз Лэмбтың досы болды, ол оның жазуын жоғары бағалады және Бернард Бартонға жазған хатында оны «мейірімді, көңілді Уэйнрайт» деп сипаттады. Уэйнрайт сонымен қатар суретші ретінде жұмыс істеді және Джон Линнелл мен Томас Филлипстің шәкірті болды. Ол Лорд Байронның портретін жасады, Уильям Чемберлейннің өлеңдеріне иллюстрациялар салды, ал 1821 жылдан 1825 жылға дейін Корольдік академияда әдебиет және музыкаға негізделген туындыларын, соның ішінде «Ундиннен романс», «Геленаның бөлмесіндегі Париж» және «Сүтші қызының әні» сияқты көрмеге қойды. Бұл еңбектердің ешқайсысы бізге жеткен жоқ. 1960 жылдары даулы автор Дональд Маккормик Уэйнрайттың 1827 жылы Суффолк графтығындағы Полстедтегі Қызыл амбарда Мария Мартенді өлтірген Уильям Кордермен дос болғанын мәлімдеді. Олар Кордер Лондонға келген кезде танысып, бірнеше зиялы үйірмелерге қатысқан деген болжам бар. Маккормик Уэйнрайттың 2018 жылғы өмірбаянын жазған автордың сұрауына жауап ретінде өз мәлімдемелерін растайтын ешқандай дәлел ұсынбады.
In 1819, Wainewright embarked on a literary career, and began to write for The Literary Pocket Book, Blackwood's Magazine and The Foreign Quarterly Review. He was, however, most closely linked with The London Magazine, to which he contributed articles and art criticism from 1820 to 1823, under the pen names Janus Weathercock, Egomet Bonmot and Cornelius van Vinkbooms. Wainewright's success in publication would have been assisted by his famous grandfather. He was a friend of Charles Lamb, who thought well of his writing and, in a letter to Bernard Barton, styles him "the kind, light hearted Wainewright." Wainewright also practised as an artist and was trained by John Linnell and Thomas Phillips. He produced a portrait of Lord Byron and made illustrations for the poems of William Chamberlayne, and from 1821 to 1825 exhibited narratives based on literature and music at the Royal Academy, including Romance from Undine, Paris in the Chamber of Helen and the Milkmaid's Song. None of these works have survived. In the 1960s, the controversial author Donald McCormick claimed that Wainewright was a friend of William Corder, the murderer of Maria Marten in the Red Barn Murder in Polstead, Suffolk in 1827. It was claimed that the two met when Corder visited London and joined some intellectual circles. McCormick was unable to produce any evidence for his claims when asked by the author of a 2018 biography of Wainewright.
Неке және отбасылық өмір
1817 жылы 13 қарашада Уэйнрайт Элиза Франсис Уордқа үйленді. Ол атасынан Англия банкіне салынған 5 250 фунт стерлинг мұра еткен, бірақ капиталға қол жеткізе алмады, тек жылына 200 фунт стерлинг көлемінде дивидендтер алды; капитал оның отбасы, Элиза және ұлы Гриффитс үшін сенімділікпен сақталды. Дегенмен, ол жолжұмсақ өмір салтына түсіп, зор қарызға батты. Уэйнрайт екі рет, алғаш 1822 жылы, содан кейін 1823 жылы, сенімхаттарға қол қоймаққа саяды және Англия банкінен ірі сомаларды шығарды. Екінші ретте есепшот толығымен таусылды. Уэйнрайт сотталып, «Сьюзан» атты қылмыскерлер кемесімен Хобартқа, Ван Дименнің жеріне (қазіргі Тасмания) жіберілді, 1837 жылы 21 қарашада жетті. Аталған цитатаның Оскар Уайльдтың баспашысы тарапынан құрастырылғаны қазіргі кезде айтылуда.
On 13 November 1817, Wainewright married Eliza Frances Ward. He had inherited £5,250 from his grandfather, invested at the Bank of England, but was unable to touch the capital, receiving only the dividends of £200 a year; the capital was in trust for his family, Eliza and their son Griffiths. However, his extravagant lifestyle landed him in colossal debt. On two separate occasions, Wainewright forged signatures of power of attorney and withdrew large sums from the Bank of England, first in 1822 and then in 1823. The second time left the account empty. Wainewright was sent to Hobart, Van Dieman's Land (now Tasmania) on the convict ship Susan, arriving 21 November 1837. The quotation is now thought to have been made up by Oscar Wilde's publisher.
Өмірінің соңғы жылдары
Он жыл бойы жазалау орындасында болған Уэйнрайт, ақырында белгілі бір еркіндікке қол жеткізді. Бастапқыда жол жөндеушілер бригадасында жұмыс істегеннен кейін, ол ауруханада санитар болып жұмыс істеді және суретші ретінде де жұмыс істей алды, өзінің тапсырыс берушілерінің үйлерінде портреттер салды. Хобартта өткен жылдары ол түсті су, қарындаш және чернила қолданып, қағазға 100-ден астам портрет салған. Бұл портреттер бүкіл Австралиядағы мемлекеттік мұражайларда және жеке коллекцияларда сақтаулы, ал кейбіреулері оның модельдерінің отбасында қалған. Олар Хобарттың алғашқы жылдарындағы шенеуніктердің, мамандардың және элитаның өкілдерін бейнелейді. Осы кезеңде ол өзінің портретын да салған. Уэйнрайтке 14 қараша 1846 жылы шартты түрде кешірім берілді.
During his ten years in the penal colony, Wainewright did eventually enjoy a certain amount of freedom. After initially working on a road gang, he became a hospital orderly and was able to work as an artist, painting portraits in the homes of his subjects. He completed more than 100 portraits on paper using coloured wash, pencil and ink during his years in Hobart. They survive in public museums and private collections throughout Australia, some having remained in the families of his sitters. They depict the officialdom, professionals and members of the elite in early Hobart. A self portrait was completed in this period. Wainewright had a conditional pardon granted on 14 November 1846;
Уэйнрайтқа қатысты төрт өмірбаяндық зерттеу жарық көрді: Джон Прайс Уильямстың «Қасіретті кесе: Томас Гриффитс Уэйнрайт және оның туыстарының құпиялы өлімі» (Markosia, Лондон, 2018), онда улану оқиғалары қайта қарастырылып, Уэйнрайттың кінәлілігі туралы басқаша қорытынды жасалған. Басқа зерттеулерге Джонатан Керлингтің «Янус Уэдеркок» (Thomas Nelson and Sons, Лондон, 1938), Роберт Крослендтің «Тасманиядағы Уэйнрайт» (OUP, Мельбурн, 1954) және ақын Эндрю Мошнның шығармашылық өмірбаяндық еңбегі «Уэйнрайт – Уланушы» (2000) кіреді. Артур Конан Дойл Шерлок Холмстың «Тамаша клиенттің оқиғасы» атты әңгімесінде Уэйнрайтты «жаман суретші емес» деп атап, бірақ оның есімін ортаңғы «e» әрпінсіз жазған. Оның өмірі 1940 жылы австралиялық радиоспектакль «Джентльменнің портретінде» бейнеленді, онда оның рөлін Питер Финч ойнады. Ол туралы тағы бір радиоспектакль – Хал Портердің «Заңгер» атты туындысы бар. Портер Уэйнрайттың өмірін «Бұрылысқан крест» романында көркемдеп суреттеген. Уэйнрайт «Триллер» телешоуының он жетінші эпизодының тақырыбы болды, «Уланушы» (1961 жылдың 10 қаңтарында көрсетілді), онда Мюррей Мэтисон кісі өлтірушінің рөлін (шынайы есімі Томас Эдвард Гриффит) ойнады, ал Сара Маршалл оның әйелі рөлінде болды.
Wainewright has been the subject of four biographical studies: The Fatal Cup: Thomas Griffiths Wainewright and the strange deaths of his relations by John Price Williams (Markosia, London 2018) which re examines the poisonings and reaches a different conclusion as to Wainewright's guilt. Other studies include Janus Weathercock by Jonathan Curling (Thomas Nelson and Sons, London, 1938), Robert Crossland's Wainewright in Tasmania (OUP, Melbourne, 1954), and the poet Andrew Motion's creative biography, Wainewright the Poisoner (2000). Arthur Conan Doyle also mentions Wainewright in the Sherlock Holmes story "The Adventure of the Illustrious Client" as "no mean artist", but spells his name without the middle "e". His life was dramatised in the 1940 Australian radio play Portrait of a Gentleman where he was played by Peter Finch. There was another radio play about him The Forger by Hal Porter. Porter fictionalised Wainewright's life in his novel The Tilted Cross. Wainewright was the subject of the seventeenth episode of the television show Thriller, "The Poisoner" (aired 10 January 1961), with Murray Matheson playing the role of the killer (given the fictional name Thomas Edward Griffith) and featuring Sarah Marshall as his wife.