Цин Қытайының 1757-1842 жж. Кантон жүйесі: Батыс елдерімен сауданы бақылау, «бір портовый сауда» саясаты, «Хонг» саудагерлері мен «Кохонг» монополиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай саясаты бойынша барлық сыртқы сауда Кантон/Гуанчжоумен шектелді (1757-1842). Әскери жинау жүйесі.
Chinese policy in which all foreign trade was restricted to Canton/Guangzhou (1757 1842)
the system of military recruitment
Кантон жүйесі (1757–1842; t=一口通商, "Бір портты сауда қатынастары") Цинь Қытайы үшін өзінің ел ішінде Батыспен сауданы бақылау құралы ретінде қызмет етті, барлық сауданы оңтүстік Кантон (қазіргі Гуанчжоу) портына шоғырландыру арқылы. Протекционистік саясат 1757 жылы Қытай императорларының шет елдерден келетін саяси және коммерциялық қауіп-қатерге жауап ретінде туындады. XVII ғасырдың соңынан бастап, порттағы барлық сауданы Хонг деп аталатын қытай саудагерлері басқарды. 1760 жылы Цинь Цзяньлон императорының бұйрығымен, Кантонның жемірілісіндегі Жүзіміс фабрикаларында орналасқан, олар Цохонг деп аталатын монополия ретінде ресми түрде бекітілді. Содан кейін, шетелдік саудамен айналысатын қытай саудагерлері (t=洋行; "океан саудагерлері", яғни "теңіз арқылы саудагерлер" немесе "шетелдік саудагерлер") Гуандун кеденін қадағалаушысы, бейресми түрде "Хоппо" деп аталатын, және Гуанчжоу мен Гуанси генерал-губернаторының бақылауымен Цохонг арқылы әрекет етті.
The Canton System (1757–1842; t=一口通商, "Single [port] trading relations") served as a means for Qing China to control trade with the West within its own country by focusing all trade on the southern port of Canton (now Guangzhou). The protectionist policy arose in 1757 as a response to a perceived political and commercial threat from abroad on the part of successive Chinese emperors. From the late seventeenth century onwards, Chinese merchants, known as Hongs , managed all trade in the port. Operating from the Thirteen Factories located on the banks of the Pearl River outside Canton, in 1760, by order of the Qing Qianlong Emperor, they became officially sanctioned as a monopoly known as the Cohong. Thereafter Chinese merchants dealing with foreign trade (t=洋行; "ocean traders", i. e. "overseas traders" or "foreign traders") acted through the Cohong under the supervision of the Guangdong Customs Supervisor , informally known as the "Hoppo", and the Governor general of Guangzhou and Guangxi.
Кохенді іске асыру
1745 жылы Кансидің немересі Цянлон императоры өзінің сарайына Океан сауда үйі жүйесіне өзгерістер енгізуді бұйырды. Осыдан кейін, Кантон портына кіретін әрбір шетелдік сауда кемесі үшін жергілікті қытай саудагері кепілдік берді және кеме, оның экипажы, капитан және суперкарго үшін толық жауапкершілікті мойнына алды. Шетелдік саудагерден түсетін кез келген салық төлемін де жергілікті саудагер кепілдік беруге міндетті болды. 1760 жылы билік органдарының рұқсатымен Хонг саудагері Пан Чжэнчэн (潘振成) және батыс саудасына маманданған тағы тоғыз Хонг Цин үкіметі мен шетелдік саудагерлер арасында делдалдық қызмет атқару үшін бірікті. Жаңа органның міндеті – шетелдіктердің тапсырысы бойынша тауар сатып алу және импорт-экспорт бойынша салықтар мен баждарды есептеп алу болды. Гуандун кедендік жазбаларында (粵海關志, jyut6 hoi2 gwaan1 zi3, Yuèhǎi guān zhì) көрсетілгендей, олар Таиландтан түсетін салықтарды жинау, саудаға қатысқан әскерлердің жалақысын төлеу және Оңтүстік Қытай теңізіндегі ішкі теңіз саудасын басқару үшін жаңа порт басқармасын құрды. Осыдан бастап Чохонг шетелдік саудагерлерден қалауынша салық алуға императорлық құқыққа ие болды.
In 1745, Kangxi's grandson the Qianlong Emperor ordered his court to implement changes to the Ocean Trading House system. Thereafter a local Chinese merchant stood as guarantor for every foreign trading vessel entering Canton Harbour and took full responsibility for the ship and its crew along with the captain and supercargo. Any tax payments due from a foreign trader were also to be guaranteed by the local merchant. With permission from the authorities, in 1760 Hong merchant Pan Zhencheng (潘振成) and nine others hong specializing in the western trade joined together to become the intermediary between the Qing government and the foreign traders. The role of the new body would be to purchase goods on behalf of the foreigners and deduct any taxes and duties payable for imports and exports; at the same time, according to Guangdong customs records (粵海關志, jyut6 hoi2 gwaan1 zi3, Yuèhǎi guān zhì), they established a new harbour authority to deal with tribute from Thailand and handle pay for the troops involved in trade as well as manage domestic maritime trade in the South China Sea. Henceforth, the Cohong possessed imperial authority to levy taxes on the foreign merchants as they saw fit.
Бағалау
1750-ші жылдардың соңында жасырын миссионерлік қызметтің табындалуы императордың шетелдіктерді бір ғана портода шоғырландыру туралы шешіміне әсер еткен болуы мүмкін. Осы шектеуді орнату туралы жарлығында император ішкі аймақтардың шетелдіктер үшін стратегиялық маңызына ерекше тоқталды: Қытай үкіметінің сарбаздары Батыстың әскери-технологиялық басымдығын және батыстықтардың "қайда барса, сол жерді жаулап алуға тырысқанын" жақсы білген. Канцзи императоры батыстықтарды өте табысты, батыл, тапқыр және пайдалы деп есептеген, егер Қытай әлсіресе, Қытайға батыстың жан-жақты қауіптілігі туралы ертерек алаңдаған. Кантон жүйесі Қытайдың әлемнің қалған бөлігімен саудасына толыққанды әсер етпеді, себебі қытай саудагерлері үлкен үш мачталы мұхит кемелерімен жаһандық саудаға белсенді қатысты. Сиам, Индонезия және Филиппинге және одан қайта сапарлап, олар жаһандық сауда жүйесін дамытуға үлкен үлес қосты; Карл Троцкий осы дәуірді тіпті жаһандық сауданың «қытай ғасыры» деп сипаттады. Бұл жүйе бойынша Цяньлун императоры Қытай аумағындағы шетелдіктермен сауда-саттықты тек лицензияланған қытай саудагерлеріне (Чохонгтарға) ғана шектеді, ал британ үкіметі өз тарапынан саудаға монополиялық құқықтарды тек Британдық Шығыс Үндістан компаниясына берді. Бұл келісімге 19 ғасырға дейін, Батыста еркін сауда идеясы кеңінен танымал болғанға дейін қарсылық білдірілмеді. Сауданы бір ғана портоға шектеу тұжырымы Испания және Португалия сияқты Батыс елдерінде де қолданылды. Қытай саудагерлері сондай-ақ, Сямында және Макаодағы батыстықтармен (испан және португалдармен) немесе Манила және Батавия сияқты Қытайдан тыс порттар арқылы сауда жасалатын кез келген елмен еркін және заңды түрде сауда-саттық жүргізе алатын. Кеме қатынасы реттелгенімен, Цяньлун императорының әкімшілігі батыс саудагерлерінің қажеттіліктерін қанағаттандыруға тырысты. Олар кеден қызметіне батыстық көмекшілерді жұмысқа алып, олар өз отандастарын басқаруға көмектесті. Қыста Макаода болу туралы бұйрық алынып тасталды, батыс саудагерлері үшін тамақ, сусын және қажетті заттарға салық салынбады, сондай-ақ батыстықтар мен олардың мүлкіне қорғау ұсынылды. Цинь заңдары бойынша қытай саудагерлеріне шетелдіктерді қытай соттарына шағымдануға тыйым салынды, себебі Цяньлун императоры шетелдіктерге жақсы қарым-қатынас жасау үкімет үшін маңызды деп санайтын. 1806 жылы қытай шенеуніктері британдық теңізшілердің қытай азаматын өлтіруіне байланысты британдықтармен келісімге келді, өйткені батыстықтар қытай заңдары бойынша жазаланудан бас тартты, тіпті жергілікті тұрғындар бұл әділетсіздік деп наразылық білдірді. 1816 жылы Цзяцин императоры британдық елшілікті иілуден бас тартқаны үшін қызметтен босатып, оларға сыйлықтармен кешірім хаттарын жіберді (британдықтар оларды оқылмастан қоймаға тастады). Цяньлун императоры Лорд Маккартниге бейбітшілік пен байлықтың маңызды символы – алтын жезді сыйлады, бірақ британдықтар оны құнды емес деп санады. Ал британдықтар қытай заңдарын және қытай суларына әскери күш енгізбеу туралы ескертулерді елемеді. Британдықтар Макаоға әскерлерін түсірді, бұл Қытай мен Португалияның Макаоға шетелдік күштерді кіргізбеу туралы келісіміне қайшы болды, содан кейін 1812 жылғы соғыста Кантон портының ішкі бөлігіндегі американдық кемелерге шабуыл жасады (американдықтар бұған дейін қытай суларында британдық кемелерді тонаған болатын). Бұл, сондай-ақ, Непалдың Тибетке шабуыл жасауы кезінде британдықтардың Непалға қолдау көрсетуі және кейін Қытайдың қарауындағы мемлекет болғаннан кейін Непалға британдықтардың шабуыл жасауы, қытай билігін британдықтардың ниетіне күдікпен қарауға мәжбүр етті.
The discovery of underground missionary activity in the late 1750s may have contributed to the Emperor's decision to concentrate foreigners in a single port. In his edict to establish the restriction, the Emperor specifically mentioned concerns about the strategic value of the interior regions to foreigners: Chinese government consultants were aware of Western military technological superiority and Westerners' record of having "set out to conquer every land they visited". The Kangxi Emperor, considering the Westerners to be highly successful, intrepid, clever, and profitable, already had concerns early on about the serious omnidirectional Western threat to China, if China ever became weakened. The Canton system did not completely affect Chinese trade with the rest of the world as Chinese merchants, with their large three masted ocean junks, were heavily involved in global trade. By sailing to and from Siam, Indonesia and Philippines, they were major facilitators of the global trading system; the era was even described by Carl Trocki as a "Chinese century" of global commerce. Under the system, the Qianlong Emperor restricted trade with foreigners on Chinese soil only for licensed Chinese merchants (Cohongs), while the British government on their part issued a monopoly charter for trade only to the British East India Company. This arrangement was not challenged until the 19th century when the idea of free trade was popularised in the West. The concept of restricting trade to a single port was also used in Western countries such as Spain and Portugal. Chinese merchants could also trade freely and legally with Westerners (Spanish and Portuguese) in Xiamen and Macao, or with any country when trade was conducted through ports outside China such as Manila and Batavia. Although shipping was regulated, the Qianlong emperor's administration was diligent in accommodating the requisites of Western merchants. They hired a growing body of Western assistants for the Customs Office to help manage their fellow countrymen. The order to stay in Macao during the winter was lifted, tax was exempted on food, drink and basic supplies for Western merchants, and protections were granted to Westerners and their property. Chinese merchants were actually banned by Qing law from suing foreigners in Chinese courts, as the Qianlong Emperor believed that good treatment of foreigners was essential for the government. In 1806, Chinese officials compromised with the British on the murder of a Chinese man by British seamen, as Westerners refused to be punished under Chinese law, even though local citizens vigorously protested what they considered a miscarriage of justice. In 1816, the Jiaqing Emperor dismissed a British embassy for their refusal to kowtow, but he sent them an apologetic letter with gifts (the British simply discarded them in a storeroom without reading). The Qianlong Emperor granted Lord Macartney a golden scepter, an important symbol of peace and wealth, but this was dismissed by the British as worthless. The British, on the other hand, ignored Chinese laws and warnings not to deploy military forces in Chinese waters. The British landed troops in Macao despite a Chinese and Portuguese agreement to bar foreign forces from Macao, and then in the War of 1812 attacked American ships deep in the inner harbour of Canton (the Americans had previously robbed British ships in Chinese waters as well). These, in combination with the British support to Nepal during their invasion of Tibet and later the British invasion of Nepal after it became a Chinese tributary state, led the Chinese authorities to become highly suspicious of British intentions.
Бірінші опиум соғысы
XVIII ғасырдың соңында Қытай шайына батыстың тоймас сұранысы британдық сауда балансында айқын тапшылық тудырды. Қытайлықтар батыс тауарларына қызығушылық танытпады және төлемді тек күміспен қабылдады. Осының салдарынан Шығыс Үндістан компаниясы Үндістандағы өз плантацияларында өсірген опийді тәуелсіз саудагерлерге сата бастады, олар оны Қытайға күміс алмастыру үшін жіберді, тіпті Қытайда опийдің бұрыннан заңсыз екеніне қарамастан. Қытай бұл опийдің тасымалдануын тоқтатуға тырысты, бірақ саудагерлер әрекеттен жалықпады. Қытайдың бақылауды қайтаруға жасаған әрекеттері Бірінші опиум соғысына алып келді, онда британдық канонерлік дипломатия Қытайды тең емес сауда шартына қол қоюға мәжбүр етті.
A seemingly insatiable western demand for tea from China towards the end of the 18th century caused a significant deficit in the British balance of trade. The Chinese had little interest in Western goods and would only accept silver in payment. This spurred the East India Company to sell opium grown on its plantations in India to independent traders, who shipped it on to China to sell in exchange for silver, despite the fact that opium was already illegal in China. China tried to stop the importation of this opium, but the traders persisted. Chinese attempts to regain control led to the First Opium War, when British gunboat diplomacy quickly forced China to sign an unequal treaty of trade.
Жою
1842 жылғы Нанкин шартына қол қойылғаннан кейін британдық азаматтарға "Кантон, Шанхай, Амой (Сямень), Нинбо және Фучжоу қалаларында сауда-саттықтарын жүргізу үшін, қозғалысқа кедересіз және шектеусіз тұруға рұқсат етілді". Сонымен қатар, шарттың V бабы Кантондық жүйені толығымен жойды, бұл британдық саудагерлерге, ал ақырында барлық шетелдік саудагерлерге жаңа ашылған порттарда қалауынша кіммен болса да сауда жасауға мүмкіндік берді. 1859 жылы Кантонның саудасы бұрынғы фабрикалардың батысына жақын орналасқан Шамин аралының құмды жағалауындағы жаңа орынға көшірілді. Осы кезде Қытаймен сыртқы сауданың көп бөлігі сол кездегі британдық Гонконг колониясына (Нанкин шарты бойынша алынған) және солтүстік порттарға ауысты, олардың Пекинге жақындығы, сондай-ақ Ұлы канал мен Сары өзен артықшылықтары бар еді, олардың екеуі де Цинь Қытайының ішкі саудасының маңызды артериялары болды. 1866 жылға қарай Кантонда тек 18 шетелдік фирма кеңсесі қалды, ал жалпы шетелдік тұрғындардың саны 60-қа жетті, олардың ішінде британдық үндістер және Сэр Роберт Харттың Императорлық теңіз кедендік қызметіне жұмысқа орналасқан tidewaiters (кедендік тексерулер кезінде кемелерге отырып жұмыс істегендер) есептелмеді.
Following the signature of the 1842 Treaty of Nanking, British subjects are "allowed to reside, for the purpose of carrying on their mercantile pursuits, without molestation or restraint" at Canton, Shanghai, Amoy (Xiamen), Ningbo and Fuzhou. In addition, Article V of the Treaty specifically abolishes the Canton system, allowing British merchants, and eventually all foreign merchants, to deal with whomever they please in the newly opened ports. In 1859 Canton's trade moved to a new site on the reclaimed sandbank of Shameen Island, a short distance west of the former factories. By then much of the foreign trade with China had shifted to the by then British colony of Hong Kong (acquired under the Treaty of Nanking), and to the northern ports, with their advantage of proximity to Beijing as well as the Grand Canal and the Yellow River, both vital arteries in the internal trade of Qing China. By 1866, only 18 foreign firms still had offices in Canton, while there were only 60 foreign residents, excluding British Indians and tidewaiters (who boarded boats as part of custom's inspections) employed by Sir Robert Hart's Imperial Maritime Customs Service.
Мұра
Массачусетс бас ауруханасы, Маклин ауруханасы, Бостон Атеней клубы, Банкер-Хилл ескерткіштері, қоғамдық кітапханалар және жетімдер үйі опийдің контрабандасынан түскен табысқа салынған. Гонконг толыққанды британдық колонияға айналған кезде, көптеген саудагерлерді жаңа буын батыстық хон саудагерлері жетекшілік ететін болды. Осы компаниялардың көптегені жас Гонконг экономикасының негізгі тірегіне айналды.
The Massachusetts General Hospital, McLean Hospital, the Boston Athenæum, the Bunker Hill Monuments, public libraries, and an orphanage were built with the proceeds of opium smuggling. By the time Hong Kong became a full fledged British colony, many of the merchants would be led by a newer generation of western hong merchants. Many of these companies would become the backbone of the young Hong Kong economy.