Кеңес: Қазақ тіліндегі SEO үшін маңызды сөздерді қолданыңыз (мысалы, "суретті кітап", "Орта ғасырлар", "Инкылсация").
Орта ғасырлардағы "кедейлер Библиясы" – Ескі және Жаңа өсиеттердің суреттерімен түсіндірілген, аз мәтінді кітап. Инкылсацияның алдындағы кезең.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суретті Киелі кітаптар дәстүрі
Tradition of picture Bibles
Biblia pauperum (латынша "Жұрттың Киелі кітабы") – Ансгармен бастау алған болжамды суретті Киелі кітаптар дәстүрі. Кейінгі орта ғасырларда Ескі және Жаңа өсиеттер арасындағы типтік сәйкестіктерді бейнелеу үшін жиі басылған кітаптардың бірі. Қарапайым "суретті Киелі кітаптардан" өзгешелігі, онда суреттер мәтінге бағынышты болса, бұл Киелі кітаптарда сурет орталық орында тұрады, ал оның астында қысқа ғана мәтін немесе мүлдем мәтін болмайды. Миниатюралардағы кейіпкерлердің айтқан сөздері аузынан шыққан паршаларда жазылуы мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, қазіргі заманғы комикстермен салыстыруға болады. Бұл дәстүр – көбірек мәтінмен ұқсас болғанымен, Бібліяны моральдық тұрғыдан түсіндіру дәстүрінің одан әрі жеңілдетілген түрі. Осы кітаптар сияқты, Biblia pauperum да латын тілінде емес, жергілікті тілде жазылған.
The Biblia pauperum (Latin for "Paupers' Bible") was a tradition of picture Bibles beginning probably with Ansgar, and a common printed block book in the later Middle Ages to visualize the typological correspondences between the Old and New Testaments. Unlike a simple "illustrated Bible", where the pictures are subordinated to the text, these Bibles placed the illustration in the centre, with only a brief text or sometimes no text at all. Words spoken by the figures in the miniatures could be written on scrolls coming out of their mouths. To this extent one might see parallels with modern comics. The tradition is a further simplification of the Bible moralisée tradition, which was similar but with more text. Like these, the Biblia pauperum was usually in the local vernacular language, rather than Latin.
Тарих
Бастапқыда, Paupers' Bible-дер пергаментке қолмен боялған түрлі-түсті жарық қолжазбалар түрінде болды, бірақ он бесінші ғасырда ағаш кескіндері бар басылған үлгілер басымдық алды. Biblia pauperum негізінен Нидерланды мен Германияда блок кітап түрінде шығарылған ең көп таралған еңбектердің бірі болды, онда мәтін мен суреттер әр бет үшін толығымен бір ағаш кескінімен жасалған. Жылжымалы қаріптерді пайдаланып басылған көптеген басылымдардың алғашқысы шамамен 1462 жылы Бамбергте, Альбрехт Пфистердің баспаханасында неміс тілінде жарық көрді; он сегіз инкунабула басылымы болды. Biblia pauperum кедейлер үшін арналмаған – кейбір қолжазбалар зәулім және өте қымбат болған, бірақ блок кітаптардың нұсқалары әлдеқайда арзан болған және, мүмкін, приход діни қызметкерлеріне қолжетімді болды. Дегенмен, қарапайым нұсқалары дін қызметкерлерімен оқып-жазуды білмейтіндерге, яғни халықтың көп бөлігіне оқу құралы ретінде қолданылған болуы мүмкін. «Biblia pauperum» атауын неміс ғалымдары 1930 жылдары қолданды. Biblia pauperum-дегі әрбір суреттер тобы Евангелиядан бір оқиғаға арналған, оған ортағасырлық теологтардың типологиялық сенімдеріне сәйкес, орталық оқиғаны алдын ала көрсететін Ескі өсиет оқиғаларының екі кіші суреті қоса берілген; бұл параллельдер екі мәтін блогында түсіндіріледі, ал үш Киелі кітап көрінісінің әрқайсысы латын тіліндегі өлең жолымен кіріспесімен ұсынылады. Төрт Пайғамбар өздерінің кітаптарынан цитаталар жазылған паршаларды ұстап тұр, олар Евангелиядағы сол оқиғаны алдын ала бейнелейді. Мысалы, Исаны айқышқа іліп тұрғанда Лонгинның найзамен шабуының көрінісіне Адамның қабырғасынан Хауаның жаратылуы, Мұсаның су ағызу үшін тасқа соққан сәттері, сондай-ақ Зәкәрия, Псалмдар, Арықтау және Амос пайғамбарлықтары қоса берілген. Biblia Pauperum-нің ең ерте қолжазбалары 14 ғасырда Бавария мен Австрияда жасалған, олар 34–36 топтан тұрады. Кейінгі нұсқаларға көбірек көріністер қосылған, ал ең толық нұсқалардың бірі – 1480–1495 жылдары Нидерландыда жасалған 50 бөлімді блок кітап нұсқасы.
Originally Paupers' Bibles took the form of colourful hand painted illuminated manuscripts on vellum, though in the fifteenth century printed examples with woodcuts took over. The Biblia pauperum was among the commonest works put out in block book form, mainly in the Netherlands and Germany, where both text and images were done entirely in a single woodcut for each page. The first of many editions printed using movable type was printed in German, in Bamberg in about 1462 by Albrecht Pfister; there were about eighteen incunabulum editions. A Biblia pauperum was not intended to be bought by the poor — some manuscripts were opulent and very expensive, although the block book versions were far cheaper, and probably affordable by parish priests. The simpler versions were however probably used by the clergy as a teaching aid for those who could not read, which included most of the population. The name Biblia pauperum was applied by German scholars in the 1930s. Each group of images in the Biblia pauperum is dedicated to one event from the Gospels, which is accompanied by two slightly smaller pictures of Old Testament events which prefigure the central one, according to belief of medieval theologians in typology; these parallels are explained in two blocks of text, and each of the three Biblical scenes is introduced with a Latin verse. Four Prophets hold scrolls with quotations from their Books, which prefigure the same event from the Gospels. For example, the scene of Longinus spearing Jesus as he hangs on the Cross is accompanied by God bringing forth Eve from the side of Adam, and Moses striking the rock so that water flowed forth, together with prophecies of Zechariah, the Psalms, the Lamentations and Amos. The earliest manuscripts of the Biblia Pauperum were made in Bavaria and Austria in the 14th century, they have 34–36 groups. Later versions add more scenes, and one of the most detailed versions is the 50 part blockbook version, produced in the Netherlands in 1480–1495.
Баламалар
Библияға Speculum Humanae Salvationis (Адам құтқарылуының айнасы) бәсекелес болды, бұл да өте танымал типологиялық жұптамалар жинағы, бірақ Библиядан көбірек мәтінге ие. Осы кітаптардың иконографиялық жоспарлары ортағасырлық өнердің көптеген басқа түрлерімен, соның ішінде боялған шыны терезелермен және библиялық сюжеттердің мүсіндемелерімен ортақ. Кітаптар олардан көшіруге оңай болғандықтан, сюжеттерді бейнелеудегі жаңа үрдістерді таратуда маңызды рөл атқарған болуы мүмкін. Көптеген сюжеттер, мысалы, Бағушыларға жариялау, әртүрлі мерзімдерде, әртүрлі материалдарда және әртүрлі елдерде өте ұқсас түрде кездеседі.
The Biblia was rivalled by the Speculum Humanae Salvationis (Mirror of Human Salvation), another very popular compilation of typological pairings, with rather more text than the Biblia. The iconographical programmes of these books are shared with many other forms of medieval art, including stained glass windows and carvings of biblical subjects. Since books are more portable than these, they may well have been important in transmitting new developments in depicting the subjects. Most subjects, such as the Annunciation to the Shepherds, can be seen in a very similar form at different dates, in different media and different countries.