Кіріспе

Канаданың провинциялық паркі – Питерборо, Онтарио қаласына жақын орналасқан парк.

Петроглифтер провинциялық паркі – Канаданың Онтарио штатындағы Вудвью қаласында, Питербороның солтүстік-шығысында орналасқан тарихи маңызы бар провинциялық парк. Бұл Онтариодағы ежелгі алғашқы халықтардың петроглифтерінің (тасқа қашалған суреттер) ең ірі жиынтығы. Бұл суреттер Колумбтан бұрынғы дәуірде жасалған және алғашқы халықтардың рухани мәдениетінің түрлі аспектілерін көрсетеді, оның ішінде шамандар, жануарлар, жорғалаушылар және, мүмкін, Ұлы Рухтың бейнесі де бар. Бұл орын 1954 жылға дейін алғашқы халық емес адамдардан жасырын сақталды, содан кейін Канаданың "Индустриал Минералс" компаниясының кеншісі (Эверетт Дэвис) оны кездейсоқ қайта тапты. Петроглифтер орналасқан аймақ Канаданың ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланды.

Петроглифтердің шығу тегі

Тас жалпы алғанда 900 және 1100 жылдар аралығында Алгонкиан немесе Ирокея тілінде сөйлейтін халықтармен жасалған деп саналады, мүмкін Архаика дәуірінде одан да ертерек болған шығар. Бүгінде Онтариодағы бірінші халықтар бұл мүсіндерді "Киномагевапконг" деп атайды, яғни "сабақ беретін тастар" немесе "Сабақ Тастар". Бастапқыда 2-3 дюйм тереңдікте болған 1200-ге жуық ою-өрнектер, жұмсақ, көлбеу қабырғаларға адамдардың, жануарлардың және басы күнды бейнелейтін үлкен тұлғаның суреттерін салу үшін гнейс балғаларымен жасалған. Петроглифтерді алғаш рет 1965 және 1968 жылдары Торонто университетінің Джоан Вастокас және Питерборо қаласындағы Трент университетінің Рон Вастокас мұқият жазбаға алған. Олардың "Алгонктардың қасиетті өнері" атты кітабы тас суреттерін зерттеушілер үшін осы күнге дейін ең толыққанды зерттеу және түсіндіру болып саналады. Оқу орталығының мәліметінше, глифтер маңызды болғанымен, олар осы орынның қасиетті болуының басты себебі емес. Тас орнының өзі қасиетті орын. Бүгінде бұл жер жергілікті Анишинаабе халқы үшін қасиетті сапарға баратын орын. Тастағы терең жарықтар рухтар әлеміне жол ашады деп есептеледі, себебі тастың астындағы жер асты суы ағып жатыр, ол түпкі халықтар рухтардың сөйлегені деп түсіндіретін дыбыстар шығарады.

Экология

Ресми түрде тарихи санаттағы парк болғанымен, петроглифтердің өзі парктің салыстырмалы түрде шағын аумағында шоғырланған. Қалғаны негізінен орманды жерлер, онда бес жолақты скинк, Eumeces fasciatus сияқты бірнеше облыстық сирек кездесетін түрлер мекендейді. Парк жақын орналасқан Питербороу Корольдік аң ауру қорығымен шектесетіндіктен, аймаққа тән көптеген жануарларды да кездестіруге болады: су құбыршылары, сусарлар, аққұйрықты еліктер, сорлар, тышқаншалар және кейде қасқырлар. Сонымен қатар, жабайы түйеқоз, тоқылдақтар, қарақасқырлар, бүркіттер, қарғалар және қырандар сияқты көптеген құстарды да көруге болады.

Мекемелер

Парк мамыр айының екінші жұмасынан бастап Құрбан айтқа дейін күн сайын (көктем және күз айларында дүйсенбі және сейсенбі күндерін қоспағанда) сағат 10:00-ден 17:00-ге дейін ашық. Парктің келушілер орталығы «Білім алаңы» деп аталады және 2002 жылы ашылды. Орталықты Керв-Лейк алғашқы ұлты басқарады, онда петроглифтер мен олардың алғашқы халықтар үшін рухани маңызы туралы көрмелер бар. «Оқытушы тастар» фильмі күнделікті, сұраныс бойынша және кешкі бағдарламаларда көрсетіледі. Балаларға арналған тәжірибелік оқу бөлмесі мен сыйлық дүкені де бар. Тасқа салынған өрнектерді қорғау үшін арнайы ғимарат салынған, сондай-ақ орында түсіндірме тақталар мен нұсқаулар орналасқан. Рухани себептермен тасқа салынған өрнектерді фотоға түсіруге және бейнеге түсіруге рұқсат жоқ, ал ғимараттардың ішіне иттерді кіргізуге тыйым салынған.