Солтүстік Ирландия және Ольстер мәдениеті мен тарихы
Culture of Ulster
Ирландияның Ульстер провинциясы: тарихы, мәдениеті, шотланд-ирландтықтар және гаэль тілі. Солтүстік Ирландияның ерекшелігі мен тұрғындары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ольстер – Ирландияның төрт провинциясының бірі. 17-18 ғасырларда Шотландия мен Англиядан келген адамдардың үлкен аумақты қоныстандыруы, сондай-ақ 20 ғасырдағы ондаған жылдар бойындағы қақтығыстарға байланысты, Ольстердің Ирландияның қалған бөлігінен ерекшеленетін бірегей мәдениеті қалыптасқан. Солтүстік Ирландияның барлық аумағы Ольстер шегінде орналасқан және оның халқының шамамен 90% сол жерде тұратындықтан, Солтүстік Ирландия мәдениеті Ольстер мәдениетіне өте ұқсас. Атап айтқанда, Ольстер шотландтары немесе шотланд-ирландтықтардың ұрпақтары арасында, әсіресе Антрим, Каван, Донегал және Даун округтерінде осы идентичность күшті. Сонымен қатар, гейлдік мәдениет те дамып келеді, бұл көбінесе GAA және Conradh na Gaeilge-ге байланысты.
Ulster is one of the four provinces of Ireland. Due to large scale plantations of people from Scotland and England during the 17th and 18th centuries, as well as decades of conflict in the 20th, Ulster has a unique culture, quite different from the rest of Ireland. As all of Northern Ireland lies within Ulster and comprises about 90% of its population, the culture of Northern Ireland is very similar to that of the whole of Ulster. In particular, the Ulster Scots, or Scots Irish identity is strong among descendants of the Plantation, notably in counties Antrim, Cavan, Donegal, and Down. There is also a thriving indigenous Gaelic culture, largely attributed to the GAA and Conradh na Gaeilge.
Тілдер
Ольстер ағылшын тілі – Ольстердегі көпшілік халықтың, соның ішінде екі ірі қаланың ағылшын тіліндегі диалектісі. Ол Ольстер шотланд тілі мен Гиберно-ағылшын тілінің аралас аймағын көрсетеді. Қазіргі уақытта бұл диалект Ольстер шотланд тілінің аймағына, әсіресе Белфаст маңындағы аймаққа еніп, соңында оны сіңіріп алуы мүмкін. Ольстер шотланд тілі, сондай-ақ Улланс, Гиберно-шотланд тілі немесе Шотланд-ирланд тілі деп те аталады. Ольстер ирланд тілі – Ольстерде сөйленетін ирланд тілінің диалектісі. Бүгінде Галтахт аймақтарын қамтитын Ольстердегі жалғыз округ – Донегал округі, сондықтан «Донегал ирланд тілі» деген сөз жиі синоним ретінде қолданылады. Ольстермен тарихи байланыстарының нәтижесінде Шотланд гаэлінің оңтүстік диалектілері мен мэнктің тілі Ольстер ирланд тілімен ұқсастықтарды бөліседі. Ольстерде поляк және литва тілдері ең көп таралған шетел тілдері болып табылады.
Ulster English is the English based dialect of most people in Ulster, including those in the two main cities. It represents a cross over area between Ulster Scots and Hiberno English. The dialect is currently encroaching on the Ulster Scots area, especially in the Belfast commuter belt, and may eventually consume it. Ulster Scots, also known as Ullans, Hiberno Scots, or Scots Irish, refers to the variety of Scots spoken in parts of Ulster. Ulster Irish is the dialect of the Irish language spoken in Ulster. The only county in Ulster to include Gaeltacht regions today is County Donegal, so that the term Donegal Irish is often used synonymously. Because of historical connections with Ulster, the southern dialects of Scottish Gaelic and Manx share similarities with Ulster Irish. Polish and Lithuanian are the most common foreign languages in Ulster.
Спорт
Олстер регбиі Еуропа регби чемпиондарында провинцияны ұсынады. Гейл футбол – GAA, онда командалар округтер және Бүкіл Ирландия үшін жарысады.
Ulster Rugby represents the province in the European Rugby Champions. Gaelic football GAA where teams play for county and all Ireland.
Тамақ пен сусын
Ольстердің тағамдарының бірі – Ольстерлік таңғы ас, көбінесе таңғы ас ретінде беріледі. Сонымен қатар, Ольстердің барлық аймақтарында теңіз өнімдерін қамтитын тағамдар кездеседі, әсіресе Донегал және Даун графтықтарынан алынған шабдыз бен форель. Дерриде, Лондондерри және Тайрон округтерінің бір бөлігінде, сондай-ақ Донегал округінде танымал сусын – Рамельтонда жасалған МакДейдтің Футболға арналған арнайы сусыны. Ольстерде жасалған танымал балмұздақ – Морелли, ол Портруш маңында жасалады. Лондондерри округінің шығысындағы Килреа маңында жасалған Муллиннің балмұздағы да танымал Ольстер балмұздағы. Провинцияның оңтүстік-шығысында Ньюриде "Канал көшесінде" "Тимони" балмұздағы бар, Уорренпойнтта әйгілі "Женоа" балмұздағы, ал төбедегі Ратфрилендте "Грехам" балмұздағы бар. Ольстерде жасалған танымал тәтті – Yellow Man, ал әйгілі кондитерлік компания – Oatfield Sweets Ltd., олар бұрын Донегал графтығындағы Леттеркенниде орналасқан. 1927 жылы құрылған Oatfield компаниясы әсіресе "Изумруд" тәттісін өндірумен танымал болды.
A dish from Ulster is the Ulster fry, usually served at breakfast. Also across Ulster dishes are found containing seafood, especially salmon and trout from County Donegal and County Down. A popular soft drink in Derry, parts of County Londonderry and parts of County Tyrone, as well as across County Donegal, is McDaid's Football Special, which is made in Ramelton. A famous ice cream made in Ulster is Morelli's, which is made near Portrush. Mullin's Icecream, made near Kilrea in the east of County Londonderry, is another famous Ulster icecream. In the south east of the province, Newry boasts 'Timoney's' ice cream on Canal Street, Warrenpoint has the famed 'Genoa' and Rathfriland on the hill is fortunate to host Graham's. A well known sweet made in Ulster is Yellow Man, while a famous confectionery company is Oatfield Sweets Ltd., who were previously based in Letterkenny in County Donegal. Oatfield, who were founded in 1927, were particularly famous for producing the Emerald sweet.
Скрипка
Ольстердегі скрипка ойнау өнері Ирландияның қалған бөлігінен айырмашылығы, көршілес Шотландиядан, әсіресе Гебрид аралдарынан күшті әсер көрген.
Ulster fiddle playing is distinct from the rest of Ireland in that it has been greatly influenced from neighbouring Scotland, in particular the Hebrides.