Кіріспе

20 қағидаға сәйкес, болгар халқының денсаулығы, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру, рухани және материалдық игілігі болгар үкіметі үшін басты басымдық болуы керек. Бұл ретте, этика, ұлттық сана/мәдениет және дін мәселелерінде консервативтік көзқарасқа басымдық берілуі тиіс.

Белсенділік

Атақтың негізін қалаушы Волен Сидеров 1990 жылдардан бері ұлтшылдыққа негізделген көптеген манифесттер жазды. Оның бес кітабы жаһандық қастандық теорияларына және Болгариядағы және шетелдегі белгілі бір саяси топтардың болгарларға қарсы саясатын әшкерелеуге арналған. Сидеровтың сөзіне қарағанда, шағын топ масондар әлемді басқарады, оларға мемлекет басшылары мен халықаралық ұйымдар көмектеседі. Сидеров 2003 жылы Skat TV телеарнасында "Шабуыл" атты кешкі шоуды бастады, осы арқылы ол кең аудиторияға танымал болды және партияның аты осы шоудан шыққан, ал 2005 жылғы маусымда партия парламент сайлауына ресми түрде тіркелгенге дейін. 2005 жылы алғаш рет парламентке өтіп, партия Сергей Станишевтің (2005–2009) үкіметіне қарсы тұра берді және оған қарсы көптеген шаралар жасады. 2006 жылдың 3 наурызында партия басшысы Сидеров Софияда митинг өткізуге шақырды, онда оның және партияның басқа мүшелерінің сөздерін тыңдауға шамамен 30 000 адам келді. Осы митингте Сидеров «Болгария әлі де еркін емес. Болгария әлі де түрік билігінде» деді. Партия спикерлері Болгария үкіметінің Құқықтар мен бостандықтар қозғалысымен одақтасуына және болгарлардың мүдделерін назарға алмауына наразылық білдірді. 2006 жылдың басында Сидеров Болгария үкіметінің АҚШ әскери базаларын құру туралы шешіміне қарсы петиция ұйымдастырды. 2006 жылы президент сайлауында Сидеров экзит-полл бойынша екінші орын алды. Сидеровтың айтуынша, сайлауда бұрмашылық болған. Ол болгар мафиясы Парвановты екінші мерзімге қайта тағайындағанын, дауыс беру процесінде көптеген бұзушылықтар болғанын, Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы сайлаушылары екі рет дауыс беру және дискриминациялық БАҚ қысымы сияқты көптеген құжатталған жазаланбаған бұзушылықтар жасағанын мәлімдеді. Бұл соңғысы Парванов пен Сидеров арасындағы теледебаттардың болмауына қатысты. Attack-тің ұстанымын қолдайтын Skat TV телеарнасы Болгариядағы кейбір кабельдік теледидар провайдерлерінің тізімінен шығарылды. Attack бұл үкіметтің сайлау алдындағы әрекеті екенін, мақсаты сайлаудағы басты бәсекелесінің біреуін үнсіздендіру екенін мәлімдеді. Алайда, болгар еврей журналисі Клайв Левиев Сойер «тұтынушылар шағымдары мен жеккөрушілік сөздерін» кейбір провайдерлердің арнаны тастауының себебі ретінде атады. Сидеров пен Skat TV иесі Валерий Симеонов арасындағы қақтығыстан кейін Skat TV иесі Attack-тен шығып, өзінің жаңа партиясын құрды – «Болгарияны құтқару үшін ұлттық майдан» және парламенттік сайлауда ұлтшыл сайлаушылар үшін Сидеровтің бәсекелесіне айналды. Attack-тің alfa TV атты өз теледидар бағдарламасы бар, бірақ оның хабар таратуы кейбір цифрлық провайдерлермен ғана шектеледі. Партия болгарлық «анти» БАҚ-тың оларға қарсы тұрғанын, өйткені bTV, Nova TV және TV7 сияқты ірі болгар телеарналары жемқорлықпен және алаяқтықпен айналысатынын айтады. 2009 жылдың 3 наурызында Attack «Османдықтардың 500 жылдық құлдығынан» Болгарияның азаттығын тойлау үшін 10 000-ға жуық адам қатысқан митинг ұйымдастырды. Болгарияның кейбір саяси күштері партиямен байланысқа түсуден және пікірсайыс жүргізуден бас тартты, партияның айтуынша, бұл «олар Attack-пен кез келген пікірсайысқа қатысудан қорқып, жеңіле алмайтынын білгендіктен». 2009 жылғы парламенттік сайлауда Attack 21 орын алды, бірақ кейін 11 депутаты партиядан шығып, тәуелсіз депутаттар болды, ал партия 10 депутатпен ең төменгі шекте қалды. Сидеров кабинет басшысы Бойко Борисов оның 11 депутатын сатып алғанын мәлімдеді. 2009 жылғы сайлаудан кейін Борисов Attack-тің кейбір ұсыныстарын жүзеге асыруды ұсынды, мысалы, BNT-дегі түрік тіліндегі жаңалықтарға қарсы олар ұсынған референдумды өткізуді. Attack жаңа партия кабинетін талапсыз қолдауға келісті, бірақ кейін үкімет Attack-тің ұсыныстарын орындамайтынын мәлімдегенде, Attack оппозицияға қосылды. Сидеров SKAT TV иесі Валерий Симеоновтың оған Борисов үкіметін қолдауға кеңес бергенін мәлімдеді. Attack Борисовтың партиясын және бұрынғы үкіметтерді олигархияның құлы ретінде айыптады, олар тек түрік, американдық, израильдік және басқа тараптардан келген директивалар мен бұйрықтарды орындап, Болгарияны Сириядағы соғысқа араластырды. 2011 жылы Attack және аздау дәрежеде Болгарияның Социалистік партиясы Борисовтың партиясын сайлауды сатып алу және бұрмалауда айыптады. Олар Борисовтың 2013 жылғы парламенттік сайлауда сайлау алаяқтығына дайындық жасағанын мәлімдеді. Attack сайлау учаскелерінде сканерлер мен камераларды орнатуды ұсынды, бірақ Борисов бұл ұсынысты қабылдамады. 2012 жылы Attack Болгария саяси кеңістігіндегі барлық ұлтшыл күштерді біріктіру және болашақта сайлауда ынтымақтастық үшін процесті бастады, оның ішінде IMRO – Болгар Ұлттық Қозғалысы, Отандық күштер одағы және т.б. кірді. 2012 жылдың 3 наурызында партия «Сидеров – Болгарияның жаңа жолы» атты экономикалық ұлтшыл жоспарын ұсынды. Жоспар ең төменгі жалақыны күрт арттыруды және «колониялық» неолибералды экономикалық модельді алтын өндіруге рұқсат беруді тоқтату, электр энергиясын тарату компанияларын мемлекеттендіру, жемқорлыққа қарсы күрес және шағын және орта бизнесті қолдау бағдарламалары арқылы жоюды талап етеді. Жоспар прогрессивті салық жүйесін дамыту және бірыңғай салықты жоюды да жақтады. Болгариядағы ең төменгі зейнетақы және жалақы 100 еуродан төмен және Еуропалық Одақтағы ең төменгі көрсеткіш. Attack ең төменгі зейнетақыны 250 еуроға, ал жалақыны 500 еуроға дейін арттыруды ұсынады. Сидеров Борисовтың партиясы Болгария халқын немістерге қарағанда он есе арзан санап, еуропалықтар сияқты өмір сүруге кедері келтіргенін айыптады. Волен Сидеровтың сөзіне қарағанда, қатыгез қылмыстардың саны артып келеді, олардың көп бөлігін «цыган бандиттері мен қарақшылары» жасаған. Партия расистік немесе ксенофобиялық екенін жоққа шығарды. Attack Құқықтар мен бостандықтар қозғалысына қарсы тұрады, оның саяси мафияның бір бөлігі екенін және оның басшысы Ахмед Доған болгар парламентіне қорлап қарағанын мәлімдейді. Attack пен Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы арасындағы қақтығыстың шыңы 2012 жылы болды, осы жылы этникалық құрамы әртүрлі қаласы Карждалидегі қалалық кеңестегі Құқықтар мен бостандықтар қозғалысының көпшілігі генерал Васил Деловты құрметті азамат етіп тағайындаудан бас тарды және Балқан соғыстары этникалық тазарту болғанын айтты. Сидеров Доғанның Болгарияның азаттығына қарсы шығуына наразылық білдіру үшін парламенттің Доғанды соттауын талап етті. Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы бас қоймады, басқа парламенттік топтар да бас тартып, дауыс беруге қатыспады. Осыдан кейін Attack Құқықтар мен бостандықтар қозғалысын тарату үшін конституциялық сотқа жүгінуге тырысты, бірақ олар үшін парламент депутаттарының 48 қолқолы қажет болды. Біраз уақыттан кейін Сидеров конституциялық сотқа Карждали қаласын, Османдық түрік әскері Карджа Алидің құрметіне аталғанын, Васил Деловтың құрметіне «Деловград» деп атауды және ең биік Мусала шыңына «Аяз Иоанн Рильский шыңы» деп атауды ұсынды, өйткені оның аты Османдық билігінен исламдық. Attack Болгариядағы атом энергиясын қолдайды және осылайша Козлодуй атом электр стансасындағы блоктарды жабуға қарсы тұрады және Беленде екінші атом электр стансасын салуды қолдайды. Attack 2012 жылғы София мақтаныш парадына қарсы Болгария Православ шіркеуін қолдады және бұрынғы парадтарда наразылық білдірді, үйленген жұбайлардың алдындағы антигей парадты ұйымдастырды.

Сайлау тарихы

2005 жылғы Болгария парламент сайлауынан кейін партия 240 орындық парламентте 21 орынға ие болып, дауыс берудің 8,1% (296 848 дауыс) жинады және ең ірі төртінші партия атанды. 2006 жылғы Болгария президент сайлауында партия жетекшісі Волен Сидеров 21,5% (597 175 дауыс) алып, қазіргі президент Парвановтан кейін екінші орынға шықты. Бірақ екінші турда Сидеров президентке қарсы күресте 24,0% (649 387 дауыс) жинап, жеңіске жете алмады. 2007 жылғы Еуропалық парламент сайлауында партия 3 орын жеңіп алды және Болгария партияларына бөлінген 18 орынның ішінде дауыс берудің 14,2% (275 237 дауыс) алды. 2009 жылғы парламент сайлауында партия 21 орын сақтап, дауыс беру көрсеткішін 9,4% (395 707 дауыс) дейін арттырды. Кейін парламенттік фракциядан 11 депутат шығып, тәуелсіз депутаттар қатарына қосылды, нәтижесінде партияның депутаттарының саны 10-ға дейін азайды. 2009 жылғы Еуропалық парламент сайлауында партияның дауыс жинауы 12,0% (308 052 дауыс) дейін төмендеді, ал орындары 2-ге дейін азайды. Партияның дауысымен сайланған екі еуродепутат – Димитар Стоянов пен Славчо Бинев партиядан шықты, соңғысы тіпті өзінің "Народ за реална, отворена и обединена демокрация" (ПРОУД) атты жаңа партиясын құрды. 2011 жылғы президент сайлауында Сидеров 122 466 дауыс (3,6%) жинап, екінші турға өте алмады. 2013 жылғы парламент сайлауында партия дауыс берудің 7% алып, 23 орынға ие болды, осылайша ең ірі төртінші партия атанды. Бірақ 2014 жылғы сайлауда партияның өкілдігі 11 орынға дейін азайды. 2017 жылғы сайлауда партия IMRO – Болгария Ұлттық Қозғалысы және Болгарияны Құтқару Ұлттық Фронты (NFSB) бірлестігімен "Біріккен Отаншылдар" сайлау альянсына қосылды. Альянс үшінші орынды иеленіп, 27 орын жеңіп алды. 2021 жылғы парламент сайлауында "Атака" партиясы және бұрынғы альянстың қалған екі партиясы бөлек сайлауға қатысты (NFSB – "Воля" партиясымен бірге), бірақ ешқайсысы да бір орынға ие бола алмады. Егер олар бірігіп сайлауға түскенде, нәтижелеріне сүйене отырып, сайлау шегінен өтуге мүмкіндік алған болар еді.

Ұлттық жиналыс

Сайлау жетекшісі Дауыстар % Орындықтар +/– Күйде 2005Волен Сидеров 296,848 8.14 (#4) Жаңа 2009 395,733 9.36 (#4) 0 2013 258,481 7.30 (#4) 2 2014 148,262 4.52 (#7) 12 2017 318,513 9.07 (#3) 5 2021 сәуір 15,659 0.48 (#13) 6 2021 шілде 12,585 0.45 (#10) 0 2021 қараша 12,153 0.46 (#11) 0 2022 7,593 0.29 (#13) 0 2023 10,505 0.40 (#9) 0

Еуропалық Парламент

СайлауПартия басшысыКөрсеткішіРангіЕП тобыДауыс саны%± п.п.Мандаттар+/– 2007Димитар Стоянов275,237 Жаңа Жаңа4-шіITS→НИ 2009Волен Сидеров308,052 2.24 1 4-шіНИ 201466,210 9.00 2 8-ші– 201920,906 1.92 0 9-шы–