Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тайваньда туған жапондық роши және Дзен буддистік шебері Соэн Накагава (中川 宋淵) – Ринзай дәстүріндегі Дзен буддистік шебері. Жұмбақ тұлға болған Накагава 20 ғасырда Жапонияда да, шетелде де Дзеннің практикасына зор әсер етті.
Taiwanese born Japanese rōshi and Zen Buddhist master
Sōen Nakagawa (中川 宋淵) was a Taiwanese born Japanese rōshi and Zen Buddhist master in the Rinzai tradition. An enigmatic figure, Nakagawa had a major impact on Zen as it was practiced in the 20th century, both in Japan and abroad.
Ерте өмір
Соэн Накагава 1907 жылғы 19 наурызда Тайваньдың Килунг қаласында Мотой Накагава болып дүниеге келді. Ол үш ұлдың үлкені болды: Матой, Тамоцу және Сонов. Әкесі Сукетаро Накагава әскери дәрігер, ал анасының аты Казуко еді. Оның отбасы жақын арада Ивакуниге, содан кейін Хиросимаға көшіп кетті. 1917 жылы, 12 жасында Накагаваның әкесі қайтыс болды, анасы Казуко жас толған жесір қалды. Соэннің кіші інісі Тамоцу одан көп ұзамай бала кезінде қайтыс болды. Анасы күнкөріс үшін жұмыс істеуге және кішкентай балаларын өзі тәрбиелеуге мәжбүр болды. Соэн үшін балалық шақ қиын болды. Бірақ Соэн өнерге көбірек қызығушылық танытты, және ол өте ерте жасында поэзияға қабілетті екенін көрсетті.
Soen Nakagawa was born as Motoi Nakagawa on March 19, 1907, in Keelung, Taiwan as the eldest of three boys: Matoi, Tamotsu and Sonow. His father, Suketaro Nakagawa, was an army medical officer and his mother's name was Kazuko. His family moved shortly after to Iwakuni, and then finally to Hiroshima. In 1917, at age 12, Nakagawa's father died, leaving his mother Kazuko a young widow. Soen's younger brother, Tamotsu, died soon after in his early childhood. His mother was forced to work to make ends meet and educate her young children herself. It was an unforgiving childhood for Soen. But Soen was much more interested in the arts, where at a young age he displayed a gift for poetry.
Білім
1923 жылы Соэн (әлі Матои) орта мектепке түсіп, Токиодағы Бірінші академияның жатақханасына орналасты. Соэннің балалық шақтағы досы Ямада Кун да сол күні оқуға түсті. Екеуі сол жерде бір бөлмеде тұрып, өмір бойы дос болып қалды. Әкесінің самурай дәстүрін жалғастырудың орнына, Соэн рухани жол іздестірді. Кун бірде Соэннің ойын алаңындағы тепе-теңдік таяқшаларының үстінде платформада отырып зазен жасағанын, соның нәтижесінде "табиғи түсініктілікке" келгенін айтты. Кун бұл оқиғаны қызық әрі таңғажайып санады. Соэн кейін, монах болғаннан соң, орта мектеп жылдарын өмірдің мәнін іздеумен өткізгенін жазды. Мектеп кітапханасында Шопенгауэрдің тұрақсыздық және бақытқа қателіспен қарау туралы жазғандарын оқып, түсінігіне жетті. Соэн Хакуиннің "Оратегама" атты еңбегінен де мол рухани нәр алды. Ол осы кітаптан Ямада Кунға да берді, осылайша Кунның Дзенге деген қызығушылығы оянды. 1927 жылы Соэн мен Ямада бірге Токио императорлық университетіне қабылданды, Соэн таза жер ғибадатханасы Гангё джи-дің жатақханасында тұрды. Жапон әдебиетін оқыған ол университетке келген соң да өлең жазуын жалғастырды. Университетте Соэн Шығыс және Батыс классикасын зерттеді. Будда сутраларын Киелі кітаппен бірге оқыды. Ол университет өмірін ұнатты, классикалық авторлардың туындыларын тыңдау үшін театрға жиі баратын, сондай-ақ Жапонияның өнер қауымдастығына белсенді қатысқан достар тобын құрды. Соэн тіпті университете бірге зазен жасау үшін кішкентай үйірме құрды, бұл дәстүр бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Соэннің дипломдық жұмысы әйгілі хайку ақыны Мацуо Башо туралы болды.
In 1923, Soen (still Matoi) entered high school and became a boarder at the First Academy in Tokyo. Soen's childhood friend, Yamada Koun, enrolled on the same day as him. The two became roommates there and remained lifelong friends. Rather than carry on the samurai tradition of his father, Soen pondered a more spiritual occupation. Koun recalled one occasion when Soen talked about how he was sitting zazen atop a platform on the balancing bars in the playground resulting in a "natural self realization". Koun found this rather odd. Soen would write later, as a monk, that his high school years were spent in search of a meaning in life. At the school library, Soen read a passage on impermanence and deluded approaches towards happiness by Schopenhauer, which provided him with a sense of clarity. Soen also found great clarity in the passages of Orategama by Hakuin. He gave a copy to Yamada Koun, beginning his own interest in Zen afterwards. In 1927, Soen and Yamada entered Tokyo Imperial University together, where Soen stayed in a dorm at the Pure Land temple Gangyo ji. He majored in Japanese Literature, and it was here that he continued writing his poetry. While at the university Soen studied classics of both the East and West. He studied Buddhist Sutras along with the Bible. He enjoyed campus life, where he frequented the theater to hear renditions of classical masters and had a band of friends immersed within the artistic community of Japan. Soen even started a small group at the university for people to sit zazen together, a tradition that lives on at the university to this day. Soen's final thesis was on the famous haiku poet, Matsuo Bashō.
Дзен жаттығулары
1931 жылы Накагава мен Ямада Токио императорлық университетін бітірді, бірақ екеуінің тағы бір кездесуіне бірнеше жыл уақыт өтеді. Бітірген соң Сёэн Шоринджиде Ринзай Дзен шебері Кейгаку Кацубедің Дхарма сөзін тыңдап, монах болғысы келетінін түсінді. Сёэн өзінің туған күнінде, сүйікті Дзен шебері Басуидің монастыры болған Когаку-джиде дінге кіру рәсімінен өтуді қалады. Анасы оның білімін зая етуінен қынжылды, бірақ ол ересек адам екенін және өзінің шешімдерін өзі қабылдауы керектігін білді. Сөйтіп, 1931 жылдың 19 наурызында Сёэн Когаку-джиде Кейгаку Кацубеден Дзен монахы болып киелі рухқа ие болды және оған Соэн дхармалық есімі берілді. Басуи сияқты, Сёэн де Кай провинциясындағы Дай Босацу тауына (Фудзи тауының жанында) оңаша реттейтін саяхаттар жасады, кейін монастырға оралып, монахтық міндеттерін жалғастырды. Тау ішінде Сёэн зазен оқып, хайку жазды, жақын жердегі өзендерде шомылып, жердің өнімен күн көріп өмір сүрді. Бір күні тау басында уытты саңырауқұлақ жеп, жартылай өлімге ұшырады, ал жақын ауыл тұрғындары оны алып, қайта денсаулыққа келтірді. Осы уақытта Сёэн қазір әйгілі хайку ақыны Дакоцу Иидамен дос болып, оның бейресми шәкіртіне айналды. Кейін ол өзінің туындыларын Иидаға жіберіп, оның «Унмо» атты хайку журналында жариялады. 1932 жылы Накагава Дай Босацу тауында медитация жасағанда алғаш рет Халықаралық Дай Босацу Зендо идеясын ойлады, содан кейін жобаны қаржыландыру үшін Сібірдегі Сахалин аралына алтын іздеуге сапар шекті. Сёэн өзінің «Namu dai bosa» деген мантрасын алғаш рет Дай Босацу тауында ойлап тапты. 1933 жылы Накагава «Шиган» (Шиыршықтардың табыты) атты хайку антологиясын аяқтады. Келесі жылы, 1934 жылы, «Шиганнан» таңдамалы өлеңдер хайку журналында жарияланды.
In 1931 Nakagawa and Yamada graduated from Tokyo Imperial University, and it would be several years before the two would meet again. A short while after graduation Soen attended a Dharma talk by Rinzai Zen master Keigaku Katsube at Shorin ji and knew he wanted to become a monk. Soen wanted to be ordained on his birthday at Kogaku ji, once the monastery of his favorite Zen master Bassui. His mother felt he was throwing away his education, but knew he was a grown man who had to make his own decisions. So on March 19, 1931, Soen was ordained as a Zen monk by Keigaku Katsube at Kogaku ji and given his Dharma name Soen. Just like Bassui, Soen began travelling to Dai Bosatsu Mountain in Kai province (near Mount Fuji) doing solitary retreats as a hermit and then returning to the monastery to resume his duties as a monk. On the mountain Soen sat zazen and wrote haikus, bathing in nearby streams and living off of the land. One day while on the mountain he nearly killed himself by eating poisonous mushrooms, and some peasants from nearby took him in and nursed him back to health. During this time Soen also became a friend and informal pupil of Dakotsu Iida, the now famous haiku poet. He later sent his work to Iada and had it published in Iida's haiku journal, Unmo. In 1932 Nakagawa first conceived the idea of an International Dai Bosatsu Zendo while meditating on Dai Bosatsu Mountain, traveling to Sakhalin Island in Siberia in an empty search for gold to fund the project. It was also on Dau Bosatsu Mountain that Soen came up with his original mantra, "Namu dai bosa". In 1933 Nakagawa completed his haiku anthology Shigan (Coffin of Poems). That following year, 1934, selections from Shigan were published in the haiku journal Fujin Koron.
Рютаку-джи
1935 жылы Накагава Кацубе Рошимен бірге Токио Императорлық университетінің студенттері үшін демалыс күндері семинар өткізді, сонда киосакуды (Зен таяғын) ұмытып кеткенін естіді. Соэн алмастыру таяғын іздеп, жақын маңдағы Дзен орталығына, Хакусан Додзёға барды, онда ол Мёшин джи Дзен шебері Гемпо Ямамото сөйлеп тұрғанын естіді. Соэн оның сөзіне қатты әсер етіп, оның тұлғасына қызығушылық танытты. Осы кездесуден кейін Соэн бірнеше рет додзёға оралды. Бір күні Гемпо былай деді:
In 1935 Nakagawa accompanied Katsube Roshi to lead a weekend retreat for Tokyo Imperial University students, and realized he forgot the kyosaku (Zen stick). In search of a replacement stick Soen went to a nearby Zen center, Hakusan Dojo, where he heard Myoshin ji Zen master Gempo Yamamoto speaking. Soen became transfixed by the talk and intrigued by the man. Soen would return to the dojo several times after this encounter. One day, Gempo stated:
"Егер сен зазенмен айналыссаң, ол шынайы практика болуы керек." Бұл сөз Соэннің ішкі сезіміне терең әсер етті, сондықтан ол Гемподан докусан сұрады және оған оның жанында оқуға ниетті екенін айтты. Осылайша Соэн Рютаку-дзиде Гемпо Ямамотоның шәкірті болды. 1937 жылы Накагава Гемпо Ямамотомен бірге Жапонияның оккупациясы астындағы Солтүстік-Шығыс Қытайдағы Синьцзиньге сапар шекті, мақсаты – Ниссанға тиесілі кен кәсіпорындарында жұмыс істейтін құлдық еңбекшілердің моральдық жағдайына көмектесу үшін Мёшин джи Дзеннің филиалын ашу. Соэн 1935 жылы Нёген Сензакимен (қазір Лос-Анджелесте) хаттасуды бастады, оның Дзенді оқытудың дәстүрлі емес стилі Соэнге ұнады. 1938 жылы Ямада Кун іс сапарымен Синьцзиньге келді, онда ол Соэнмен қайта кездесті. Сонда Соэн Ямадаға Басуи рухында Дай Босацу тауында дәстүрлі емес монастырь құру арманы туралы айтты. Бір күні Ямада мен Соэн бірге серуендеп бара жатқанда, Соэн тоқтап, Ямаданың қызығушылығын оятып, былай деді:
If you practice zazen, it must be true practice. This remark struck a deep and spontaneous chord within Soen, and so he requested dokusan with Gempo following the talk where he expressed the desire to train under him. So Soen became a student of Gempo Yamamoto at Ryutaku ji. In 1937 Nakagawa makes a trip with Gempo Yamamoto to Xinjing in Japanese occupied Northeast China, to start a branch of Myoshin ji Zen with the aim of moralizing the slave labor force used in Nissan owned mining enterprises. Soen had recently begun corresponding with Nyogen Senzaki (now in Los Angeles) in 1935, whose unconventional style of Zen teaching Soen greatly appreciated. In 1938 Yamada Koun was transferred to Xinjing on business where he met Soen again. Here, Soen mentioned to Yamada his earlier dream of one day founding a non traditional monastery on Dai Bosatsu Mountain in the spirit of Bassui. Yamada and Soen were walking one night together while Yamada was going on about some thing or another, and Soen stopped to say something that sparked Yamada's interest:
"Ямада, сен тек дауласып қанасың. Неліктен отырып көрмейсің?" Кейіннен Ямада Кун да Дзен монахы және роши болды. 1939 жылы Накагава Дай Босацу тауына тағы бір жеке оқуға келді. 1941 жылы Рютаку-дзи ресми түрде Ринзай оқу-жаттығу монастыры ретінде мойындалды. 1949 жылы Накагава алғаш рет АҚШ-қа сапар шекті, онда Сан-Францискода Нёген Сензакимен кездесті. Ол Сензакидің Дзенге деген көзқарасын жаңартқыш деп тапты және Жапонияда естілмеген жаңа еркіндікпен өзінің ойын оқырмандарына жеткізе алғанына қуанды. Жапон театрына (Нох) деген сүйіспеншілігін өткендегі ұлы Дзен шеберлерінің нақылдарымен салыстыратын теңеулерді қолдануға еркін болды. Нёген Соэнге өзінің мұрагері болу үшін онымен бірге қалуын өтінді, бірақ Соэн Рютаку-дзидегі міндеттемелеріне байланысты келісімге келе алмады. Екеуі АҚШ-қа жасаған келесі сапарларында қайта кездесті. Осы жылы Соэн өзінің "Мейхен" (Өмір антологиясы) атты еңбегін жариялады.
Yamada, all you do is argue. Why don't you try sitting? Years later, Yamada Koun became a Zen monk and roshi, as well. In 1939, Nakagawa returned to Dai Bosatsu Mountain for another solitary retreat. In 1941, Ryutaku ji is officially recognized as a Rinzai training monastery. In 1949, Nakagawa made his first trip to the United States where he met Nyogen Senzaki in San Francisco. He found Senzaki's approach to Zen refreshing, and was happy to find a new freedom in expressing himself to followers that would be unheard of in Japan. Free to combine his love for Japanese theater (Noh) into analogies that paralleled sayings of the great Zen masters of the past. Nyogen expressed his wish to Soen that he would like him to stay with him to become his heir, but Soen has responsibilities back at Ryutaku ji he was unwilling to compromise. The two saw each other again in latter visits to the USA. During this year, Soen also published his Meihen (Life Anthology).
Ұмытқылық
1950 жылы Гемпо Ямамото роши Рютаку-дзи монастырінің абысы қызметінен зейнетке шығуға уақыт келді деп шешті және Соэнды бас абыс етіп тағайындағысы келді. Соэн абыс болу ұсынысына тартынды және алаңдады. Лауазымға кіріскеннен кейін ол монастырден қысқа ғана уақытқа қашып кетті, нәтижесінде Гемпо уақытша лауазымды өз мойнына алуға мәжбүр болды. 1951 жылы Накагава оралып, Рютаку-дзиде абыс қызметін қайта бастады. Соэн дәстүрлі емес абыс болды, ол өзін шәкірттерінен ешқандай артық көрсетпеуді жөн көрді. Ол монах киімін киіп, олармен бірге жуынып, тамақтанатын. Келесі бірнеше жылда Соэн басқа ұстаздарға сапар шегіп, Хакуиннің 1700 бағдарламасынан тек 500 коанды ғана оқығандықтан, одан әрі оқу қажет екенін айтты. Ол Хоссин-дзиге барып, Сото және Ринзай мектептерінің сабақтасшысы Харада Дайун Согакутан білім алды. 1954 жылы Соэн Дзен діни қызметкері Дайкю Минеоның жаназасында жас монах Тай Шиманомен (Эидо Тай Шимано) танысты. Сол жылдың жазында Тай Шимано Соэннің жетекшілігімен Рютаку-дзиде монахқа ие болды. 1955 жылы Соэн АҚШ-қа екінші рет сапар жасады, ал Нёген Сензаки Соэнмен кездесу үшін 6 аптаға Рютаку-дзиге келді. 1957 жылы Кейгаку Кацубе роши қайтыс болды. 1958 жылы Нёген Сензаки қайтыс болды. Соэн Сензакидің мүлігін басқарушы болып тағайындалды және Сензакинің істерін реттеу үшін АҚШ-қа оралды. 1959 және 1960 жылдары Соэн АҚШ-қа екі рет сапар шегіп, соңғысында Гонолулуде сессион өткізді. 1961 жылы Гемпо Ямамото роши қайтыс болды. 1962 жылы Соэннің анасы қайтыс болды. Соэн мен анасы өте жақын болған. Ол күнделікті Рютаку-дзиге келіп, тауларға серуендеп, әңгімелесетін. Олар бірге шай ішіп немесе классикалық музыка тыңдайтын. Оның өлімі, Гемпоның бір жыл бұрынғы қайтысымен бірге, Соэнды депрессияға түсірді. Ол осыдан кейін бірнеше рет Дай Босацу тауына жеке оңалу үшін барды. 1963 жылы Накагава Чарльз Гудингпен бірге, Нёген Сензакидің бұрынғы шәкіртімен, АҚШ, Үндістан, Израиль, Египет, Англия, Австрия және Данияға сапар шегіп, әртүрлі сангхаларда Дзенді үйретті.
In 1950, Gempo Yamamoto roshi decided it was time for him to retire as abbot of Ryutaku ji, and he wanted to appoint Soen as head abbot. Soen was hesitant and anxious about the proposition of becoming abbot. He fled the monastery briefly after assuming the position, leaving Gempo with no other choice but to resume the position temporarily. In 1951, Nakagawa returned and resumed his position as abbot at Ryutaku ji. Soen was a non traditional abbot, deciding to not distinguish himself from his students. He wore the robe of a monk, he bathed and ate in their quarters. Over the next few years Soen set out to visit other masters stating that, since he had only finished 500 koans of Hakuin's 1700 curriculum, he needed more training. He went to Hosshin ji and studied under Harada Daiun Sogaku, lineage holder of both the Sōtō and Rinzai school. In 1954, Soen met a young monk named Tai Shimano (Eido Tai Shimano) at a funeral for Zen priest Daikyu Mineo. In the summer of that year, Tai Shimano ordained as a monk at Ryutaku ji under Soen's tutelage. In 1955, Soen made his second trip to the United States and Nyogen Senzaki came to Ryutaku ji to visit with Soen for 6 weeks. In 1957, Keigaku Katsube roshi died. In 1958, Nyogen Senzaki died. Soen was named as the executor of Senzaki's estate and returned to the U. S. to settle Senzakis' affairs. In 1959 and 1960, Soen traveled to the US twice, leading a sesshin in Honolulu, HI during the latter. In 1961, Gempo Yamamoto roshi died. In 1962, Soen's mother died. Soen and his mother were extraordinarily close. She would visit Ryutaku ji almost daily to go on excursions into the mountains to talk. They would sit together to have tea, or listen to classical music together. Her death, along with Gempo's death the year before, sent Soen into a depression. He frequented Dai Bosatsu Mountain many times following this for solitary retreat. In 1963, Nakagawa traveled to the United States, India, Israel, Egypt, England, Austria and Denmark with Charles Gooding, a former student of Nyogen Senzaki, teaching Zen with various sanghas.
1967 жылғы апат
1967 жылы Накагава Рютаку-дзи ғимаратының аумағын ағаш басынан қарап зерттеу кезінде ауыр жарақат алды. Ол бір бұтақтан сығалап түсіп, есінен үш күнге айырылып, табылмай жатты. Оны күтпеген жерден бамбук арасындағы бір монах тапты. Бас жарақатынан емделген кезде ол ұзақ уақыт ауруханада жатты. Ямада Коун осы оқиғадан кейін ол бұрынғысынан өзгеше болғанын айтты.
In 1967, Nakagawa sustained a serious injury surveying the grounds of Ryutaku ji from the view of a treetop. He slipped on a branch and was left unconscious for three days where he had fallen before being found. He was discovered in a bed of bamboo reeds unexpectedly by one of his monks. He was hospitalized for a long time while being treated for his head injury. Yamada Koun stated he was never quite the same after this accident.
1967-1984 жылдар
1968 жылы Накагава АҚШ-қа 7-ші сапарын жасап, 15 қыркүйекте Нью-Йорктегі Зендо Шобо Джи ашылды. 1969 жылы Накагава Израиль, Англия, Египет, Нью-Йорк, Калифорния және Гавайиге сангхалармен сессиялар өткізу үшін тағы да сапар шекті. 1971 жылы Накагава АҚШ-қа 9-шы рет сапармен барып, Корнелиус Крейн құрған Дзен зерттеулер қоғамына Кацкилл тауларында Халықаралық Дай Босацу Зендо үшін жер сатып алуға көмектесті. 1972 жылы Накагава АҚШ-қа 10-шы сапарын жасады, онда ол Эидо Тай Шиманоға Дхарманы берді. 1973 жылы Жапонияға оралғаннан кейін Накагава Рютаку джидің абысы қызметінен зейнеткерлікке шықты. Сол жылы "Менің таңдауымдағы он хайку" атты еңбегін жариялады. 1974 және 1975 жылдары Накагава АҚШ-қа тағы екі рет сапар шекті, алдымен әлі ашылмаған Халықаралық Дай Босацу Зендода, содан кейін Нью-Йорктегі Зендо Шобо Джиде жалғыздыққа кетті. 1976 жылы Халықаралық Дай Босацу Зендо ресми түрде ашылды. 1981 жылы Накагава "Кун шо" (Ежелгі бұлттар таңдау) атты еңбегін жариялады, ал 1982 жылы Накагава АҚШ-қа соңғы сапарын жасады. Рютаку джиге қайтып келген соң, Накагава усақ-айдаққа шықты. 1984 жылы 11 наурызда, 77 жасқа толуға жақын, Накагава Рютакуда суға шомылып жатып қайтыс болды.
In 1968, Nakagawa made his 7th trip to the US to open New York Zendo Shobo Ji on September 15. In 1969, Nakagawa travelled again to Israel, England, Egypt], New york, California and Hawaii to lead sesshins with sanghas. In 1971, Nakagawa made his 9th visit to the US, helping The Zen Studies Society (founded by Cornelius Crane) purchase land in the Catskill Mountains for International Dai Bosatsu Zendo. In 1972, Nakagawa made his 10th visit to the United States where he gave Dharma transmission to Eido Tai Shimano. Upon returning to Japan in 1973, Nakagawa retired as abbot of Ryutaku ji. This same year he published "Ten Haiku of My Choice". In 1974 and 1975, Nakagawa made two more visits to the US, staying first at the still unopened International Dai Bosatsu Zendo, and then going into solitary retreat at New York Zendo Shobo ji. In 1976, International Dai Bosatsu Zendo was officially opened. In 1981, Nakagawa published Koun sho (Ancient Cloud Selection), and in 1982, Nakagawa made his last visit to the US. Upon returning to Ryotaku ji, Nakagawa became a recluse. In 1984, on March 11, while approaching his 77th birthday, Nakagawa died while taking a bath at Ryutaku ji.