Кіріспе

1963 жылы Стерлинг Норттың балаларға арналған «Раскал: Жақсы дәуірден естеліктер» кітабы, көбінесе «Раскал» деп аталады, Висконсин штатындағы балалық шағы туралы және Джон Шоэнхеррдің суреттерімен толықталған туынды.

Жарияланым

Rascal 1963 жылы «Даттон Балалар кітаптары» баспасынан шықты. Кітап автордың бала кезінде «Раскал» есімді күшік егерменді өсірген бір жылдық естеліктерінен құралады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Жақсы дәуірдің естеліктері" деген тақырыптағы Норттың кітабы жастық шақта үй жануары ретінде еншік ұстау туралы. "Басқалар" жас Стерлингтің арманшыл Дэвид Уиллард Норт әкесімен сүйіспеншілікпен, бірақ алыс қарым-қатынасын және анасы Элизабет Нельсон Норттың өлімінен туған қайғыны көрсетеді. Кітапта сондай-ақ Стерлингтің бірінші дүниежүзілік соғыста Еуропада соғысып жатқан ағасы Гершель туралы да айтылады. Кітап нәресте еншік құстың тұтқындалуынан басталып, оның бір жасар шағына дейін өсуін баяндайды. Бұл оқиға сонымен қатар (жаппай) қол тигізбеген орманды жабайы табиғат пен ауыл шаруашылығы арасындағы өзгерістердің жекелеген тарихы; пионерлер дәуірінен қалалардың өркендеуіне дейін; жылқымен жүретін көлік пен автомобильдердің пайда болуы сияқты басқа да өзгерістерді қамтиды. Автор өзінің туған қаласында және оның төңірегіндегі саяхаттарындағы бақылауларын балалық шағындағы көзқарасымен, ал әкесінің "Висконсин әлі де жартылай жабайы болғанда, пантералар кейде терезелерден қарап, ал whippoorwills түн бойы үн таратқан" уақытты еске түсіруі арқылы өткенге үңіледі. Кітапта қызық оқиғалар да бар. Оның әпкесі Тео Стерлингтің тұрғын бөлмеде каноэ жасауын түсінбейді және Раскал, Джюст ағаның Амазонка ягуарының кілемшесіне жатып, оған сіңісіп кеткенде тұрғанда "дегендей ақылдан шығып кетеді". Кейін кітапта Раскал оған пирог жеу сайысына қатысады, олар жеңіске жетеді, бірақ толыққанды дисквалификацияланбайды, бірақ оның досы Оскар Сандерленд бірінші жүлде алады. Раскал велосипедінің себетінде саяхаттап, анимациялық шоу жасап, журналдарды сатуға көмектеседі. Кітапта маңызды сәттер де бар. Автордың ағасы Гершель Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери қызметте, Стерлинг одан хабар күтеді. Раскал Слэмми Стиллманды резеңке лентамен ұрған үшін тістегені үшін қамауға алынады. Кейін Стерлинг эпидемия кезінде испан тұмауына шалдығады. Кітапта оның Лили әпкесі, оның ауруына күтім жасағанда, Стерлингтің анасы оның жазушы болғанын қалағанын айтады, ол соған қол жеткізеді. Ақырында, Раскалдың егістер мен тауық үйлеріне шабуылдарының мәселесі тым ауыр болады; көршілердің жігіттің үй жануарына деген наразылығын енді елемеуге болмайды, ал Раскал атылып кету қаупіне тап болады. Сонымен қатар, Раскал жас ересекке айналады және осылайша, қызғанышпен қараған еркектер мен қызығушылық танытқан әйел еншіктердің назарына ілігеді. Стерлинг жаңадан аяқталған каноэде сағаттап саяхаттап, Раскалды жақын маңдағы Кошконг көлінің алыс жағындағы орманда босатады. Оның ең үлкен өкініші - ағасы Гершельдің үй жануарларын көруге үлкермей қалуы. Автордың әпкесі, ақын және өнер тарихшысы Джессика Нельсон Норт, ағасының "Раскал" кітабында отбасын бейнелегеніне риза болмады (бірақ ағасының жетістігімен мақтан тұтты).

Туынды шығармалар

Кітап 1969 жылы Диснейдің "Раскаль" фильміне түсірілді, онда Билл Муми Стерлинг Норт рөлін ойнады. Фильмде сонымен қатар Уолтер Пиджен есейген Стерлинг Норттың даусымен, Стив Форрест оның әкесі Уиллард рөлінде, ал Памела Толл оның әпкесі Тео рөлінде көрінді. Бұдан бөлек, 52 бөлімнен тұратын "Араигума Расукару" деген жапондық аниме де жасалды. Анимациялық сериалдың сәтті болуы есіктен Жапонияға егердің (ракун) кездейсоқ түрде таралған себебі болды.

Стерлинг Норт мұражайы және кітап орындары

Кітаптағы оқиға орны, олардың балалық шағындағы үйі Висконсин штатының Эджертон қаласында (кітапта Брайлсфорд Анкшен деп аталады) мұражай ретінде сақталған. Автордың қызы, Ариэль Норт Олсон, өзі де танымал балалар жазушысы, мұражайдың құрметті директоры болып табылады. Мұражайда Раскалмен байланысты заттардың ішінде: Раскалдың қант кесегін жеуге тырысқан биік кресло, Раскалдың кіреберіс тесігі жөнделген қора, Раскал тұрған емен ағашы, Стерлингтің қора қабырғасындағы "Дам Каизер Билл" деген жазуы (оның ағасы Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен), Стерлингтің каноэсіне жағылған сол жасыл бояумен гараж ішінде жазылған әріптері, сондай-ақ олардың Жаңа жылдық шыршысын қорғаған тауық торының көшірмесі бар. Кітапта айтылған басқа да жақын жерлер: Кошконг көлі, Рок өзені және Индианфорд бөгеті.

Оказаки ретроспективі

2008 жылы Жапониядағы Оказаки әлемдік балалар өнер мұражайы "Еске алуға лайық балдырған" деген көрме ұйымдастырды. Стерлингтің 100 жылдық мерейтойымен және кітап негізінде жасалған "Араигума Расукару" анимесінің 30 жылдығына орайластырылған бұл көрмені 50 000 адам тамашалады. Каноэ ескекшесі көрменің орталық экспонаты ретінде Жапонияға арнайы жіберілді. Эджертон аймағындағы жеке тұлғалардан қарызға алынған көптеген басқа да заттар көрмеге қойылды.