Самар аралындағы Тарангна́н муниципалитеті

Кіріспе

Самар муниципалитеті, Филиппин.

Тарангнан, ресми түрде Тарангнан муниципалитеті () – Филиппиннің Самар провинциясындағы 4-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 25 713 адамды құрайды. Тарангнан Самар аралының батыс жағалауында, ежелгі Бангахон (қазіргі Гандара) қаласының оңтүстік-шығысына және Самар астанасы Катбалоганның солтүстігіне орналасқан. Тарангнан бұрынғы ежелгі Тинаго кентінің жанында орналасқан, ол христиан дінін алғаш қабылдаған және орталыққа (кабесераға) айналған қала. Тарангнанның 1982 жылы ашылған, 10 төсектік қалалық ауруханасы бар. Оған ауылдық денсаулық сақтау бөлімінің қосымша қызметкерлері де көмектеседі. Сондай-ақ, мектепке дейінгі жастағы балалардың қажеттіліктерін қамтамасыз ететін күндізгі бақшалар да бар.

Тарих

XVII ғасырдың басында Тарангнан немесе Тинаго Самар аралындағы иезуит миссионерлерінің алғашқы қонысы болды. Тинаго – Самардағы алғашқы кабесера, онда 1596 жылғы 15 қазанда алғашқы иезуиттер келді. 1616 жылы Тинаго мори шабуылынан қираған соң, иезуиттер кабецераны Катбалоганға көшіруді шешті. Сол кезде Тинаго 1725 жылға дейін пуэбло ретінде қайта тірілмеді. Побласион Дапдапта құрылды, бірақ қолжетімділік және санитариялық жағдай үшін 1883–1884 жылдары Тарангнанға көшірілді. 1882 жылы Дапдаптан Тарангнанға көшіру әрекеті кеңінен танымал болды. Бұл Дапдаптың діни пастыры, әйгілі Анхель Пулидо, OFM, және Дапдаптың губернаторциллосы арасындағы күрес болды. Дапдап қаласы 1884 жылы Тарангнан деп аталған бариоға көшірілді, және осыдан қазіргі атауын алды. Алғашқыда шіркеу мен конвенто жеңіл материалдардан, яғни бамбук пен нипадан салынды. Жаңа шіркеу 1894 жылы П. Венансио Паленсия, OFM салған, ал 1897 жылы аяқталды. XIX ғасырдың екінші жартысында Самар аралында, әсіресе абака өнімдерін импорттау және экспорттау арқылы коммерциялық өркендеу орын алды. Испандықтардың аралында болуы мори шабуылдарын азайтты. Испандықтар Самарға қоныстанғанда, олар сауда және саяси басқару үшін кез келген ауа райына төтеп бере алатын теңіз порттары мен оңай байланысқа мұқтаж екенін түсінді. Бұл даму тұрғындардың Тарангнанның ескі қалалық орнына шоғырлануына мүмкіндік берді, онда көлік салыстырмалы түрде қолжетімді болды. Тарангнанның қонысы Дапдап пуэблосынан гөрі әлдеқайда жылдам өсті. Аралдағы коммерциялық өркендеуді, Тарангнанның сауда орталығы болу мүмкіндігін және Дапдапқа қатысты діни қадағалауды ескере отырып, 1881 жылғы 21 маусымда губернатор Энрике Чакон жоғары лауазымды тұлғаларына хат жазды. Ол Дапдаптың нашар қолжетімділігі, кеңейту үшін жердің жетіспеуі және нашар санитарлық жағдайына байланысты побласионды Дапдаптан Тарангнанға көшіруді ұсынды. 1884 жылғы 1 сәуірде Испания королі Альфонсо I-нің патшалық жарлығымен Тарангнан Самар провинциясының муниципалитеттерінің бірі деп жарияланды. 1957 жылы келесі ситолар барио деп жарияланды: Кабунгаан, Тигдаранао және Биналайан. 1979 жылы Batas Pambansa Blg. 16 арқылы тоғыз барангай бөлініп, Пагсанган муниципалитеті құрылды.

During the earlier part of the 17th century, Tarangnan or Tinago was the first settlement of Jesuit missionaries on the island of Samar. Tinago was the first cabecera on Samar where the first Jesuits have arrived, that is October 15, 1596. When Tinago was devastated by the Moro attack in 1616, the Jesuits decided to transfer the cabecera to Catbalogan. Since that time Tinago had not came back to life as pueblo until 1725. The poblacion was established at Dapdap but for access and sanitation it was moved to tarangnan in 1883–1884. The attempted transfer of the pueblo from Dapdap to Tarangnan in 1882 became highly celebrated case. It was a struggle or a fight between the parish priest of Dapdap, fr. Angel Pulido, OFM and the governadorcillo of Dapdap. The town of Dapdap was transferred in 1884 to a barrio called Tarangnan, from which it derived its name today. At first the church and convento were constructed of light materials which means bamboo and nipa. The new church was constructed in 1894 by P. Venancio Palencia, OFM and completed in 1897. In the second half of the nineteenth century, the island of Samar experienced a commercial boom, especially in abaca, with imports and exports of abaca products. Moro raids in the island declined due to the presence of Spaniards. As the Spaniards settled in Samar, they saw the need of all weather seaports and easy communications for their commercial activities and political administration. This development paved the way for the convergence of the inhabitants into the old town site of Tarangnan, where transport was relatively accessible. The settlement of Tarangnan was growing at a much faster pace than the pueblo of Dapdap. Taking into consideration the island's commercial boom, with prospects of Tarangnan as a trading center and its religious vigilance over Dapdap, on June 21, 1881, Gov. Enrique Chacon wrote to his superiors. He recommended the transfer of the Poblacion from Dapdap to Tarangnan due to the former's poor accessibility, unavailability of land area for expansion, and its unsanitary environment. On April 1, 1884, Tarangnan was declared as one of the municipalities of the Province of Samar by means of Royal Decree by the King of Spain, King Alfonso I. In 1957, the following sitios were declared barrios: Cabunga an, Tigdaranao, and Binalayan. In 1979, by virtue of Batas Pambansa Blg. 16, nine barangays were separated to create the municipality of Pagsanghan.

География

Тарангнан муниципалитеті Самар аралының батыс бөлігінде орналасқан. Солтүстігінде Пагсанган муниципалитетімен, оңтүстігінде Катбалоган қаласымен және батысында Самар теңізімен немесе Македа шығанағымен шектеседі. Poblacion-нан Катбалоганға дейінгі қашықтық шамамен [қашықтық] километрді, ал Калбайогтан [қашықтық] километрді құрайды. Оған Махарлика тас жолынан Балуго бараңгайы арқылы провинциялық жолмен бара аласыздар.