Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пергамонның патшасы б.з.д. 159–138 жылдары биледі.
King of Pergamon from 159 to 138 BC
Аттал II Филадельф (грекше: Ἄτταλος ὁ Φιλάδελφος, Attalos II Philadelphos, яғни «бауырды жақсы көретін Аттал»; б.з.д. 220–138) – Атталид патшалығының билеушісі және Атталия қаласын құрылтайшысы.
Attalus II Philadelphus (Greek: Ἄτταλος ὁ Φιλάδελφος, Attalos II Philadelphos, which means "Attalus the brother loving"; 220–138 BC) was a ruler of the Attalid kingdom of Pergamon and the founder of the city of Attalia.
Отбасы
Ол Аттал I Сотер мен Кизик патшайымы Аполлонистің екінші ұлы болды және б.з.б. 160 жылы денсаулығы нашарлаған ағасы Эвмен II-мен бірге билікке келді. Эвменнің қайтыс болғаннан кейін, б.з.б. 158 жылы ол Пергаманың әйелі Стратоникеге үйленді.
He was the second son of Attalus I Soter and queen Apollonis of Cyzicus, and ascended the throne first as co ruler alongside his ailing brother Eumenes II in 160 BC, whose widow Stratonice of Pergamon he married in 158 BC upon Eumenes' death.
Өмірбаян
Аттал патша болғанға дейін-ақ, даңқты әскербасы болған. Б.з.б. 192 жылы оны ағасы Эвмен Антиох III-ке қарсы ескерту үшін Римге жіберді. Б.з.б. 190 жылы ол Селевкидтерге қарсы жеңіліске ұшыраған Магнезия шайқасына қатысты. Б.з.б. 189 жылы ол Галатияда Гней Манлий Вулсо басқаратын рим армиясымен бірге күшін соғысқа жетектеді. Б.з.б. 182–179 жылдары ол Понт патшалығын, Парнак I басқаруымен жеңіп, аумақты кеңейтті. Б.з.б. 172 жылы Римнен оралған Эвмен Сирра маңында шабуылға ұшырап, қаза тапты деп есептелді. Бұл жаңалықты естіген Аттал ағасының жесірі Стратоникаға үйленіп, Пергам патшасы болды. Ағасы қайтып келгенде, ол Стратоникадан ажырасып, билікті қарсылықсыз ағасына қайтарды. Аттал II Римге жиі дипломатиялық сапарлар жасап, Андроник Пергамский сияқты елшілерді жіберіп, римдіктердің құрметіне ие болды. Бір кезде олар оған ағасын тақтан құлатуға көмектесуді ұсынды, бірақ ол бас тартты. Б.з.б. 159 жылы ағасы қайтыс болғанда, оның жүрегі елді басқаруға тым жас болғандықтан, Аттал регент ретінде таққа отырып, Стратоникаға қайта үйленді. Римдіктер б.з.б. 156–154 жылдары Прис II-ге қарсы шайқаста оған көмектесті. Б.з.б. 152 жылғы жазда ол Птолемей VI, Ариарат V және Риммен бірге Александр Баласқа Селевкидтер тағын Димитрий I-ден тартып алуға көмектесті. Б.з.б. 149 жылы ол Никомед II Эпифанға Прис II-ден Битиния тағын тартып алуға көмектесті. Аттал Каппадокиялық Ариарат V-тің көмегімен патшалығын кеңейтіп, Филадельфия және Аталия (Анталия) қалаларын құрды. Ол өнер мен ғылымды қолдаушы ретінде танымал болды және жаңа түрдегі кестелеу өнерін ойлап тапты. Қартайған шағында ол бас кеңесшісі Филопоменге (Φιλοποίμην) сүйенді. Парфян шабуылын тойтарды. Оның орнына немере інісі Аттал III отырды.
Prior to becoming king, Attalus was already an accomplished military commander. In 192 BC he was sent by his brother Eumenes to Rome to warn against Antiochus III. In 190 BC, he was present in the Battle of Magnesia which resulted in a defeat against the Seleucids. Around 189 BC he led his forces to fight alongside the Roman Army under Gnaeus Manlius Vulso in Galatia. From 182 179 BC, he successfully defeated the Kingdom of Pontus under Pharnaces I, gaining some territory. In 172, Eumenes, returning from a visit to Rome, was attacked near Cirrha and was believed to be dead. Attalus, upon learning of this, married his brother's widow Stratonice and became king of Pergamon. When his brother returned, he divorced Stratonice and ceded the power to his elder brother without a fight. Attalus II also made frequent diplomatic visits to Rome, and sent frequent envoys such as Andronicus of Pergamum, gaining the esteem of the Romans. At one point, they offered him assistance to overthrow his brother, but he declined. When his brother died in 159 BC, his nephew was too young to rule at the time, so he ascended the throne as regent and married Stratonice once again. The Romans had assisted him in his own battles against Prusias II in 156–154 BC. In the summer of 152, he, Ptolemy VI, Ariarathes V, and Rome, helped the pretender Alexander Balas to seize the Seleucid throne from Demetrius I and in 149 BC, he helped Nicomedes II Epiphanes to seize the Bithynian throne from his father Prusias II. Attalus expanded his kingdom with the help of his good friend Ariarathes V of Cappadocia, and founded the cities of Philadelphia and Attalia (Antalya). He was well known as a patron of the arts and sciences, and was the inventor of a new kind of embroidery. In his old age, he relied upon his chief minister, named Philopoemen (Φιλοποίμην), to help him govern. He repelled a raid by the Parthians. He was succeeded by his nephew Attalus III upon his death.