Кіріспе

Микроциттік анемия – қызыл қан жасушаларының (микроциттер деп аталады) қалыптыдан кіші болуымен сипатталатын бірнеше анемия түрлері. Толық қан есебінің нәтижелерінде MCV деп қысқартылатын және орташа жасушалық көлем деп те аталатын қалыпты орташа корпускулярлық көлем шамамен 80–100 fL құрайды. MCV < 80 fL болғанда, қызыл жасушалар микроциттік, ал > 100 fL болғанда макроциттік деп сипатталады (соңғысы макроциттік анемияда кездеседі). MCV – қанның қызыл жасушаларының орташа мөлшері. Микроциттік анемияда қызыл қан жасушаларында (эритроциттерде) гемоглобиннің мөлшері азаяды және олар көбінесе гипохромды болады, яғни қызыл қан жасушалары әдеттегіден ақшыл көрінеді. Бұл төмен орташа корпускулярлық гемоглобин концентрациясы (MCHC) арқылы көрінеді, ол жасуша ішіндегі сұйықтықтың бір бірлігіне шаққандағы гемоглобин мөлшерін көрсететін өлшем; қалыпты жағдайда шамамен 320–360 г/л немесе 32–36 г/дл. Сондықтан, осы санаттағы анемия әдетте "микроциттік, гипохромды анемия" деп сипатталады.

Созылмалы аурулардың анемиясы

Созылмалы аурулардың анемиясы (САА) темір тапшылығы анемиясынан кейін анемияның екінші жиі кездесетін себебі болып табылады. Әдетте, бұл медициналық жағдайға байланысты созылмалы қабынуға ұшыраған адамдарда пайда болады. Диагноз қою үшін қан жағдайын және сүйек миын зерттеу, ретикулоциттер санын анықтау, нәжіс талдауы, сарысудағы билирубин және лактат дегидрогеназасын тексеру, сондай-ақ бүйрек функциясын бағалау қажет болуы мүмкін. Талассемияның кейбір жағдайларында фолий қышқылының қосымшаларын қабылдау ұсынылады. Бәрінде де эритроциттердің морфологиясы ерекшеленбейді. Базофильді ұсақ нүктелер – талассемияның морфологиялық белгісі, ол темір тапшылығында немесе созылмалы аурулардың анемиясында кездеспейді. Науқас этникалық қауіп тобына жатуы керек және диагнозды гемоглобин HPLC, H денелерін бояу, молекулалық тестілеу немесе басқа сенімді әдіссіз растауға болмайды. Ірі базасофильді ұсақ нүктелер басқа жағдайларда да кездеседі, мысалы 1-кестеде көрсетілгендей. Соңғы жағдайда анемияны диеталық немесе фармакологиялық (ауыз арқылы немесе тамырға енгізілетін) темір препараттарымен емдеуге болады. Ауыр жағдайларда қан құю қажет болуы мүмкін; қан құюдан туындаған темірдің артық жүктемесін болдырмау үшін, организмнен артық темірді шығару үшін хелациялық терапия қажет болуы мүмкін.

Болашақ

Микроциттік анемияның болжамы анемияның себебіне және емдеудің қаншалықты жылдам қолданылуына байланысты. Темір тапшылығы анемиясы (IDA) жағдайында, егер де тапшылықтың түпкі себебі жойылса, болжам өте жақсы.