Кіріспе
Капул, ресми түрде Капул муниципалитеті () — Филиппиннің Солтүстік Самар провинциясындағы 5-ші сыныптағы арал муниципалитеті. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 12 323 адамды құрайды. Аралда маяк салынды, ол Сан-Бернардино бұғазының қауіпті сулары арқылы өтетін Акапулько-Манила галеондарының сауда кемелеріне жол көрсетуші болды. Сонымен қатар, 1848 жылдан 1852 жылға дейін Самардың астанасы болды. Капул – Солтүстік Самар провинциясындағы Самар аралының жергілікті тұрғындарының ана тілі – варай тілі орнына ерекше тілде, инабакнон тілінде сөйлейтін жалғыз қала. Инабакнон тілінің ерекшелігі – ол Висая және Лусон аймақтарындағы тілдермен алыс туыс. Оның орнына тіл мамандары оны сама-баджау тілі деп жіктейді.
Capul, officially the Municipality of Capul (; ), is a 5th class island municipality in the province of Northern Samar, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 12,323 people. A lighthouse was built on the island which served as a guidepost for the Acapulco Manila galleon trade vessels passing through the treacherous waters of San Bernardino Strait. It also served as the capital of Samar from 1848 to 1852. Capul is the only town in the province of Northern Samar with a distinct language, Inabaknon, instead of Waray, the native language spoken by the locals of Samar island. Inabaknon is unique in it being only distantly related to the languages spoken in the entire Visayas and Luzon regions. Instead, it is classified by linguists as a Sama Bajaw language.
Тарих
Ауызша халық тарихы бойынша, өздерін билеп отырған моростардың дінін ұнатпағандықтан, бір топ адам мен олардың басшысы Абак Балабақтан қашып, Капул аралына жеткенше теңізде саяхаттады. Олар мұнда Абак деп аталатын қоныс салған. 1610 жылға қарай испан иезуиттері аралға келді және осы шамада алғашқы шіркеудің құрылысы басталды. Халық әңгімелерінде айтылуынша, Капул атауы Мексикадағы ежелгі сауда орталығы Акапулькодан шыққан.
География
Муниципалитет Сан-Бернардино бұғазының оңтүстік кіреберісінде орналасқан Капул аралымен тікелей іргелес жатыр.
Тіл
Капулдың тілі Солтүстік Самардың және Шығыс Висаяның қалған бөліктерінен ерекшеленеді. Аралдағы муниципалитеттегі жергілікті тіл – инабакнон. Тіл білімі мамандары инабакнон тілін висай тілінен гөрі, Минданаода таралған сама-баджау тілдерімен тығыз байланысты деп санайды. Дегенмен, Капул халқы Солтүстік Самардың көпшілік бөлігінде қолданылатын варай тілін түсінеді және сөйлей алады.