Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
10 ғасырдың соңында Таман аймағындағы хазар мемлекетінің билеушісі болған хазар әмірі. Дәуіт туралы AM 4746 (985/986 ж.) күнді көрсеткен бір құжатта айтылады, онда «Таманда тұратын хазарлардың князі, біздің иеміз Дәуіт» деп сөз келеді. Аталған құжаттың шынайылығы күмәнді, себебі ол Авраам Фирковичтің қолынан өтті, ол кейде құжаттар мен жазуларды жасап шығарған. Осы мәтінге сүйене отырып, Генрих Грац хазарлардың 969 жылдан кейін Қырым мен Тамань түбегінде қайта ұйымдасқанын болжады. Грац сондай-ақ Киев князі Владимир I католик Германиясы, православие Византиясы және мұсылман Волга Болгариясының өкілдерімен дін туралы пікірсайыс үшін шақырған хазарлық еврей өкілдерін Дәуіт жібергенін және олар оның Понт мемлекетінің азаматтары болғанын айтты. Дәуіттің астанасы Тмуторакан немесе оның жанында орналасқан болуы мүмкін; орыс деректерінде Киев Русінің 985 жылға дейін билік еткені хабарланса да, хазарлардың қалаға бақылауды қайта орнатуы немесе Дәуіттің қарастырылған билеуші ретінде таққа отыруы мүмкін. Тмутораканның алғашқы тәуелсіз орыс князі – Мстислав, оның билігі 988 жылы басталды. Кейінірек хазар билеушісі Георгий Цул Керчьтен билік жүргізді; оның мемлекеті бұрын Таманды Дәуіт басқарған саяси бірлік пе, әлде басқа мемлекет пе, әзірге белгісіз.
A purported Khazar ruler of the late tenth century CE who ruled over a Khazar successor state in the Taman region. David is mentioned in a single document dated AM 4746 (985/986 CE) which contains a reference to "our lord David, Prince of the Khazars, who lives in Taman." The document in question is of uncertain authenticity, as it passed through the hands of Abraham Firkovich, who on occasion forged documents and inscriptions. Based upon this text, Heinrich Graetz hypothesized that the Khazars reorganized themselves after 969 in Crimea and the Taman peninsula. Graetz further maintained that the Khazar Jewish representatives summoned by Vladimir I of Kiev to debate the merits of their religion against representatives from Catholic Germany, Orthodox Byzantium, and Muslim Volga Bulgaria were dispatched by David and were citizens of his Pontic kingdom. David's capital may have been in or near Tmutorakan; though rule by the Kievan Rus is reported in Russian sources before 985, it is conceivable that the Khazars reasserted control over the town or that David ruled as a client. The first independent Russian prince of Tmutorakan is Mstislav, whose rule began in 988. The later Khazar ruler Georgius Tzul ruled from Kerch; it is uncertain whether his kingdom was the same polity that had earlier been under the rule of David of Taman.
Kevin Alan Brook. The Jews of Khazaria. 2nd ed. Rowman & Littlefield Publishers, Inc, 2006. Douglas M. Dunlop, The History of the Jewish Khazars, Princeton, N. J.: Princeton University Press, 1954.