Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Баланжар (Бараңжар, Беленджер, Беленджер, Бюльюнжар) – Солтүстік Кавказ аймағында, Дербент пен Самандар қалалары арасында, шамамен Төменгі Сулак өзені бойында орналасқан ортағасырлық қала. Ол VII-X ғасырларда гүлденген. Парсы және күрд тарихшылары Ибн әл-Фақих пен Әбу әл-Фиданың мәлімдемесінше, Баланжар қаласын құрған адам – Баланжар ибн Яфит.
Medieval city in the North Caucasus
Balanjar (Baranjar, Belenjer, Belendzher, Bülünjar) was a medieval city located in the North Caucasus region, between the cities of Derbent and Samandar, probably on the lower Sulak River. It flourished between the seventh and tenth centuries. The legendary founder of Balanjar, according to the Persian and Kurdish chroniclers Ibn al Faqih and Abu al Fida, was named Balanjar ibn Yafith.
Тарих
630 жылдары Баланжар Баранжар мемлекетінің астанасы болды. Кейбір ғалымдар бұл атау түркі тіліндегі "Бала" немесе "Ұлы" түбірінен және "Энджар" руының атынан шыққан деп болжайды. Баранжардың қалған аймақтарымен бірге қала шамамен 650 жылы Хазар қағанатының құрамына кірді; 720 жылдардың басына дейін Баланжар Хазарияның астанасы болды. 650-ші жылдары Бірінші араб-хазар соғысы кезінде Абд ар-Рахман ибн Рабиа басқаратын мұсылман әскері қаланың сыртында жеңілді (Балаңжар шайқасын қараңыз). 722 немесе 723 жылдары әл-Жаррах ибн Абдалла басқаратын Омейяд әскерлері Кавказ тауларын кесіп өтіп, Баланжарға шабуыл жасады. Баланжар тұрғындары қалаларын қорғау үшін 3000 арбаны біріктіріп, оларды биік жердегі маңызды бекіністің айналасына тізіп қоюға тырысты, бірақ шабуылда жеңілді. Арабтар қаланың көптеген тұрғындарын қырды; аман қалғандары Самандар сияқты басқа қалаларға қашты. Жеңімпаз араб әскері көптеген олжа ұрлады және сарбаздарға көп ақша берді. Соғыстан кейін қала қайта құрылды, бірақ Хазарияның астанасы кейін Самандарға, содан кейін Атилге көшірілді. Дегенмен, Баланжар қағанаттың маңызды қаласы болып қала берді. Хазария құлағаннан кейін Баланжар маңыздылығын жоғалтып, 1100 жылға дейін жазбаларда жоғалып, бірте-бірте құлдырады. Баланжардың нақты орналасқан жері әлі анықталған жоқ. Кеңес археологы Михаил Артамонов бастапқыда Баланжарды қазіргі Дағыстанның Буйнакск қаласы орналасқан жерге орналастырды, бірақ кейін Махачкаланың оңтүстігіндегі қаланың қираған орындары табылғанда, ол оларды Баланжардың қираған орындары деп анықтады.
In the 630s Balanjar was a capital of the Baranjar state. Some scholars speculate that the name derives from the Turkic root "Bala" or "Great", and the clan name "Endzhar". With the rest of the Baranjar domains the city became part of the Khazar Khaganate around 650; until the early 720s, Balanjar served as the capital of Khazaria. During the First Arab Khazar War in the 650s, a Muslim army under Abd ar Rahman ibn Rabiah was defeated outside the town (see Battle of Balanjar). Around 722 or 723, Umayyad soldiers under Al Jarrah ibn Abdallah crossed the Caucasus Mountains and attacked Balanjar. The inhabitants of Balanjar tried to defend their town by fastening 3,000 wagons together and circling them around the key fortress on high terrain, but were defeated in the attack. The Arabs massacred much of the town's population; survivors fled to other towns, including Samandar. The victorious Arab army stole much booty and the soldiers received large sums of money. The city was rebuilt after the war, but the capital of Khazaria was thereafter moved to Samandar and later to Atil. Nevertheless, Balanjar continued to be a city of great importance within the Khaganate. After the fall of Khazaria, Balanjar lost much of its importance and declined steadily until it vanished from the record around 1100. The exact location of Balanjar has not yet been established precisely. Soviet archeologist Mikhail Artamonov initially placed Balanjar on the site of the modern Daghestani city of Buynaksk, but when later the ruins of a town to the south of Makhachkala were found, he identified them as being those of Balanjar.