Түркі тарихы және мәдениеті
-
Қырғызстан тарихының даму жолы
Қырғызстан тарихы: 3000 жылдық көшпенділер өркениеті, Жібек Жолындағы маңызды орны, моңғол шапқыншылығы, Ресей және КСРО құрамындағы кезеңдер.
-
Орхон жазуы: ерте түркі әліпбиінің тарихы
Ерте түркілердің (6-10 ғ.) Орхон жазуы: Монголиядағы Орхон өзенінен табылған, ежелгі түркі тіліндегі жазу жүйесі. Тіл білімінде маңызды ашылым!
-
Осман түріктері: Тарих және мұрагерлік
Осман түріктері: Орта Азиядан Анадолыға көшкен түркі халқы. Осман империясын құрды, қазіргі түрік халқының түбірі. Тарихы, империясы туралы ақпарат.
-
Түркіменстан тарихы: көшпенділерден тәуелсіздікке дейін
Түрікменстан тарихы: 2000 ж.б.д. иран тайпаларының қоныстануы, көшпелі мәдениет, сақ-массагеттер, Хорезмдіктер мен Орталық Азиядағы көші-қондар.
-
Өзбекстан: Тарих, Мәдениет және Географиясы
Өзбекстан: Орталық Азиядағы мемлекет, географиясы, тілі (өзбек, орыс), Түркі мемлекеттері ұйымына қатыстығы туралы ақпарат. Ташкент – астанасы.
-
Солтүстік Кавказдың ортағасырлық қаласы Баланжар
Бәләнджәр – Солтүстік Кавказдағы ортағасырлық қала. 7-10 ғасырларда гүлденген, Баранжар мемлекетінің астанасы болған. Тарихы, құрамы туралы ақпарат.
-
Түркістан аймағының тарихы мен географиясы
Түркістан – Орталық Азия тарихи аймағы, түркі халықтарының отаны. Өзбек, қазақ, ұйғырлар және басқа да этностар қоныстанған аймақтарды қамтиды.
-
Қан титулының тарихы мен этимологиясы
Хан тақырыбы: тарихы, мағынасы, түркі-моңғол дәуірлеріндегі орны. Хан, қаған, малик, эмир атақтарымен байланысы. Монғол империясындағы рөлі.
-
Қарахандық хандығы: Орта Азиядағы түркі билеушілігі (840-1212)
Қараханид хандығы: Орта Азиядағы түркі мемлекеті (840-1212 жж.). Тарихы, мәдениеті, қалалары (Қашқар, Баласағұн, Өзген, Самарқанд) туралы ақпарат.
-
Шығыс Түркістан: Тарихы мен географиясы
Шығыс Түркістан: географиялық аймақ, тарихы, Өзбекстан Республикасы, Уйғырстан, саяси мәселелер. Қытайдың батыс бөлігіндегі аймақ туралы толық ақпарат.
-
Түркі тектік ата тегі және Әзірбайжан ауылы
Атабек: түрік текті ақсүйек атағы, ханзаделерді тәрбиелеуші губернатор. Селжүктен бастау алып, Грузия, Әзірбайжан тарихында маңызды рөл атқарған.
-
Селжұқ: Оғыз әулетінің негізін қалаушысы
Селжұқ: Оғыз түрік сардары, Селжұқ әулетінің негізін қалаушы. Түркиядағы Селчук қаласының атымен аталады. Тарихы, есімінің жазылуы туралы ақпарат.
-
Астрахан қаласының тарихы мен мәдениеті
Астрахан қаласы: тарихы, атының шығу тегі (хажы Тархан), қаракөл терісінен жасалған дәстүрлі бас киімдер туралы ақпарат. Астрахан облысының орталығы.
-
Түркі тілдері мен халықтарын зерттеу
Түркі тілдері мен халықтарын зерттеу: тарих, әдебиет, мәдениет, фольклор. Махмұд Кашғаридің еңбектері, Codex Cumanicus туралы ақпарат. Түркология.
-
Салар халқы: Тарихы мен мәдениеті
Салар халықтары: Қытайдағы түркі тілдес этностық топ. Салар тілі, саны, мәдениеті, ислам діні және түп-тегі туралы ақпарат. Түркі тарихы.
-
Яқуб Бег: Еттішар Әмірі (1820-1877)
Мұхаммед Яқуб Бег (1820-1877) – Йеттішар әмірі, Шыңжаңды басып алып мемлекет құрған көшбасшы. Осман империясы мойындады, "Имандылардың батыры" атанды.
-
Құрылтай: Монғол және түркі тілдеріндегі саяси кеңес
Құрылтай – ежегітек моңғол және түркі халықтарының саяси кеңесі. «Жиналу, бас қосу» мағынасын береді, қазірде парламент, құрылтай сияқты ұғымдармен қолданылады.
-
Қараманбейлік: Анатолия бейлігінің тарихы (1250-1487)
Қараманбейлік – 1250-1487 жылдар аралығындағы Кіші Азия бейлігі. Қараман әулетінің тарихы, Оғыз түріктерінің Salur тайпасынан шыққан тегі, және Арраннан көшіп келуі туралы ақпарат.
-
Түрік әдебиетінің тарихы мен дамуы
Түрік әдебиеті: тарихы, қазақ тілімен байланысы, Орхон жазулары, «Дәде Коркут кітабы» сияқты еңбектер. Түрік тіліндегі әдебиеттер туралы толық ақпарат!
-
Хорезмшахтар әулеті: Тарих және билеушілер
Ануштегин әулеті: Оғыз түріктерінен шыққан Хорезм мемлекетінің (1077-1231) тарихы, билеушілері, мәдениеті мен моңғол шапқындығы туралы ақпарат.
-
Көне түркі титулы – Тархан
Ежелгі түркі, моңғол халықтарында қолданылған «Тархан» атағы туралы мақала. Мағынасы, тарихы, этимологиясы зерттелген. Орта Азия тарихына шолу.
-
Түрік тілдерінен ағылшын тіліне енген сөздер
Түрік тілдерінен ағылшын тіліне өткен сөздер: саудагерлер, әскерлер арқылы келген сөздер, тарих, этнография, түрік халықтарының тілі.
-
Қара Қойлы Түрікмен Конфедерациясы (1374–1468)
Қарақоюнлы мемлекеті (1374-1468): Әзербайжан, Армения, Иран, Түркия, Ирак аймақтарында билеген түркімен конфедерациясы. Тарих, мәдениет, акçe танка.
-
Құман-қыпшақ конфедерациясы: Тарих және географиясы
Құман-қыпшақ конфедерациясы (10-13 ғ.) – Еуразия даласындағы түркі тайпаларының одағы. Құман, қыпшақтар тарихы, "Дашт-і Қыпшақ" атауы, алтын орда туралы мәліметтер.
-
Қыпшақ тілінің жоғалуы және оның мұрагерлері
Құман тілі – жоғалып кеткен батыс қипшақ түркі тілі. Алтын Орданың тілі ретінде, Орта және Шығыс Еуропада кең таралған.
-
Қылыш: Түркі әлемінің қаруы тарихы
Қылыш – түркі елдерінде қолданылған, жалқы жиекті қисық қанжар. Этимологиясы түркі тілдеріндегі "темір өңдеу" немесе "өлтiру құралы" мағыналарын білдіреді. Тарихы 735 ж. дейін барады.
-
Түркімен халқы: Тарихы мен таралуы
Түркі тайпасы: Оғыз түркілерінің тарихы, Түркмендердің саны, тілі, діні және географиялық орналасуы туралы мағлұмат. Орталық Азия халықтары.
-
Түмен: Он мыңдық әскерлік бірлік
Түмен: 10 мың сарбаздық әскери бөлім. Түркі, моңғол халықтарындағы әлеуметтік-әскери ұйымдастыру бірлігі. Мағынасы, тарихы туралы ақпарат.
-
Дәнішменділер бейлігі: Анатолия тарихындағы түркімен әулеті
Дәнішменділер бейлігі: 1071-1178 ж. Анадолыдағы түркімен мемлекеті. Сівас, Токат, Малатья аймақтарында билік еткен, Салжұқтармен және крестшілермен күрескен.
-
Қазақ хандығының билеушілері тізімі
Қазақ хандығы тарихы: қағандар тізімі, билік мерзімі, маңызды тұлғалар (Карадач, Зибел, Бөрі Шад). Хун тайпаларымен байланысы, билігі мен рухы туралы ақпарат.
-
Сақсин қаласы: Еділ дельтасындағы ортағасырлық бекініс
Сақсин қаласы – 11-13 ғасырлардағы Еділ дельтасындағы ортағасырлық қала. Тарихы, географиясы, ал-Гарнати мен Казвини еңбектерінде айтылуы туралы ақпарат.
-
Кімек тайпалары және олардың шығу тегі
Кімек тайпасы: 850-1050 жж. Көк түркі тілдес конфедерация, құрамы, шығу тегі, Ямак тайпасымен байланысы. Қазақ тарихы, түркі тайпалары зерттеуі.
-
Хэрэйд конфедерациясы: тарихы мен мәдениеті
Керейлер: 12-шы ғасырдағы моңғол-түрік тайпалар конфедерациясы. Несториан дініне өткен, Престер Жан аңызының бастауы. Шыңғыс ханмен соғысқан.
-
Дұлу тайпасы: Түрік тегі мен билеуші әулеті
Дүло тайпасы – түркі текті бұлғарлардың билеуші әулеті. Ежелгі Ұлы Болғариядан бастау алып, хан билігімен мемлекет құрған. Тарих, генеология, Болгар мемлекеті.
-
Чуфут Кале: Тарихы мен мәдениеті
Чуфут-Кале: ежегодный пещерный город в Крыму, история которого восходит к V-VI векам. Поселение аланов, византийское влияние, караимское наследие.
-
Ұйғырлар тарихы: 6 мың жылдық күрес және тұтанулар
Ұйғырлар тарихы: Түрғүн Алмас кітабы 6000 жылдық ұйғыр халқының тарихын, Шығыс Түркістанды және ұйғыр өркениетинің бастауларын зерттейді. 📚🇨🇳🇰🇿
-
1300-1429 жылдар аралығындағы Анатолия түркілік бейлігі: Гермияноғulları
Гермияноғulları бейлігі: 1300-1429 жылдар аралығындағы Анатолия түрік мемлекеті. Оғыз түріктері мен Йезиди күрдтерінен құралған, моңғол қысымынан кейін пайда болған.
-
Делі Сұлтандығындағы Халжи әулетінің шығу тегі
Делі сұлтандығындағы 1290-1320 жылдардағы түркі-ауған Халджи әулеті туралы мақала. Тарих, негізін қалаушы, шығу тегі және билік ету кезеңі.
-
Махмұд Қашқари: Түркі тілдерінің алғашқы сөздігінің авторы
М.Қашқари – 11 ғ. түркі тілдерінің ғалымы, лексикографы. «Түркі тілдерінің жинағы» сөздігін жасаған, түркі мәдениетіне үлкен үлес қосыпты. Бағдатта тұрған.
-
Хазар қағандығының Буланид әулеті
Хазар қағандығының 9-10 ғасырлардағы билеуші ұрпағы – Буланидтер. Булан немесе Сабриел негізін қалады. Бектер немесе қағандар болғандығы даулы.
-
Таман қаласындағы Давид билеушісі және хазар мемлекетінің тарихы
Қазақ хандығынан кейінгі Тамань аймағындағы қазақ билеушісі Давид туралы мәлімет. 985/986 ж. деректерде есімдері кездеседі, бірақ нақтылығы күмәнді.
-
Түрік қағандықтарындағы Елтебер титулы
Елтебер: Түркі қағандықтарындағы тәуелді елдердің билеушісі. Хазар қағандығы, болгарлар, оғыздар тарихы. Ибн Фадлан саяхатындағы маңызды тұлға.
-
Мағас қаласы: Алания астанасының тарихы мен орналасқан жері туралы ізденістер
Магас – Алания мемлекетінің ортағасырлық астанасы. Орны белгісіз, Солтүстік Осетия, Архыз, Краснодар өңірі мен Ингушетияда ізделіп жатыр. Тарихы, қирауы туралы ақпарат.
-
Қызылбаш жауынгерлік топтарының тарихы
Қызылбаш – 15 ғасырдан бастау алған түркімен шиа жауынгерлік топтары. Әзербайжан, Анатолия, Кавказ аймақтарындағы тарихы, Сафави әулетінің құрылуына үлкен әсері.
-
Қараоғлан: Түрік тарихы мен ерлік дастаны
Қараоғылан – 1963 ж. пайда болған түрік комиксі. Оқиғасы 12-13 ғасырларда Орта Азияда, Шыңғыс хан тұсында өтеді. Басты кейіпкер – қазақ-ұйғыр батыры.
-
Хатуқай тайпасы: тарихы мен мәдениеті
Хатуқай тайпасы – ежелгі черкес тайпаларының бірі. Тарихы, шежіресі, соғыс өнері және қазіргі күйдегі диаспорадағы өкілдері туралы ақпарат. Черкес халқы.
-
Едисан аймағының тарихы
Едисан – Оңтүстік Украинадағы тарихи аймақ. 17-18 ғасырларда Ноғай Ордасының билігінде болған, Осман империясының бөлігі. Ochakov облысы, Батыс Ноғай аймағы.
-
Орта Азия халқының тарихи атауы – Сарттар
Орталық Азиядағы «сарт» термині: мағынасы, тарихы, шығу тегі. Сарттар – ежелгі қала тұрғындары, саудагерлер. «Күтадгу Билиг» деректері.
-
Еуразия көшпенділерінің таңбалары
Еуразия көшпенділерінің тамғасы – тайпа, ру, отбасы таңбасы. Тамғалар ежелгі дәуірден Орта ғасырға дейін қолданылған, этностарды зерттеуге көмектеседі.
-
Қайы тайпасы: Түрік тарихындағы орны мен генеалогиясы
Қайы тайпасы – оғыз түрік халқының бір тармағы. Түрікмендердің тегі Оғыз қағанға дейін жетеді, қабілеттілік пен билік символы саналады.
-
Дағыстандағы Құмық билеушілерінің "Шамхал" аталығының тарихы
Шамхал – ежелгі Кумық билеушілерінің атағы (8-19 ғғ.). Түркі, Дағыстан тарихындағы рөлі, арабтармен байланысы, Шамхалат мемлекеті туралы ақпарат.
-
Қан: Түрко-моңғол тегінің тарихы мен таралуы
«Хан» тегінің шығу тарихы, түркі-моңғол мәні, Орта Азия мен Оңтүстік Азиядағы таралуы. Хан атағының мағынасы мен географиясы. Тегтер, тарих, генеология.
-
Қороғлы дастаны: Түрік халықтарының батырлық жырлары
Түркі халықтарының "Қороғлы" дастаны: батырлық, әділетсіздікке қарсы күрес, халық қаһарманының өмірі. Әнмен орындалған, спортшыларды шабыттандырған эпос.
-
Түркі тілдес халықтардың мәдени ықпалдасуы
Түркілену – түркі тілі, мәдениетін қабылдау процесі. Орта Азияда басталып, Осман империясы мен Түркияда кең таралды. Тарихы, себептері туралы ақпарат.
-
Sarukhanids
-
Taranchi
-
Kaman, Kırşehir