Қабыршақты жапырақты доғал қызылша (Qabyrshaqty japyraqty doğal qyzylsha)
Rumex obtusifolius
Қызылқұрт (Rumex obtusifolius) – Еуропадан тараған, тез өсетін, көп жылдық өсімдік. Жапырақтары кең, тұқымдарымен жылдам көбейеді, қиын жағдайға төзімді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Rumex obtusifolius, әдетте ащы док, кең жапырақты док, сопақ жапырақты док, док жапырағы, dockens немесе майлы док деп аталады, Polygonaceae тұқымдасына жататын көпжылдық өсімдік. Ол Еуропаға тән, бірақ барлық қоңыржай континенттерде кездеседі. Оның көптеген тұқымдарды таратуы, көбеюге бейімделу қабілеті, агрессивті тамыр жүйесі, экстремалды климатқа төзімділігі және күшті өсуі салдарынан кейбір аймақтарда өте жаулап алуға бейім түр болып табылады. obtusifolius сөзі "доғал жапырақты" (доғал + жапырақ) дегенді білдіреді. Rumex crispus – бұйра док – сыртқы түрі жағынан ұқсас, бірақ жапырақтары жұқа және толқынды. Егжей-тегжейлі айтқанда, бұйра доктың гүл қабығы тегіс жиекті, ал кең жапырақты доктың гүл қабығы мүйізді жиекті болады.
Species of flowering plant in the family Polygonaceae
Rumex obtusifolius, commonly known as bitter dock, broad leaved dock, bluntleaf dock, dock leaf, dockens or butter dock, is a perennial plant in the family Polygonaceae. It is native to Europe, but is found on all temperate continents. It is a highly invasive species in some zones, resulting from its abundant seed dispersal, adaptability to reproduce, aggressive roots, ability to tolerate extreme climates, and hardiness. while obtusifolius means 'obtuse leaved' (obtuse + foliage). Rumex crispus – curly dock – is similar in appearance, but with thinner and wave like leaves. In more detail, the calyx of curly dock has smooth margins while the calyx of broad leaved dock has horned margins.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Rumex obtusifolius бүкіл әлемде кеңінен таралған. Ирландия мен Ұлыбританияда бұл өсімдік көбінесе қышымалы түйіннің жанында өседі, ал түйінге тиіп қышығанда, аздап шырын сығып алынған док жапырағын теріге сүртіп, қышуды басуға болады.
Rumex obtusifolius is widely distributed throughout the world. In Ireland and the United Kingdom, the plant is often found growing near stinging nettles and if stung, the dock leaf, squeezed to extract a little juice, can be rubbed on the skin to counteract the itching caused by brushing against a nettle plant.
Тарих
Джордж Элиоттың 19 ғасырдың басында өтетін "Адам Беде" романында кең жапырақты талдардың жапырақтары шаруа қожалықтарындағы майды орау үшін қолданылған.
In George Eliot's Adam Bede, set in the early 19th century, broad dock leaves were used to wrap farmhouse butter.
Қабылдаушы өсімдік
Rumex obtusifolius – көптеген түрлі жәндіктердің, оның ішінде Acronicta rumicis көбелегінің негізгі қоректік өсімдігі. A. rumicis-ті зерттеу үшін осы қоректік өсімдік көбінесе таңдалады, себебі ол көбелектің таралған аймағында кеңінен кездеседі.
Rumex obtusifolius is a major host plant for many different insects as well, including the Acronicta rumicis moth. For A. rumicis research, this host plant is generally targeted because it is found highly within the moth's range.
Инвазивтілігі мен жоюы
Rumex obtusifolius барлық қоңыржай континенттерде агрессивті түрде таралған инвазивті түр. R. obtusifolius-тің түрлі паразиттері мен жыртқыштарына 32 жәндік түрі және 12 саңырауқұлақ түрі кіреді. Ұлыбританияда омыртқасыз жәндіктердің өсімдік жейтін түрі – Gastrophysa viridula жапырақ қоңызы.
Rumex obtusifolius is an aggressive invasive species on all temperate continents. Various parasites and predators of R. obtusifolius include 32 insect species and 12 fungi species. In the UK, the invertebrate herbivore species is a leaf beetle, Gastrophysa viridula.