Кіріспе

Америкалық биші, музыкант және актер (1902–1986)

Джон Уильям Сублетт (19 ақпан 1902 – 18 мамыр 1986), сахналық аты Джон У. Бабблз ретінде танымал, американдық стэп бишісі, водевиль әртісі, киноактер және теледидар орындаушысы. Ол "Бак пен Бубблз" дуэтінде өнер көрсетті, олар АҚШ-та теледидарда алғаш рет пайда болған афроамерикалық әртістер еді. Ол "ритм-стэптің" негізін қалаушысы деп есептеледі.

Өмір және мансап

Сублетт 1902 жылғы 19 ақпанда Луисвилл қаласында дүниеге келді. Олардың үлкен танымалдылығына байланысты, сол жылдың қыркүйек айында Нью-Йорк қаласындағы Манхэттенге көшіп барды. Олар Колумбия театрында, Палас театрында бірге өнер көрсетті, содан кейін Ал Джолсон, Эдди Кантор және Дэнни Кей сияқты артистермен бірге сахнаға шықты. 1930 жылы Рояль театрында Лью Леслидің «Қара құстар» спектаклінде ойнады. Одан кейін 1931 жылы Зигфелд театрында «Зигфелд ақымақтықтары» қойылымдары болды. Сонымен қатар, олар Radio City Music Hall сахнасында өнер көрсеткен алғашқы афроамерикандық артистер болды. «Бак пен Бубблз» 1936 жылғы 2 қарашада Лондондағы Александра сарайында BBC үшін алғашқы жоғары ажыратымды (240 жол) теледидар бағдарламасында тікелей эфирде өнер көрсетті, соның арқасында әлемдегі теледидарда алғашқы афроамерикандық артистер атанды. Бродвейдегі басқа жұмыстарына Артур Шварцтың «Вирджиния» (1937) және Оскар Хаммерштейн II-нің «Кармен Джонс» (1946) спектакльдеріндегі рөлдері кірді. Музыка оқу білімі болмаса да, Бубблз 1935 жылы Джордж Гершвиннің «Порги мен Бесс» операсында «Спорттық өмір» рөлін ойнауға шақырылды. Ол ноталарды түсінбегендіктен, Гершвин оған оны стэп биінің ырғағы ретінде үйретуге уақыт бөлді. Сублетт кейде өзге актерлермен шатасуға себеп болатын, өзгертілген ырғақтар жасағандықтан, кейбір қиындықтар тудырды. Сублетт келесі екі онжылдық бойында осы рөлді кейде орындады. 1920 жылы ол Фред Астерге стэп биі сабақтарын берді, ал Астер оны өзінің буынының ең ұлы стэп бишісі деп есептеді. «Swing Time» (1936) фильміндегі «Bojangles of Harlem» санында Астер «Sportin' Life» кейіпкері ретінде қаралап, Билл Робинсонға құрмет көрсету мақсатымен Сублетт стилінде биледі. Сублетт Этель Уотерстің тарихи «Шоумен бірге!» фильмінде аталмаған би серігі болды деген жалған пікір көптен бері тарады (1929). Алайда, фильмнің баспасөз кітабында бишінің Анджелус Бейб екені, оның өмірбаяны және екі суреті келтірілген. 2011 жылы Райан Фридман Сублетт биші болды деген пікірін қолдамай, «Анджелус Бейб» псевдоним екенін болжады және бұл туралы кітап жариялады. Бұрыс ақпарат көбейді. Анджелус Бейб нақты адам болғанын Los Angeles Times газетінің онлайн архивіндегі жеті сілтеме көрсетіп тұр. Бұл туралы Америка кино институтының каталогында да айтылған.

Фильмдер

Сублетт 1930 және 1940 жылдардағы Голливуд фильмдерінде ойнады, оның ішінде 1937 жылғы "Varsity Show", 1943 жылғы "Cabin in the Sky" және 1948 жылғы "A Song Is Born" фильмдері бар. Кейінгі өмірінде ол теледидарда да пайда болды, соңғыларының бірі – Mel Tormé-нің де қатысқан "Люси шоу" музыкалық эпизоды және Барбра Стрейзандтың 1967 жылғы "14-ші көшенің сұлуы" телеарналық арнайы бағдарламасындағы ерекше өнер көрсетілімі, ол вадевиллдің өткен дәуіріне арналған құрмет.

Вьетнам соғысы USOтуарлау

Вьетнам соғысы кезінде Джон Баблз USO-мен соғыс аймағын аралады, "Мен және менің көлеңкем" әнін орындады. Сол жылы ол инсульттан жартылай паралич болды. Сол түні Баблз Астердің оны "Боджанглз оф Харлем" репетициясына шақырғанын және Джонның виртуоздығы осы номерде жақсы көрінетінін айтты. 1979 жылы Нью-Йорктегі Ньюпорт джаз фестивалінде өнер көрсеткені, оның соңғы көпшілік алдындағы өнер көрсетулерінің бірі болды. Сублетт 1986 жылдың 18 мамырында Калифорния штатындағы Болдуин-Хиллс ауданындағы үйінде қайтыс болды.

Мұра

Сублетт "ритм-тэп" биінің әкесі ретінде танымал. Ол өз стиліне күшті тік табанмен соғуды енгізді, бұл Билл Робинсонның (Божанглс) билеуінен өзгеше, ол нақты фразалар мен саусақ ұшымен соғуға баса назар берді. Сублетттің би қимылдары дәстүрлі сегіз такт фразаға негізделген, бірақ ырғақты еркіндікке көбірек мүмкіндік берді. Ол джаз музыкасының импровизациялық стилін дәстүрлі тап техникасымен үйлестіріп, ерекше стиль мен дыбыс жасады. Томас Бразерстің сөзіне сүйенсек, Бабблз жаңа қадамдар ойлап тапты және өзінің би қимылдарын басқалардың көшіруіне жол бермеу үшін, сондай-ақ көрермендерін қуанту үшін олардың сүйікті қадамдарын қосып өзгертетін. Сублетт 1980 жылы Американың эстрада өнерпаздары гильдиясынан өмірлік жетістіктері үшін марапат алды. 2002 жылы оны Tap Hall of Fame-ге енгізді. Оның есімі The Manhattan Transfer, The Ink Spots және Луи Армстронг сияқты әртістердің әндерінде еске алынған. Майкл Джексон Бабблздың биін зор құрметпен бағалап, оның қадамдарын шабыт алу үшін зерттеді. 1980 жылдардың ортасында Джексон өзінің сүйікті шампанзесіне Джон Сублеттің құрметіне "Бабблз" деп ат қойды.