1981 жылғы Нью-Кросс өртінде қаза болған жастар трагедиясы
New Cross house fire
1981 ж. Оңтүстік-Шығыс Лондондағы New Cross үй өртінде 13 қара нәсілді жас қайтыс болды. Қылмыстық іс қозғалмады, себебі анықталған жоқ. Толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1981 жылы оңтүстік-шығыс Лондонда он үш адамның қаза болуына себеп болған үй өртінің шешілмеген мәселесі.
Unsolved 1981 house fire that killed thirteen people in south east London
Нью-Кросс үй өрті 1981 жылдың 18 қаңтарында, жексенбі күні таңертең, оңтүстік-шығыс Лондондағы Нью-Крост қаласындағы бір үйде өткен кеш кезінде болды. Өрт салдарынан 14 пен 22 жас аралығындағы 13 қара нәсілді жас өмірден озды, ал екі жылдан кейін аман қалғандардың бірі өз-өзіне қол жұмсады. Өртке байланысты ешкімге айып тағылмады, бірақ кейіннен сараптама үй ішінде өрт шыққандығын анықтады. Өлімдерге қатысты тергеулер 1981 және 2004 жылдары өтті. Екі тергеу де қортындысыз деп танылды. Өрттен кейін бірден Джон Ла Роуз төрағалық еткен Нью-Кросс трагедиясы жөніндегі әрекет комитеті (NCMAC) құрылды, ол 1981 жылдың 2 наурызында «Қара халықтың әрекет күнін» ұйымдастырды, онда 20 000-ға жуық адам сегіз сағат бойы Лондон көшелерімен шеру тартты, қолында «13 адам қаза болды, ештеңе айтылмады» деген жазуы бар плакаттарды ұстады. Көршілер кештен келетіндердің дауысы тым қатты болғаны туралы шағымдар айтқан. Өрттен ақ түсті «Лейланд Принцесс» машинасы қашып кеткені көрінді. Кеш Ивон Рудок (өрт құрбаны) мен Анжела Джексонның (аман қалған) ортақ туған күнін мерекелеу үшін Нью-Кросс жолы, 439 нөмірлі үйде өткізілді. Ол 1981 жылдың 17 қаңтарында, сенбі күні кешке басталып, 18 қаңтарда, жексенбі күні таңертеңге дейін жалғасты.
The New Cross house fire was a fire that occurred during a party at a house in New Cross, south east London, in the early hours of Sunday, 18 January 1981. The blaze killed 13 young black people aged between 14 and 22, and one survivor killed himself two years later. No one has ever been charged in connection with the fire, which forensic science subsequently established started inside the house. Inquests into the deaths were held in 1981 and 2004. Both inquests recorded open verdicts. In the immediate aftermath of the fire, a New Cross Massacre Action Committee (NCMAC) was set up, chaired by John La Rose, which organised a "Black People's Day of Action" on 2 March 1981, when some 20,000 people marched over a period of eight hours through London, carrying placards that bore statements including: "13 Dead, Nothing Said". There had been some early complaints from neighbours about excessive noise from the party. A white Leyland Princess car was seen driving away from the fire. The party was a joint birthday celebration for Yvonne Ruddock (one of the victims of the fire) and Angela Jackson (who survived) and was held at No. 439, New Cross Road. It began on the evening of Saturday, 17 January 1981, and continued throughout the night and into the early hours of Sunday, 18 January.
Құрбандар
Өрт құрбандары 14-тен 22 жасқа дейінгі жас қара терілі, аралас нәсілді, британдықтар еді. Олар:
The victims of the fire were all young Black, Mixed Race, British people between the ages of 14 and 22. They were:
Іздестірулер
Полиция сонымен қатар төбелес болған деген болжамды да жоққа шығарды. 13 жасөспірімнің қазасына байланысты сот отырысы 1981 жылдың 21 сәуірінде басталды. Бұл екінші сот отырысы да белгісіз деп шешім шығарды.
Police also ruled out the theory that a fight had taken place. The inquest into the deaths of the 13 teenagers, began on 21 April 1981. This second inquest also resulted in an open verdict.
Салдары
Өрттен бір апта өткен соң, 25 қаңтарда Нью-Кростағы Муншот клубында мыңнан астам адам қатысқан жиын өтті. Жиын өрт болған жерге шерумен және бірнеше сағатқа Нью-Кросс жолын жапқан демонстрациямен аяқталды. Жаңа Крест қырғыны жөніндегі әрекет комитеті (NCMAC) құрылды, оған Джон Ла Роуз төрағалық етті және Нью-Кроста апта сайын жиын өткізіп, полиция тергеуі өртке қатысты қандай да бір өрт сөндіру актісінің дәлелі жоқ екенін, ал өрт кездейсоқ оқиға деп саналатынын жариялаған кезде қатысушылар саны артып келе жатты. Жаңа Крест қырғыны әрекет комитетінің науқанына қатысты құжаттар мен материалдар Джордж Пэдмор институтының архивінде сақталады және оларға жұртшылық қол жеткізе алады. "Қаралар бірлігі және бостандық партиясы" (ҚББП) қара күш тобы өздерінің "Қаралар дауысы" журналында өрт болған түні болған оқиғалар туралы мәлімдеме жасады. 2011 жылы Даркус Хоу "ұмыта алмайтын өрт" деп сипаттаған Жаңа Крест өрті, қара британиялықтар, полиция және бұқаралық ақпарат құралдары арасындағы қарым-қатынастағы шешуші кезең болып табылады және "расизмді, әділетсіздікті және қара британиялықтардың қиын жағдайын ашуға бағытталған ұрпақтар аралық одақ" деп есептеледі.
One week after the fire, on 25 January, a meeting was held at the Moonshot Club in New Cross, attended by more than one thousand people. The meeting concluded with a march to the scene of the fire and a demonstration there, which blocked New Cross Road for several hours. The New Cross Massacre Action Committee (NCMAC) was set up, chaired by John La Rose, and organised weekly meetings in New Cross, which saw increasing participation as the police investigation announced that there was no evidence of arson and that the fire was believed to be accidental. Documents and papers related to the New Cross Massacre Action Committee's campaign are held in the archives of the George Padmore Institute and can be accessed by the public. The Black Power group Black Unity and Freedom Party (BUFP) published an account of what happened on the night of the fire in their journal, Black Voice. The New Cross fire, described by Darcus Howe in 2011 as "the blaze we cannot forget", is significant as a turning point in the relationship between Black Britons, the police and the media, and marks an "intergenerational alliance to expose racism, injustices and the plight of black Britons".
Қара халықтардың іс-қимыл күні
Акция комитеті 2 наурызда "Қара нәсілділердің әрекет күнін" ұйымдастырды, онда 20 000 адам Fordham Park-тан Hyde Park-қа дейін сегіз сағат бойы шеру тартты. Олар "Он үш адам қаза болды, ешкім сөз айтпады", "Полиция жасырын қылмасын" және "Әділдік келмесе, қан ағылады" сияқты жазулары бар плакаттарды ұстады. Бір лозунгте: "Джилл Найт отты тұтандырды!"; бұл сөз биліктегі Консервативтік партияның оңшыл мүшесі Джилл Найттың қырқырыс сөзіне сілтеме жасап, көпшілік оны шулы кештеріне қарсы "тікелей әрекеттерге" қолдау көрсеткен немесе тіпті ынталандырған деп түсіндірді. "Трибун" бұл шеруді "сол кезде британдық жердегі нәсілдік әділдік үшін өткен ең ірі халық қозғалысы" деп сипаттады, сондай-ақ "Флит-стрит кеңселеріндегі журналистер төмендегі наразыларға маймылдың дыбыстарын шығарды" деп хабарлады.
The Action Committee organised a "Black People's Day of Action" on 2 March, when 20,000 people marched over a period of eight hours from Fordham Park to Hyde Park carrying placards that bore statements including: "Thirteen Dead, Nothing Said", "No Police Cover Up" and "Blood Aga Run If Justice Na Come". One slogan read: "Dame Jill Knight Set The Fire Alight! "; an apparent reference to a controversial speech by Dame Jill Knight, a right wing member of the ruling Conservative Party, which was widely interpreted as condoning or even encouraging "direct action" against noisy parties. Tribune described the march as "the largest mass movement for racial justice on British soil at the time", but also noted that "journalists stationed in the offices of Fleet Street chanted monkey noises at the protestors down below."
Ескерткіштер
2011 жылдың 14 қаңтарында Депфордтағы Албани театрында "Жаңа Крест өртіне 30 жыл толуына орай естелік шара" өтті. Шараны Куаме Квей Арма жүргізді. Іс-шара аясында Алекс Паскалл, Гас Джон, режиссер Менелик Шабазз, романист Кортиа Ньюленд және музыканттар Джанет Кей мен Кэрролл Томпсон өнер көрсетті. Көптеген құрбандардың отбасы мүшелері мен аман қалғандар шараға қатысты. Броклидегі Сент-Эндрю шіркеуі құрбандармен тығыз байланыста болды, себебі олардың көптегені сол жердегі жастар клубына қатысқан. 2002 жылдың қазан айында Льюишем кеңесі олардың құрметіне арнап шіркеуге арнайы әйнек терезе орнатты. 2011 жылдың 16 қаңтарында онда еске алу рәсімі өтті, спикерлер қатарында Нью-Кросс өрті құрбандарының отбасы комитетінің төрағасы Джордж Фрэнсис, Льюишем кеңесінің басшысы Стив Буллок және Льюишем Депфордтың депутаты Джоан Руддок болды. 2011 жылдың қаңтар айында құрбандарды еске алу үшін Нубиялық Джак қоғамдық қорынан көгілдір тақта орнатылды. Депфордтың Фордэм паркінде қаза тапқандардың тізімі жазылған тас ескерткіш орнатылған; тас ескерткішке қарама-қарсы естелік жазуы бар орындық қойылған. Екеуі де 2012 жылы орнатылды. Сонымен қатар, шығыс Лондондағы Хакни Даунста құрбандарға арналған мемориалдық алаңша және екі жағында тақтасы бар 13 ағаштан тұратын ескерткіш бар. Катфорд қалалық залының қабырғасында "1981 жылдың 18 қаңтарында Жаңа Крест өртінен қаза болған он төрт жас адамның" есімдері жазылған мемориалдық тақта орнатылған. 2017 жылы Лондон университетінің Голдсмит колледжінде "13 өлді, ештеңе айтылмады" көрмесі өтті. Көрмеде 1981 жылдың 2 наурызында өткен шеруге қатысқан Врон Вэрдің түсірген қара халықтың әрекет күніне арналған фотосуреттері көрсетілді.
On 14 January 2011, an event called "Remembering the New Cross Fire 30 Years On" was held at the Albany Theatre in Deptford. The event was hosted by Kwame Kwei Armah and was an evening of spoken word, film, discussion and Lovers rock music. It featured contributions from Alex Pascall, Gus John, filmmaker Menelik Shabazz, novelist Courttia Newland and musicians Janet Kay and Carroll Thompson. Many of the victims' families and the survivors attended the event. St. Andrew's Church in Brockley has a strong connection with the victims, as many of them attended the youth club there. In October 2002, Lewisham council installed a special stained glass window at the church in their memory. On 16 January 2011, a memorial service was held there, with speakers including George Francis, chair of the New Cross Fire Parents' Committee, Lewisham Council leader Steve Bullock and Joan Ruddock, MP for Lewisham Deptford. The victims were also commemorated in January 2011 with a blue plaque from Nubian Jak Community Trust. There is a stone memorial in Fordham Park, Deptford, listing those who died; facing the stone memorial is a bench with a memorial inscription. Both were installed in 2012. There is also a memorial to the victims consisting of a park bench, plus 13 trees with a plaque at either end, on Hackney Downs in east London, and a memorial plaque on the wall of Catford Civic Hall listing the names of the "fourteen young people who died in the New Cross Fire of 18th January 1981". In 2017, the "13 Dead, Nothing Said" exhibition was hosted at Goldsmiths College, University of London. The exhibition shows photographs documenting the Black People's Day of Action, taken by Vron Ware, who had attended the march on 2 March 1981.
БАҚ-тағы бейнелеу
1981 жылы түсірілген "Қан а-а, қаш" (англ. Blood Ah Go Run) атты фильмде Менелик Шабазз қара нәсілділер қауымының өртке деген реакциясы баяндалады. Өрттегі қаза болғандар туралы бірқатар регги әндері мен өлеңдерде айтылды немесе еске алынды, соның ішінде Джонни Осборнның "13 Dead and Nothing Said", Бенджамин Зефанияның "13 Dead", Линтон Квеси Джонсонның "New Crass Massakah" және UB40-тың "Don't Let It Pass You By". Бұл оқиғалар The Young'uns тобының Strangers альбомындағы "These Hands" әнінде де көрсетілген, ол 2018 жылы BBC Radio 2 Folk Awards жүлдесінде "Үздік альбом" атанды. Сонымен қатар, ұлы Стив өртте қаза тапқан регги продюсері сэр Коллинз құрбандардың естелігіне арналған альбом шығарды. Рекс Обаноның радиоспектаклі "Lover's Rock" (BBC Radio 3, 2012 жылдың қарашасында эфирде) – Нью-Кросс өртіне әкелген оқиғалардың көркемдік бейнесі. 2018 жылдың наурыз айында ақын Джей Бернардтың өртті зерттейтін "Surge: Side A" атты өнер туындысы 2017 жылғы Тед Хьюз сыйлығын жеңіп алды. 2020 жылы BBC Radio 4 телеарнасында "From the Ashes of New Cross" атты деректі фильм көрсетілді, ол "Lights Out" сериясының бөлігі болып табылады және өрттің 40 жылдығына арналған. Нью-Кросс өрті мен одан кейін болған наразылықтар 2020 жылғы Стив Маккуиннің "Алекс Уиттл" фильмінің маңызды бөлігі болып табылады, ол BBC арнасы үшін түсірілген "Small Axe" сериясының бір бөлігі. Өрт және одан кейін болған наразылықтар 2021 жылдың шілдесінде BBC One арнасында көрсетілген Стив Маккуиннің "Uprising" атты теледокументалдық сериясының да бөлігі болды.
Blood Ah Go Run, a 1981 film by Menelik Shabazz, documents the response of the Black community to the fire. The deaths in the fire were commemorated or mentioned in a number of reggae songs and poems at the time, including Johnny Osbourne's "13 Dead and Nothing Said", Benjamin Zephaniah's "13 Dead", Linton Kwesi Johnson's "New Crass Massakah" and UB40's "Don't Let It Pass You By". The events are referenced in The Young'uns song "These Hands" on the album Strangers, which won BBC Radio 2 Folk Awards "Best Album" 2018. Additionally, reggae producer Sir Collins, whose son Steve died in the fire, released a tribute album in memory of the victims. Rex Obano's radio play Lover's Rock (BBC Radio 3, broadcast in November 2012) is a fictional account of the events leading up to the New Cross Fire. In March 2018, poet Jay Bernard's performance work investigating the fire, Surge: Side A, won the 2017 Ted Hughes Award for new poetry. In 2020, a BBC Radio 4 documentary entitled "From the Ashes of New Cross", an episode in the series Lights Out, was broadcast to mark the 40th anniversary of the fire. The New Cross fire and the protests that followed are pivotal to the 2020 Steve McQueen drama Alex Wheatle, part of the filmmaker's Small Axe series for the BBC. The fire and the protests that followed were part of the Steve McQueen co directed television documentary series Uprising shown on BBC One in July 2021.