Кіріспе

Стероид емес қабынуға қарсы препарат

Этодолак – стероид емес қабынуға қарсы препарат (ҚҚҚП). Ол 1971 жылы патенттелген және 1985 жылы медициналық қолдануға бекітілген. АҚШ-та 1991 жылы мақұлданған.

Медициналық қолданыстар

НҚҚҚ-лар (стероид емес қабынуға қарсы препараттар) жеңіл және орташа дәрежедегі ауырсынды, қызуды және қабынуды басқару үшін қолданылады. Олар простагландиндер деңгейін төмендету арқылы әрекет етеді, ал простагландиндер – бұл ауырсынуға, қызуға және қабыну кезінде туындайтын сезімталдыққа жауапты химиялық заттар. Этодолак циклооксигеназа (қысқартылып КОКС) ферменттерін бұғаттап, простаноидтардың түзілуін тоқтатады, нәтижесінде простагландиндердің концентрациясы төмендейді. Осының салдарынан қабыну, ауырсыну және қызу азаяды. Маркетингтік зерттеулер көрсеткендей, этодолак циклооксигеназаны тежеу процесі селексиб және басқа "COX 2 тежегіштері" сияқты COX 2-ге қатысты селективті болып келеді. Рофекоксибтен айырмашылығы, этодолак пен целекоксиб екеуі де COX 1-ді толыққанды тежей алады және COX 2-ге "артықшылықты таңдауға" ие деп саналады. Этодолақтың R энантиомері КОКС ферменттеріне қарсы белсенді емес, бірақ гепатома жасушаларындағы бета-катенин деңгейін тежейді. Ұлыбританияда Этодолак остеоартрит және ревматоидты артрит тудырған қабыну мен ауырсынды емдеуге лицензияланған.

Өзара әрекеттесулер

Этодолак бұрын астма шабуылдары, қышыма немесе аспиринге немесе басқа НҚҚҚ-ға аллергиялық реакция болған науқастар қабылдамауы керек. Мұндай адамдарда сирек кездесетін, бірақ ауыр аллергиялық реакциялар туралы хабарланған. Сондай-ақ, пептикалық жара ауруы немесе бүйрек функциясының нашарлауы бар науқастар оны қабылдамауы керек, өйткені бұл дәрі-дәрмек екі жағдайды да нашарлатады. Этодолак қанды жібітетін препараттарды (антикоагулянттарды), мысалы варфарин (Кумадин) қабылдап жүрген науқастарда сақ болу керек, өйткені ол қан кету қаупін арттырады. Литийді де, этодолакты да қабылдап жүрген науқастарда литийдің қандағы уытты деңгейі пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар, этодолақтың сертралин немесе флуоксетин сияқты кейбір антидепрессанттармен өзара әрекеттесетіндігі анықталды, бұл инсульт, жүрек шабуылы және басқа да жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін арттырады. Циклоспорин (Sandimmune) де қабылдап жүрген науқастарда бүйрекке уытты әсер етуі мүмкін. Балаларда қолдану жеткілікті зерттелмеген. Этодолак тәуелділік тудырмайды. Операция алдында НҚҚҚ-ны қолдануды тоқтату керек, себебі бұл топтағы дәрілерге тән қанның қатуына әсері бар. Этодолақты емдеуді хирургиялық операцияға дейін кемінде төрт күн бұрын тоқтату керек. Этодолак метаболиттері де зәр талдауы кезінде жалған оң билирубин нәтижесін көрсетуі мүмкін.

Жүктілік және бала емізетін кезде

Этодолак жүктілік және емізу кезінде әдетте қолданылмайды. ҚҚСҰ (НҚҚҚ) жүктілік кезінде ұрықтың жүрек-қан тамыр жүйесіне кері әсер тигізуі мүмкін.