Польшалық Хасидтік қозғалысының көрнекті қайраткері Симха Буним Бонхардт

Кіріспе

Екінші Бас раввин Пешиша және поляк хасидистік қозғалысының маңызды тұлғасы Симха Буним Бонхардт (Пешиша, 1765 – 4 қыркүйек 1827) сонымен қатар Ребе Буним деп белгілі. Ол Прзисуха (Польша) қаласының екінші Бас раввині және Польшадағы хасидистік иудаизмнің негізгі басшыларының бірі болды. Яков Ицхак Рабиновичтің ("Йид Ха Кадош") басты шәкірті, 1813-1827 жылдар аралығында хасидистік ойдың Пешиша қозғалысын басқарды. Ол 19 ғасырдағы хасидистік философияны революциялады, неміс еврейлерінің рационалдық ізгілігін хасидистік қозғалыс анықтаған Құдайдың рухани табиғатымен қатар қойды. Буним хасидтік статус-квоға қарсы тұруда маңызды рөл атқарды, ол ағартушылық философияны дәстүрлі ортодоксал иудаизммен үйлестірді, сонымен қатар Құдаймен жеке қарым-қатынаста адамның маңыздылығын баса көрсетті. Ол хасидтік ребелердің династиялық және автократиялық сипатына ашық түрде қарсылық көрсетті және иудаизмді демократияландыруға шақырды, бұл хасидтік басшылардың оны қауымнан шығаруға бірнеше сәтсіз әрекеттеріне әкелді. Ең бастысы, ол шынайы адалдық пен өзіне шыншылдық – нағыз имандылықтың негізі деп сенді, ал шынайылықты іздеу әрқашан қалыптасқан жағдайдан жоғары тұруы керек. Оның үйреткендері Коцк, Гер, Амшинов, Зихлин хасидизмі, Александер, Вурка, Сочатхов, Радзимин, Люблин, Стриков, Лелов, Кузьмир хасидизмі және Ижбица-Радзин хасидизмінің негізін құрайды. Польша хасидизміне кеңінен әсер еткендіктен, көптеген адамдар Симха Бунимді Наполеон дәуірінің ең маңызды еврей философтарының бірі деп санайды.

Жас шағы мен отбасы

Р. Симха Буним Бонхардт 1765 немесе 1767 жылы Польшаның Водзислав қаласында хасид емес неміс еврей отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Р. Цви Херш Бонхардт – Польшадағы жетекші маггид (уағызшы) болған неміс раввині. Оның жинақталған уағыздары «Эрец Цви» Польшада кеңінен танылды және тіпті Праганың атақты Р. Ежекель Ландаудан мақұлдау алды. Р. Цви ортағасырлық еврей философиясымен жақсы таныс болған және раввин әдебиетін (пешат) интеллектуалды және мәтіндік тұрғыдан толық түсінуге баса назар аударған. Осылайша, Р. Симха Бунимнің рационалистік идеяларына оның әкесі зор ықпал еткен, ол дәстүрлі рационалистік пиетист саналған. Р. Симха Бунимнің анасы Сара Рахиль – Украинаның көрнекті раввиндік отбасының ұрпағы. Оның әкесі, Р. Бетзалел Халеви Жовквалық, прогрессивті халахикалық көзқарастарымен танымал болған атақты украин раввині болды. Сара Рахиль әкесі арқылы либералды халахист Р. Жоэль Сиркистің, ал анасы арқылы Р. Самуил Эйдельдің күйеу баласы және атақты посек Р. Моше Иссерлестің немересі, Р. Моше Бонемс Мейселстің ұрпағы болды. Хасид әдебиетінде Р. Симха Бунимнің дене мүгедектігі болған әпкесі туралы айтылады, кейін ол Леловтың Р. Давид Бидерманмен емделген. Симха Бунимнің балалық шағы дәстүрлі еврей құндылықтарымен қатар, Германияның секулярлық мәдени ортасымен өрілген. Оның әкесі қаржылық себептермен Польшаға көшіп келген, бірақ ол өзінің неміс тегін сақтап, көбінесе неміс тілінде уағыз айтып, қазіргі неміс киімдерін киген. Бұл Симха Бунимге үлкен әсер етті және кейін қарсыластары оны германдық тәрбиесіне байланысты сырттан келген адам ретінде көрсету үшін пайдаланды. Осыған қарамастан, Симха Бунимнің әкесі хасид болмаса да, Кожництің Р. Исраэль Хопштейн және Леловтың Р. Давид сияқты ерте хасид ұстаздарымен дос болған. Ол бірде Люблиндегі Р. Яков Ицхак Хоровицтен алты рубль алған, ол Люблиндегі Р. Яков Ицхак сотында Исаия кітабының бір аятын түсіндіргеннен кейін. Хасид әдебиеті Симха Буним мен оның әкесі арасындағы жақын және сүйіспеншілік қарым-қатынасты сипаттайды, себебі Симха Бунимді дарынды бала (иллуи) деп есептеген. Бес жасында ол әкесінің бірнеше қонақтарына хахнасат орхим (қонақжайлылық) заңдарын түсіндірген. Он жасында ол жергілікті хедерде оқуға басталды, онда ол ақыры Симха Бунимді хедерден кетуге мәжбүрлеген меламедпен қақтығысты. Осыдан кейін Симха Буним Водзислав Бет Мидрашының мұғалімі болған «Р. Абба» деген адамнан Бава Каманы жеке оқуға кірісті. Он төрт жасында әкесі оны бірнеше жыл бұрын әкесінің ұстазы болған Р. Иеремия Маттерсдорфтың ешивасында оқу үшін Австрияның Маттерсбург қаласына жіберді. Матерсбургте Симха Буним кейін реформалық иудаизмді құраған Р. Аарон Хоринмен бірге оқыды. Матерсбургте тоғыз жылдай болғаннан кейін Симха Буним қысқа уақытқа Никольсбургке (қазіргі Чехия) көшті, онда ол Р. Мордехай Бенеттен оқыды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Польшаға оралып, 1791 жылы Беджинде бай саудагер Р. Моше Аувергир Коговтың қызы Ребекка Аувергир Коговқа (1776–1858) үйленді. Бір жылдай уақыт бойы Симха Буним қайын атасының үйінде тұрды, онда ол Сасовтың Р. Моше Лейб Эрблих пен Кожництің Р. Исраэльмен хасидтік философияны жеке зерттеуді бастады.

R. Simcha Bunim Bonhardt was born in Wodzisław, Poland in either 1765 or 1767 to a non Hasidic German Jewish family. His father R. Tzvi Hersh Bonhardt was a German born rabbi who became a leading maggid (preacher) In Poland. His collected sermons, "Eretz Tzvi" received widespread recognition in Poland, even bearing an approbation from the famous R. Yehezkel Landau of Prague. R. Tzvi was known to have been very familiar with medieval Jewish philosophy and would often emphasize a clear intellectual and textual understanding of rabbinic literature (peshat). Thus many of R. Simcha Bunim's rationalistic ideals were greatly influenced by his father who could be considered traditional rational pietist. R. Simcha Bunim's mother, Sarah Rachel was the scion of a distinguished Ukrainian rabbinic family. Her father, R. Betzalel HaLevi of Zhovkva was a renowned Ukrainian rabbi known for his progressive halachic views. Through her father, Sarah Rachel was a descendant of the liberal halakhist, R. Joel Sirkis and through her mother, she was a descendant of R. Moses Bonems Meisels, the son in law of R. Samuel Eidels and the great grandson of the eminent posek, R. Moses Isserles, who in part was a descendant of the medieval Tosafist, Rashi. Hasidic literature recalls that R. Simcha Bunim had a sister who was physically disabled, who was later healed by R. David Biderman of Lelov. Simcha Bunim's childhood was defined by traditional Jewish values juxtaposed with the secular German cultural orbit. His father moved to Poland for financial reasons, yet he was known to have fervently held on to his German identity, often giving his sermons in German and dressing in modern German clothing. This ultimately had a great effect on Simcha Bunim, and was later used by his opponents, who portrayed him as an outsider because of his Germanic upbringing. Despite this, Simcha Bunim's father, though not Hasidic, was friends with many early Hasidic masters, such as R. Yisroel Hopstein of Kozhnitz and R. David of Lelov. He famously once received six rubles from R. Yaakov Yitzchak Horowitz of Lublin after he gave his insights on a verse in the Book of Isaiah in R. Yaakov Yitzchak's court in Lublin. Hasidic literature describes an intimate and loving relationship between Simcha Bunim and his father, partially motivated by the fact that Simcha Bunim was considered to have been an Illui (child prodigy). At age five, he reportedly expounded on the laws of hachnasat orchim (hospitality) before several of his father's guests. When he was ten, he began studying at his local cheder, where he ultimately got into an altercation with the melamed who forced Simcha Bunim to leave the cheder. Following this, Simcha Bunim began privately learning Bava Kama under a certain "R. Abba", who was a teacher in the Wodzisław Beth Midrash. At age fourteen, his father sent him to Mattersburg, Austria, to learn at the yeshiva of R. Jeremiah Mattersdorf, who had been his father's teacher several years before. In Mattersburg, Simcha Bunim learnt alongside R. Aaron Chorin, who later pioneered Reform Judaism. After spending some nine years in Mattersburg, Simcha Bunim briefly lived in Nikolsburg, now in Czechia, where he learnt under R. Mordecai Benet. After his studies, he returned to Poland, where he married Rebeccah Auvergir Kogov (1776–1858), the daughter of the wealthy merchant, R. Moshe Auvergir Kogov in 1791 in Będzin. Over the course of a year or so, Simcha Bunim stayed in the home of his father in law, where he began to privately study Hasidic philosophy with R. Moshe Leib Erblich of Sassov, and R. Yisroel of Kozhnitz.

Көргіштің ордасы

Бір жылдай қайын атасымен бірге болғаннан кейін, Симха Буним әйелімен Беджиннен шығып, Сидлцедегі кошер ет салығын басқаратын Р. Кальманға қоныс аударды. Симха Буним оның бухгалтері болып жұмыс істеді және Сидлцеде болған кезінде Симха Буним жиі Кирувпен айналысып, ассимиляцияланған еврейлермен байланыс орнатуға тырысты. Сидльцеде шамамен бір жыл жұмыс істегеннен кейін, Леловтың Р. Давид Симха Бунимды Люблинге барып, Р. Яков Ицхак Хоровицтен («Люблин көрнекісі») білім алуы керек деп көндірді. Р. Симха Буним Люблинге келген кезде, ол көп ұзамай Люблиндегі жаңа жас студенттерді қабылдауға Көрнекінің тапсырған өкілі Р. Яков Ицхак Рабинович («Йид Ха Кадош») қанатының астына алынды. Симха Буним кейіннен өзінің ізбасарларына Люблин Көрнекісін алғаш кездескенде оны да, оның идеологиясын да түсінбегенін мойындады. Көрнекінің пікірінше, цаддиктің рөлі адамзаттың қалған бөлігінен метафизикалық тұрғыдан ерекшеленетін, таңдалған бірнеше адамдармен ғана шектелген. Көрнекі, цаддик метафизикалық жағынан ерекше болғандықтан, оның ізбасарларына орасан зор бақылау мен автократияны жүзеге асыруға құқылы деп сенді, себебі олар өз сенімдерін толыққанды цаддикке артпаса, Құдаймен байланыса алмайтын сияқты. Йид Ха-Кадош, Көрнекінің басты шәкірті, мүлдем басқаша ойлау мектебін ұстанды, бұл Көрнекімен қайшылыққа түсті, өйткені Йид Ха-Кадош көбірек ізбасарлар жинады. Бұл қақтығыс 1793 жылы, Йид Ха-Кадош өзінің шәкірттерімен бірге Призучада өзінің хасидтік қозғалысын құру үшін Көрнекінің сарайынан ресми түрде кеткен кезде шиеленісті. Йид Ха-Кадош, Көрнекіден айырмашылығы, цаддиктің рөлі Алланың қозғаушы күші емес, керісінше, оқушыларының жекелігін ешқашан жоққа шығармауға тиіс мұғалім рөлі деп сенді. Осы негізгі қағидалар Пешиша қозғалысының негізі болды, және кейіннен оны хасидтік институтпен тікелей қақтығысқа түсірді.

Призуча қаласындағы дәріхана

Симча Буним Ид ха-Кадошпен бірге Прызсушаға келген кезде, ол Кожництегі Р. Исраел арқылы танысқан бай бизнесмен әйел Темерл Бергсонның жұмысына орналасты. Ол Симча Бунимды жыл сайынғы Данциг, Лейпциг, Франкфурт-на-Одердегі сауда жәрмеңкелерінде ағаш фирмасының өкілі ретінде жиі жіберетін. Осы қалаларда болғанда Симча Буним ассимиляцияланған неміс еврейлерімен Кирувпен айналысып, олармен байланыс үшін театрға барып, шахмат ойнайтын, нәтижесінде жүздеген адамды православиеге қайтаруға көмектескен. Бірнеше жыл Темерл Бергсон үшін жұмыс істегеннен кейін, Симча Буним жұмысының ұзақ сапарларын жиі талап ететініне көңілі толып, Призсушада тұрақтауға шешім қабылдады, осылайша Ид ха-Кадоштан жеке оқуға көбірек уақыт бөле алатын болды. Симча Буним фармакология мен табиғаттану ғылымдарын өздігінен үйреніп, Львовтағы дәрігерлер алдында емтихан тапсырғаннан кейін дәріхана дипломын алды. Наполеон соғыстары кезінде ол фармацевтикалық шеберлігімен көзге түсіп, бірнеше көрнекті әскери қолбасшылар мен поляк ақсүйектеріне жеке дәріханашы болып қызмет етті. 1813 жылы Ид ха-Кадош дүниеден өткеннен кейін, Р. Симча Буним оның ұлы Р. Ерахмиел Рабинович емес, оның ізбасары болды. Симча Буним бастапқыда осындай жауапты басшылық қызметке күмәнмен қарады, бірақ Пешиша хасидтерінің қысымынан кейін Ид ха-Кадоштың орнын басты.

Раббилердің ұстанымы

Р. Симча Буним – ерекше хасидтік көшбасшы болды. Ид ха-Кадоштан кейін Р. Симча Буним Пешишаны ең жоғары деңгейге көтерді және хасидтік қағидаларға қарсы бағытталған қарсы революциялық қозғалысты бастады. Ид ха-Кадош тұсында Пешиша философияға жақын болса, Р. Симча Буним кезінде ол діни қозғалысқа айналды. Р. Симча Бунимнің басшылығымен Польшаның әр жерінде Пешишаның идеологиялық одақтасы болған орталықтар құрылды. Бұл орталықтар Р. Симча Бунимнің рационализм, жеке тұлғаның радикалдылығы, тәуелсіздік және тұрақты түрде шынайылықты іздеу идеяларын уағыздады.

Тора

Хасидтер Құдаймен байланыс адамның жүрегі мен жаны арқылы орнатылады деп сенсе, Миснагдимдер Құдайға жақындасу үшін раввиндік әдебиетті терең зерттеу қажет деп есептеді. Р. Симча Буним, хасидизмнің соңғы тәсілін жақтағанмен, хасидизмнің мистикалық, аскетикалық және кереметтерге бағытталған сипатын сырттай сынады. Оның орнына шәкірттерін Гемара, Тосафот, Рамбам және Прагалық Махаральдың еңбектерін оқуға ынталандырды. Ол шәкірттерінің раввиндік лауазымдарға ие болуы үшін раввиндік әдебиеттерде білімді болуы керек деп ойлады. Білімнің маңыздылығына қарамастан, Р. Симча Буним Тораны ғана оқу жеткіліксіз деп санайтын. Тораны оқу – Құдаймен шын байланыс үшін жеке өзіңді зерделеумен қатар жүруі тиіс аралық құрал екенін, ал адамның Торамен жеке деңгейде байланысуы қажеттігін айтты. Кабала мен қазіргі хасидизм тек Құдайды түсінуге ұмтылса, Р. Симча Буним барлық адамның Құдайдың алдында өзінің болмысын және жеке тұлғасын дамытуы керек деп есептеді. Мұнда басты назар Құдайды түсінуге емес, адамды түсінуге бағытталды. Р. Симча Буним Тора мен мицвоттардың басты мақсаты – адамды Құдайға жақындату екенін, бірақ бұл тек төмендік пен қуанышпен ғана мүмкін болатынын, ал Тораны сыни және интеллектуалды тұрғыдан түсіндіру – рухани жарыққа жетелудің кілті екенін түсінді. Осылайша ол Құдайға құлшылық ету үшін ынта мен талдаудың екеуі де қажеттігіне келді.

Аутентиктілігі

Р.Симча Бунимнің пікірінше, өзінің нағыз болмысын тану – рухани жетістіктің негізгі қағидасы. Ол, Құдай алдында адалдықпен тұру үшін, ең алдымен, кім екеніңді анық білу қажет деп сенген. Қазіргі хасидтік басшылар оның жеке тұлғаға баса назар аударуын гедонизмнің бір түрі деп қарастырды, ал Р. Симча Буним Мицвоттарды орындау үшін алдымен өзіңмен жұмыс істеу керектігін, ал өзіңді жетілдіруге ұмтылу арқылы үлкен мицваны өз еркіңмен орындағаныңды айтты. Ол, шынайылықты іздеудің қалыпты жағдайды басып озуы керек деп сенді, және тек өзін түсінген адамдар ғана жеке шынайылықты іздеуге кірісе алады. Ол барлық амалдарды жеке шындықты сақтап, ниетпен жасау керектігін, ал жеке пайда үшін немесе басқаларға ұқсау үшін жасалған мицваның құндылығы төмендеуіне алып келетінін үйретті. Ол, мицвоттарды шынайы түрде орындау үшін дұғаға эмоционалдық және физикалық дайындық өте маңызды екеніне сенді, ал осы процесте жеке талдау мен өзіңе шыншыл болу ажырамас бөлігі болып табылады, және осыған уақыт шектеулерінен гөрі басымдық беру керек.

Табиғат

Р. Симча Буним табиғат пен Тора үйлесімді екеніне сенді, сондықтан адам өзінің табиғатын зерттеп, Тора мен шындықты таба алады. Адам табиғаты мен Тора арасындағы байланыс Пешишаның негізгі ұстанымы болды. Р. Симча Бунимнің пікірінше, адам өзінің ішкі мәнін анықтағаннан кейін, табиғаттағы Құдайдың құрылысындағы шындықты көре алады. Ол сондай-ақ Тораның да шындық екеніне сенді, демек, өзінің болмысының шындығымен байланыс орнату арқылы, әлі айтылмаған, бұйрық берілмеген Торамен байланысуға болады. Р. Симча Буним Тораның адам табиғатына сырттан таңылған нәрсе емес, керісінше, оның нағыз табиғаты деген қорытындыға келді. Заманауи хасидтік қайраткерлер адамзаттың міндеті – әлемнен аскеттік жолмен қашу деп есептегенімен, Р. Симча Буним оның орнына Құдаймен байланысып, оны осы дүниеге әкелуге тиіс деп санады.

Күнә

Р. Симча Буним күнәні жамандық емес, адамның табиғатының бір бөлігі деп қарастырған, және оған тым көп ден қоймау керек деп есептеген. Ол шәкірттерін күнәлары туралы ойланып, өзін жақсартуға шақырды, бірақ күнә туралы ойға беріліп, уақытты жоңдаудың жеке даму процесіне зиян екенін ескертті.

Өзін-өзі тексеру

Р. Симча Буним шәкірттерін үнемі терең өзіне қарауға және өз ниеттері мен мақсаттарының бастауын табуға ынталандырған. Егер кімнің болса да ниеттері шынайы болмаса, олар өзін-өзі зерделеу, талдау және дұға арқылы ниеттерін тазартуы керек еді. Р. Симча Буним жан психологиясымен және адамның өзінің амалдары мен сенімдеріне қатысты өзіне жете білудің маңыздылығымен терең айналысты. Ол рухани өсуге негізделген, ашық және адал ниеттер болған жағдайда ғана адамның рухани жарыққа жете алатынын үйретті.

Дін

Р. Симха Буним дін – тек сенім жүйесін қабылдану емес, сонымен қатар сынақтан өту және өзіңді-өзің тексеру қажеттігін айтты. Әрбір адам өз сенімінің шынайылығын, шындықтың іс жүзінде орындалғанын немесе жалған өмір сүрілгенін анықтау керек. Ол сұрақтар қоюға, ойланып қарастыруға шақырды және адастыруы мүмкін күмәндерден сескенбеді. Р. Симха Буним адамның шындықты іздеу үшін, ең ізгі адамды үлгі етпей, өз ішкі әлеміне үңілуі керек деп сенді. Ол, егер адамның имандылығы басқалардың пікіріне немесе сөздеріне байланысты болса, онда ол Құдаймен нағыз байланыс орната алмайды деп есептеді. Ол шәкірттеріне дұға ету кезінде уақыт шектеулеріне қарамастан, дұғаға толыққанды үңілуге кедергі келтірсе, оларды ескермеуге рұхсат берді. Гедалия оразасы сияқты шағын ораза күндерін де ұстамады, себебі олардың рухани өсуге ешқандай пайдасы жоқ деп санайтын.

Цаддик

Р. Симча Буним өз заманының хасидтік басшылығын сипаттаған автократиялық үлгіге қатаң қарсы болды және шәкірттерін сыни ойлауға, одан тәуелсіз болуға ынталандырды. Ол реббидің рөлі – шәкірттеріне өздерінің дербестігін дамытуға көмектесетін ұстаздың рөлі деп сенді, Құдайдың күшін немесе жігерін емес. Өз жауапкершілігін қабылдай алмайтын шәкірттер Пешиша қауымына қабылданбас еді. Ол ешбір ребби немесе цидик жеке тұлғаның орнын баса алмайды, ал мұны істегендердің ниеті – өзін-өзі дәріптеу деп санады. Р. Симча Буним әрбір адамның Құдай алдында тұруға жеке жауапкершілікті қабылдауы керек екенін, ал ребби адамды жеке жауапкершіліктен босата алмайтынын, оның өз жолын табуына көмектесе алмайтынын үйретті. Р. Симча Буним хасидизмдегі әулеттік институттарды сынап, егер қозғалыс реббиін тегіне емес, лайықтылығына қарай сайласа, ол қиындықтарға ұшырайтынын айтты. Бұл негізгі сенімдер хасидтік статус-квоға тікелей қарсы келді, олар Пешиша қозғалысының өсуіне байланысты ыңғайсыздық сезіне бастады, себебі ол көбінесе олардың билігін шектеді, керісінше, иудаизмге жеке тәсілді қолдады.

Пешишаға қарсы реакция

1822 жылы Украинаның Устилух қаласында Р. Авраам Ешуа Хешелдің немересінің үйлену тойында Польша мен Галисияның көптеген хасидтік басшылары Р. Симха Бунимді қауымнан шығаруға тырысты. Жидиховтың Р. Цви Хирш, Р. Ропшицтің Р. Нафтали Цви, Р. Меир Ротенберг және Р. Моше Хопштейн сияқты бірнеше көрнекті тұлғалар Р. Симха Бунимге қарсы ашық сөйлеу үшін тойға келді, Р. Авраам Хешел және басқа да жетекші раввиндер Р. Симха Бунимді және Пешиша қозғалысын қауымнан шығаруға келісетінін үміттенеді. Өзін жамандап, қаралап жатқанын білген Р. Симха Буним өзінің үздік шәкірттерін – Р. Менахим Мендель Коцктан, Р. Ицхак Мейр Альтер, Р. Яаков Арие Гутерман, Р. Шрага Фейвел Данцигер және Р. Исраэль Ицхак Калишті жіберді. Бастапқыда Р. Симха Буним өзінің қозғалысын қорғау үшін өзі баруды жоспарлаған, бірақ шәкірттері оның қатысуы тым көп дау тудыратынын кеңес берді. Той кезінде өткен пікірсайыста Пешишаның жақтастары Р. Авраам Хешелге Пешишаны тыйым салу туралы шешім қабылдауға шақырды. Олар Пешишаны хасидтік құрылымға қауіп төндіретін радикалды, интеллектуалдық ізгіленушілер мен дәстүрге бағынбаушылардың қозғалысы деп сипаттады. Сондай-ақ, Р. Симха Бунимді дәстүрлі хасидтік киімге қарағанда қазіргі неміс сәнінде киінгені үшін сынады, оның неміс тегінің оны лайықты хасидтік басшы болудан алға тартатынын мәлімдеді. Оның қарсыластары оны қысықтап, "дер дойчле" (немісше "кішкентай неміс") деп атады, және Р. Симха Бунимге қатысты еңбектерді жиі байланыстыратын Бобов сияқты қауымдастарда осы атпен әлі де жиі атайды. Пікірсайыстың соңына қарай, Р. Авраам Хешел Йид Ха Кадоштың ұлы Р. Ерахмиел Рабиновичке бұрылып, Р. Симха Буним туралы не ойлайтынын сұрады. Р. Ерахмиел Р. Симха Бунимді мақтап сөйледі, соның салдарынан Р. Авраам Хешел пікірсайысты аяқтады. Нәтижесінде бұл оқиғадан ешқандай жағымсыздық тумады, керісінше, тойдағы қызу пікірсайыстардан кейін, Р. Симха Бунимнің ағартушылық және дәстүрден өзгеше көзқарасын естіген жүздеген жас хасидтер Пешишаға ағылып келді.

In 1822, at the wedding of the grandson of R. Avraham Yehoshua Heshel in Ustyluh, Ukraine, an attempt was made by the majority of the Hasidic leaders of Poland and Galicia to excommunicate R. Simcha Bunim. Several dignitaries such as R. Tzvi Hirsh of Zidichov, R. Naftali Zvi of Ropshitz, R. Meir Rotenberg and R. Moshe Hopstein came to the wedding to publicly speak out against R. Simcha Bunim, in hopes that R. Avraham Heshel along with other leading rabbis, would agree to excommunicate R. Simcha Bunim and the Peshischa movement. Knowing that he would be slandered, R. Simcha Bunim sent his top students, mainly R. Menachem Mendel of Kotzk, R. Yitzchak Meir Alter, R. Yaakov Aryeh Guterman, R. Shraga Fayvel Dancyger and R. Yisroel Yitzchak Kalish. Originally, R. Simcha Bunim wished to go himself to defend his movement, however, his students advised him, that his appearance would be too controversial. During the course of the festivities, a public debate was held in which combatants of Peshischa appealed to R. Avraham Heshel to decide whether to ban Peshischa or not. They described Peshischa as a movement of radical intellectual pietists and non conformists who endangered the Hasidic establishment. They also criticized R. Simcha Bunim for dressing in contemporary German fashion as opposed to the traditional Hasidic garb, claiming that his German pedigree debarred him from being an adequate Hassidic leader. His critics mockingly called him "der deutschle" (lit. 'the little German'), which he is still sometimes referred to in communities like Bobov who often bind works relating to R. Simcha Bunim. Nearing the end of the debate, R. Avraham Heshel turned towards R. Yerachmiel Rabinowicz, the son of the Yid Ha Kadosh, and asked him what he thought of R. Simcha Bunim. R. Yerachmiel responded in approbation towards R. Simcha Bunim, and thus R. Avraham Heshel ended the debate. Ultimately no negative came out of this event, but quite the opposite accrued, following the intense debates at the wedding, hundreds of young Hasids flocked to Peshischa, after hearing of the enlightened and unconventional approach of R. Simcha Bunim.

Польша саясатына араласу

Өмірінің соңына таман Р. Симча Буним поляк еврейлерінің саясатына қатысты, 1825 жылы Сандомир провинциясының өкілі ретінде еврей істері жөніндегі үкіметтік комиссия мүшесі болып сайланды. Ол комиссияның бағдарламасына қарсы күресті, себебі Польшадағы еврей қауымдастықтары өздерінің күштерімен өмір сүруі керек деп сенді. Соңғы жылдары Р. Симча Буним көзі көрмей қалды, бұл көбінесе катаракта салдарынан болды. Хасидизмнен бөлек, Симча Бунимнің ілімі Мартин Бубер сияқты ертедегі сионист ойшылдарға да ықпал етті.

Мұра

1827 жылы Р.Симша Бунимнің қайтыс болуынан кейін Пешиша екі топқа бөлінді: Р.Симша Бунимнің мұрагері ретінде Коцк қаласының Р. Менахим Менделін қолдағандар мен Р.Симша Бунимнің ұлы Р.Авраам Мошеді қолдағандар. Жалпы айтқанда, Р. Ицхак Меир Альтер және Р. Мордехай Йосеф Лейнер сияқты Р. Менахим Мендельді қолдағандар, Р. Симша Бунимнің ізбасарларының ең радикалдылары болды. Олар Р. Симша Бунимнің хасидтік династияларға қатаң қарсы болғанын және ұлының одан кейін мұрагерлікке ие болуын қаламағанын айтты. Ал Р. Израиль Ицхак Калиш, Р. Яков Арье Гутерман және Р. Шрага Файвел Данцигер сияқты Р. Симша Бунимнің ұлын қолдағандар, Р. Симша Бунимнің ізбасарларының арасында аз радикалды болды және Коцк қаласының Р. Менахим Менделінің қатал мінез-құлқынан жиренді. Бастапқыда Р.Симша Бунимнің ұлы әкесінің орнын басуға ниеттенбеген, бірақ қауымнан келген қысымнан кейін екіге бөлінген Пешиша қауымының басшысы болды және 1829 жылы екі жылдан кейін қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін Р. Израиль Ицхак Калиш Р. Авраам Моше қолдаған қауымның бөлігін алып, оларды біртіндеп Варкадағы өзінің хасидтік әулетіне қосты. Р. Менахим Мендель Коцк та осылай істеді, өзінің қауымының бөлігін Кок қаласындағы өзінің хасидтік әулетіне біріктірді. Пешиша жеке қозғалыс ретінде болмаса да, оның идеалдары қазіргі заманғы көптеген хасидтік топтардың негізін құрайды.

Шәкірттер

Р. Симха Бунимнің шәкірттерінің арасында:

Р. Менахим Мендель Моргенцтерн, Коцк хасидизмінің негізін қалаушы. Р. Ицхак Мейр Альтер, Гер хасидизмінің негізін қалаушы. Р. Мордехай Йосеф Лейнер, Ижбица-Радзин хасидизмінің негізін қалаушы. Р. Израиль Ицхак Калиш, Вурка хасидизмінің негізін қалаушы. Р. Яков Арье Гутерман, Радзимин хасидизмінің негізін қалаушы. Р. Шрага Файвел Данцигер, Александр хасидизмінің түп атасы. Р. Шмуэль Абба Цихлинский, Цихлин хасидизмінің негізін қалаушы. Р. Ежекель Тауб, Кузьмир хасидизмінің негізін қалаушы. Р. Моше Бидерман, екінші Леловер ребе. Р. Носсон Нұта Маковер, Маковер ребесі. Р. Ханок Хайнек Хакоен Левин, екінші Герр ребесі. Ковельдік Р. Меир, Сиениявалық Р. Шмуэль, «Раматайм Зофим» басылымының баспагері. Р. Александр Зуша, Плоцк қаласының «Ав Бейс Дин» және «Кол Симча» басылымының баспагері.

Балалар мен ұрпақтар

Р. Симха Буним мен оның әйелі Ребекканың үш баласы болды;

Р. Авраам Моше Бонхардт Әкесінен кейін Пешиша Рабби болды, бірақ екі жылдан соң қайтыс болды. Ол Р. Шмуэль Рафаэльдің қызы Брайндел Рафаэльге үйленді, ал ол Ид Ха Кадоштың күйеуінің ұлы болды. Олардың екі баласы болды;
Р. Цви Херш Мордехай Бонхардт Призучада хасид раввині қызметін атқарды және Вукралық Р. Израиль Ицхак Калиштың қызы Тзипора Калишке үйленді. Сара Хадас Бонхардт Маковтың Р. Носсонның немересі Р. Фишель Хеллерге үйленді. Либа Р. Шрага Файвел Данцигердің ұлы Р. Леви Ицхак Данцигерге үйленді, ол баласыз жас қайтыс болды. Бейла Опочналық Р. Зви Херш Гринвальдтың күйеу баласы Р. Елимелек Эстерайхерге үйленді. Олардың бір ұлы мен екі қызы болды;
Р. Ицхак Симча Эстерайхер (Рев Ичиле) Екінші Коцкер ребе Р. Довид Моргенштерннің қызы Девора Гитла Моргенштернге үйленді. Ривка Эстерайхер Р. Ицхак Симча Буним Розенбаумға үйленді. Шана Эстерайхер Слюпиялық Р. Моше Дизенхаусқа үйленді.

Шығармалары

Р. Симча Буним өзінің жазбаларын жарияламады, өйткені ол тоқталған жазба сөздерінің оның ілімдерін қатаңдатып, жеке нанымды іздеуге бөгет жасайтынын сезінді. Дегенмен, оның көптеген ілімдері ауызша таралып, оның қайтыс болғаннан кейін көп уақыттан соң жарияланды. Р. Симча Бунимнің ауызша ілімдерінің жинақтары:

Кол Симча (קול שמחה) – 1859 жылы Бреслауда Р. Симча Бунимнің шәкірті, раввин Александр Зуша жариялады. Кейін 1877 жылы Пжемисльде қайта басылды. Бұл еңбек Симча Бунимнің Тора мен Талмудқа берген ауызша түсіндірмелерінің жинағы. Раматайм Зофим (רמתיים צופים) – 1882 жылы Варшавада Р. Симча Бунимнің жеке хатшысы, Сиениявалық Р. Шмуэль жариялады. Бұл еңбек хасидтік ұстаздардың ауызша ілімдерінің жалпы жинағы болып табылады, онда Р. Симча Буним бірнеше рет еске алынады. Симхат Исраил (שמחת ישראל) – 1910 жылы Пиотрков қаласында жарық көрген бұл еңбек Р. Симча Бунимнің ауызша түсіндірмелерін қамтиды. Мидраш Симха I және Мидраш Симха II (מדרש שמחה) – 1975 жылы Иерусалимде жарық көрген бұл еңбек Р. Симча Бунимнің ауызша айтқан Мидраштарын баяндайды.