Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пруссиялық генерал (1707–1757)
Prussian general (1707–1757)
Ханс Карл фон Винтерфельдт (4 сәуір 1707 – 8 қыркүйек 1757), пруссиялық генерал, Польша мұрагерлік соғысында, Австрия мұрагерлік соғысында, Ұлы Фридрихтің Силезия соғыстарында және Жеті жылдық соғыста қызмет етті. Фридрихтің сенімді достары мен кеңесшілерінің бірі болған ол басқа сарайлықтардың ашуын қоздырды. Фридрих оған бас штабта үлкен тәуелсіздік берді, ал Винтерфельдт әскери барлаудың алғашқы "қазіргі заманғы" бағдарламасын жасады. Ол Вестминстер келісімін жүзеге асырды және Фридрих үшін жасаған еңбегі үшін "Қара бүркіт" және "Пур ле Мерит" ордендерін алды. Ол Мойс шайқасында алған жараларынан көз жұмды. Оның аты Ұлы Фридрихтің ескерткіш ат мүсініне жазылған.
Hans Karl von Winterfeldt (4 April 1707 – 8 September 1757), a Prussian general, served in the War of the Polish Succession, the War of Austrian Succession, Frederick the Great's Silesian wars and the Seven Years' War. One of Frederick's trusted confidantes and advisors, he attracted enmity from other courtiers. Frederick entrusted him with considerable autonomy on the general staff, and Winterfeldt developed the first "modern" program of military intelligence gathering. He negotiated the Convention of Westminster and, for his efforts on Frederick's behalf, received the Order of the Black Eagle and the Order Pour le Mérite. He died from wounds received at Battle of Moys. His name is included on the Equestrian statue of Frederick the Great.
Ерте өмір
Ханс Карл фон Винтерфельдт Швеция Помераниясындағы Ваньселов қамалында (қазіргі Сиденбрунзов, Мекленбург-Ворпомерн) дүниеге келген. Оның білімі толық болмады және кейінірек ол француз тілін білмегеніне жиі өкінді.
Hans Karl von Winterfeldt was born at Vanselow Castle (now in Siedenbrünzow, Mecklenburg Vorpommern) in Swedish Pomerania. His education was imperfect, and in later life he always regretted his lack of familiarity with the French language.
Әскери мансап
Винтерфельдт өзінің әкесі, генерал-майор фон Винтерфельдтің кирасир полкіне қабылданды, онда 1720 жылға дейін қызмет етті; екі жылдық қызметтен кейін корнетке дейін көтерілді. Ол өзінің сырт келбетімен және әскери мінезімен Фридрих Вильгельм I-нің назарын аударды, ол оны лейтенант шенімен гренадерлердің «алпауыт» полкіне ауыстырды. Ұзақ өтпей ол патшаның жеке көмекшісі болды, ал 1732 жылы ресейлік армияны ұйымдастыруға көмектесу үшін таңдалған сержанттар тобымен бірге жіберілді. Санкт-Петербургте граф-маршал Мюннихтің қонағы болғанда, Винтерфельдт өзінің туысы Джули фон Мальцханға ғашық болып, оған үйленді, ол сонымен қатар маршалдың келіні және Ресейдің Ұлы княгинясы Елизаветаның күтімшісі болған. Пруссияға оралғаннан кейін ол тәж мұрагері, кейіннен Ұлы Фридрихтің жақын досы болды, оны 1734 жылғы Рейн жорығына бірге ертіп барды. Корольмен жеке қарым-қатынаста болғандықтан, бұл жақындық Винтерфельдттің жағдайын қиын етісті, өйткені Фридрих Вильгельм мен оның ұлы Катте ісіне байланысты қарым-қатынастарын уақытша тоқтатқан еді; соңында ханзада әкесінің әскери трибуналына дезертирлікке тырысқандығы айыбымен шақырылды және өлім жазасына кесілді. Винтерфельдт осы қиындықтардың бәрінде ханзаданың адал досы болып қалды, ал Фридрих II таққа отырғанда, ол майор шеніне көтеріліп, жаңа монархтың көмекшісі болып тағайындалды.
Winterfeldt entered the cuirassier regiment of his uncle, Major General von Winterfeld, where he served until 1720; he was promoted cornet after two years service. He was fortunate enough, by his stature and soldierly bearing, to attract the notice of Frederick William I, who transferred him to the so called giant regiment of grenadiers as a lieutenant. Before long he became a personal aide de camp to the king, and in 1732 he was sent with a party of selected non commissioned officers to assist in the organization of the Russian army. While the guest of the Count Marshal Munnich at St. Petersburg, Winterfeldt fell in love with, and married, his cousin Julie von Maltzahn, who was also the marshal's stepdaughter and a lady in waiting to the grand duchess Elizabeth of Russia. On returning to Prussia he became an intimate of the crown prince, afterwards Frederick the Great, whom he later accompanied in the Rhine campaign of 1734. This intimacy, in view of his personal relations with the king, made Winterfeldt's position very difficult, for Frederick William and his son were badly estranged over the Katte Affair; eventually the prince was brought before a court martial by his father, on the charge of attempting to desert, and was condemned to death. Winterfeldt remained the prince's constant friend through all these troubles, and on Frederick II's accession, he was promoted to major and appointed aide de camp to the new sovereign.
Австрия мұрагерлік соғысы кезіндегі іс-әрекеттер
Австрия мұрагерлік соғысы басталғанда, Винтерфельдт Санкт-Петербургке міндеттемемен жіберілді, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Содан кейін ол Мольвиц шайқасында ерекше көзге түсіп, гранадерлік батальонға қолбасшылық етті және 1741 жылдың 17 мамырында прусстық гусарлар австриялықтарды жеңген Ротшлосс шайқасында одан да көп даңққа ие болды. Бір айдан кейін Винтерфельдт полковник атанды, ал Ротшлосс шайқасында іс жүзінде басшылық еткен атты әскердің командирі Зитен де полковник болды; соңғысы, жасы мен қызметі бойынша үлкен болғандықтан, өзінен кішінің жылдам жоғарылауына наразылық білдірді. Осы жоғарылаудан кейін Фридрих Винтерфельдтті негізінен генералдарға өз пікірін жеткізу үшін сенімді штаб офицері ретінде пайдаланды, бұл қызметте Винтерфельдтке ерекше дипломатиялық шеберлік пен адамдар мен істер туралы білім қажет болды және, әрине, көптеген жаулары болды. Винтерфельдт армияны реформалау, бас штабты қайта құру және әскери барлауды дамытуда патшаның сенімді серігі болды. Ұзақ емес бейбітшілік кезінде ол патшаға үнемі қасында болды, соғыс қайта басталғанда оны бұрынғы қызметінде қайтадан пайдаланды. 1745 жылы, 1743 жылдың қаңтарынан бастап генерал-майор шеніне көтерілді. Хоэнфридбергте көрсеткен ерен еңбегі үшін Фридрих оған Татьяу капитаны лауазымын берді, ол жылына 500 талер жалақы әкелді. Кейіннен ол Помераниядағы Колберг қаласының губернаторы болды. Хеннерсдорф шайқасында Зитен біріккен австрия-саксондық әскердің күтпеген шабуылын тойтарды; Винтерфельдт жеңіске шешуші үлес қосу үшін шайқас алаңына уақытында келді. Тағы да бәсекелестер жеңістің құрметін бөлісуге мәжбүр болды, ал Зитен патшаға Винтерфельдтті сынап хат жазды, жауабында өзінің құндылығы мен қызметіне толық және жомарт құрмет көрсетілді, сонымен қатар патша генерал фон Винтерфельдтті қалай қажет деп тапса, солай пайдалануға ниетті екендігі туралы қысқаша ескерту берді. Келесі Ұлы соғысқа дейінгі он жылдық бейбітшілік кезінде Винтерфельдт провинцияларда немесе шетелде құпия тапсырмалармен болған кезде басқа уақытта патшаға үнемі қасында болды. Мысалы, ол Вестминстер келісімін жүргізу үшін Лондонға жіберілді. 1756 жылы генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, "Қара бұркіт" және "Еңбегі үшін" ордендерін алды.
When the War of the Austrian Succession started, Winterfeldt was sent on a mission to St. Petersburg, which, however, failed. He then commanded a grenadier battalion with great distinction at the Battle of Mollwitz, and won further glory in the celebrated minor combat of Rothschloss, where the Prussian hussars defeated the Austrians on 17 May 1741. One month later, Winterfeldt was made a colonel, as also was Zieten, the cavalry leader who had actually commanded at Rothschloss; the latter, as the older in years and service, resented the rapid promotion of his junior. After this promotion, Frederick chiefly employed Winterfeldt as a confidential staff officer to represent his views to the generals, a position in which Winterfeldt needed extraordinary tact and knowledge of men and affairs, and as a matter of course made many enemies. Winterfeldt was the King's confidente in reforming the army, recreating the general staff, and developing military intelligence. In the short peace, he was in constant attendance upon the king, who employed him again, when the war was resumed, in the same capacity as before, and, after he had been instrumental in winning a series of successful minor engagements. was promoted to major general in 1745, with effect from January 1743. For his great services at Hohenfriedberg, Frederick gave him the captaincy of Tatiau, which carried with it a salary of 500 thalers a year. Later on he became Governor of Kolberg in Pomerania. At the Battle of Hennersdorf, Zieten repulsed the sudden and unexpected assault of the united Austro Saxon force; Winterfeldt arrived on the field in time to take a decisive part in the victory. Once again the rivals had to share the laurels, and Zieten wrote to the king in disparagement of Winterfeldt, receiving in reply a full and generous recognition of his own worth and services, coupled with the curt remark that the king intended to employ General von Winterfeldt in any way that he thought fit. During the ten years peace that preceded the next great war, Winterfeldt was in constant attendance upon the king, except when employed on confidential missions in the provinces or abroad. For example, he was sent to London for negotiating the Convention of Westminster. In 1756 he was made a lieutenant general and received the Order of the Black Eagle and the Order Pour le Mérite.
Жеті жылдық соғыс
1745 жылғы Пруссияның Австриямен соғысын аяқтаған Дрезден шарты Пруссияға Силезияны бақылау құқығын берді. Фридрих Мария Терезаның мүмкіндік туғанда жоғалтқан территориясын қайтаруға тырысатынын түсінді. Винтерфельдт Пруссияға қарсы жасырын дайындалып жатқан коалиция туралы ақпарат жинаумен белсенді айналысты. Винтерфельдт корольмен бірге Пирнада болды; саксондықтар онда капитуляциялағанда, Фридрих саксон армиясын толығымен өз әскеріне қосуды жоспарлады, бірақ Винтерфельдт оған бұл қадамнан бас тартуға кеңес берді. Фридрих оған қарамастан солай істеді. 1757 жылы Прагаға жасалған жорықта ол Шверинмен бірге болды және шайқаста белсенді қатысты, онда саксон армиясы пруссиялықтарды полк бойынша тастап кетті. Дегенмен, Колин шайқасында жеңілгеннен кейін, Фридрих оны өте сенімді адам деп есептеген Винтерфельдт корольдің інісі, принц Вильгельм, Зитен және оны жау санаған басқа офицерлермен тығыз жұмыс істеуге мәжбүр болды. Одан кейінгі операцияларды «бәрі де дұрыс болмады» деген сөзбен сипаттауға болады; ағасымен болған жанжалдан кейін принц Вильгельм армиядан кетіп қалды, ал Фридрих Винтерфельдтке қайта сенім білдіргенде, жалпы наразылық өршіп кетті. Бірақ, 7 қыркүйекте Гёрлицке жақын Мойс шайқасында Винтерфельдт өзінің батылдығынан қаза тапты. Оның жарақаты өлімге әкеп соқты, ол 8 қыркүйекте қайтыс болды. Оның корольмен жиырма жыл бойы тығыз қарым-қатынаста болуынан туған сарайдағы антагонизмдер мен кем талантты немесе бақытсыз сарбаздарды кемсіту оны өлімнен кейін де қумай қоймады. Принц Вильгельм өзінің жек көруін соңғы сөздерімен білдірді, ал принц Генрихтің естеліктері Винтерфельдттің мақтандығы, адалсыздығы, әдепсіздігі және қабілетсіздігі туралы сенбеуге болатын суреттейді. Алайда, Фридрих өзінің ең сенімді офицерлерінің нашарлығын көтермейтін, ал қалғандарына келетін болсақ, Винтерфельдт корольдің достығы мен толық сенімін алған санаулы адамдардың бірі болды. Винтерфельдттің қазасы туралы естігенде, ол: «Мен ешқашан екінші Винтерфельдті таба алмаймын», – деді, кейін бір сәттен соң: «Ол жақсы адам, жаны бар адам еді, ол менің досым еді». Винтерфельдттің күші – стратегиялық ойлау және әрекет ету қабілетінде еді. Бастапқыда Винтерфельдт Баршау мүлігінде жерленген; жүз жыл өткен соң оның денесі Берлиндегі әскери зиратқа (Invalidenfriedhof) көшірілді. Оның есіміне арнап сол жердегі Вильгельм-плацта ескерткіш орнатылды, тағы біреуі Мұражай аралындағы Бодемузейде тұр. Тағы бір ескерткіш Фридрих Ұлына арналған мемориалдың бөлігі болып табылады. 1851 жылы оның есімі Фридрих Ұлының атты ескерткішіне жазылды.
The 1745 Treaty of Dresden, which concluded Prussia's war with Austria, gave Prussia control of Silesia. Frederick understood that Maria Theresa would seek to regain the territory she had lost when she had a chance. Winterfeldt was active in collecting information about the coalition that was secretly preparing to strike Prussia. Winterfeldt was at Pirna with the king; when the Saxons surrendered there, Frederick considered incorporating the Saxon army wholesale into his own, and Winterfeldt advised him against this act. Frederick did it anyway. He accompanied Schwerin in the advance on Prague in 1757 and took a conspicuous part in the battle there, where the Saxon army deserted the Prussians by regiment. After the defeat of Kolin, however, Winterfeldt, whom Frederick seems to have regarded as the only man of character whom he could trust to conduct the more delicate and difficult operations of the retreat, found himself obliged to work in close contact with the king's brother, Prince William, Zieten and others of the men who considered him their enemy. The operations which followed may be summarized by the phrase everything went wrong; after an angry scene with his brother, Prince William retired from the army, and when Frederick gave Winterfeldt renewed marks of his confidence, the general animosity reached its height. As it chanced, however, Winterfeldt fell a victim to his own bravery in a skirmish at Moys near Görlitz on 7 September. His wound proved fatal and he died on 8 September. The court enmities provoked by his twenty years unbroken intimacy and influence with the king, and the denigration of less gifted or less fortunate soldiers, followed him in death. Prince William expressed the bitterness of his hatred in almost his last words, and Prince Henry's memoirs give a wholly incredible portrait of Winterfeldt's arrogance, dishonesty, immorality and incapacity. Frederick, however, was not apt to encourage incompetence in his most trusted officers, and as for the rest, Winterfeldt stood first among the very few to whom the king gave his friendship and his entire confidence. On hearing of Winterfeldt's death, he said, "I will never ever find again another Winterfeldt,"and a little later, "He was a good man, a soulful man; he was my friend." Winterfeldt's strength was thinking and acting strategically. Initially, Winterfeldt was buried at his estate of Barschau; a hundred years later, his body was transferred to the Invalidenfriedhof (military cemetery) at Berlin. A statue, which stands on the Wilhelmplatz there, was erected to his memory, and another was erected in the Bodemuseum on the Museumsinsel. Another forms part of the memorial to Frederick the Great at the boulevard Unter den Linden. In 1851 his name was inscribed on Frederick the Great's Equestrian Statue.