Канада Жоғарғы Сотының балаларды жазалауға қатысты шешімі
Canadian Foundation for Children, Youth and the Law v Canada (AG)
Канада Жоғарғы Сотының «сапалау ісі» шешімі: қылмыстық кодекстің 43-бабы балаларды тәрбиелеу мақсатымен күш қолдануды мойындайды, Конституцияға қайшы емес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық балалар, жастар және құқық қорының Канадаға (Бас прокурорға) қарсы ісі, [2004] 1 S. C. R. 76, 2004 SCC 4 – сонымен қатар «сапалау ісі» деп те белгілі – Канада Жоғарғы Сотының маңызды жарғылық шешімі болып табылады, онда Сот Қылмыстық кодекстің 43-бабын, балаларды тәртіпке келтіру мақсатында күш қолдануды қорғауға мүмкіндік беретін ережесін, Жарғының 7, 12 немесе 15(1) баптарын бұзбайды деп үкім шығарды.
Canadian Foundation for Children, Youth and the Law v Canada (AG), [2004] 1 S. C. R. 76, 2004 SCC 4 – known also as the spanking case – is a leading Charter decision of the Supreme Court of Canada where the Court upheld section 43 of the Criminal Code that allowed for a defence of reasonable use of force by way of correction towards children as not in violation of section 7, section 12 or section 15(1) of the Charter.
Қаулы
Жоғарғы Сот 2004 жылдың 30 қаңтарында 6:3 дауыспен шешім шығарды. Бас судья МакЛачлин, Гонтиер, Якобуччи, Майор, Бастараш және Лебель судьялары қолдау білдірген көпшілік пікірін жазды.
The Supreme Court handed down its 6 to 3 decision on January 30, 2004. The majority opinion was written by Chief Justice McLachlin with Gonthier, Iacobucci, Major, Bastarache and LeBel JJ. concurring.
7-бөлім
7-тарау жеке тұлғалардың жеке қауіпсіздігін бұзудан қорғайды. МакЛачлин бұл тараудың бұзылмағанын анықтады. Ұлттық сот бұл заң баланың жеке басына кері әсер ететінін мойындады, сондықтан мәселе негізгі әділет қағидасын бұзған-бұзбағаны болды. Қор жоғарыда аталған үш талапты ұсынды. МакЛачлин бірінші талапты қабылдамады, себебі ол процессуалдық қорғауды қамтамасыз етпейді, өйткені балалар басқалармен бірдей қорғауға ие. Екінші талап бойынша, ол «баланың ең жақсы мүддесі» қағидасының негізгі әділет қағидасы екенін жоққа шығарды, себебі «қоғамдық әділет түсінігі үшін маңызды немесе негізгі» деген консенсус жоқ. Үшінші талап бойынша, ол заңның «қылмыстық жазалау үшін қауіпті аймақты белгілейді» деген негізде заңның мағынасы түсініксіз және тым кең екенін айтқан талапты жоққа шығарды. Ол «жағдайға қарай орынды» деген сөздің мағынасын қарастырып, оған «уақытша және ұсақ-түйек сипаттағы шағын түзету күші» ғана кіретінін, бірақ «екі жасқа дейінгі балаларды немесе жасөспірімдерді дене жазалау», немесе «заттарды қолдану арқылы тәртіпке салу», «басқа соққы беру немесе шапалақ салу» немесе ашу тудыратын әрекеттер сияқты «адамгершіліксіз, қатігездікке толы немесе зиянды мінез-құлық» кірмейтінін айтты. МакЛачлинның сөзінше, бұл тест толығымен объективті.
Section 7 protects individuals from violation of their personal security. McLachlin found that there was no violation of the section. The Crown had conceded that the law adversely affected the child's security of person, so the issue was whether the violation offended a principle of fundamental justice. The Foundation proposed three claims as mentioned above. McLachlin rejected the first claim that it failed to give procedural protection as children receive all the same protection as anyone else. On the second claim, she rejected that the "best interests of the child" is a principle of fundamental justice as there is no "consensus that it is vital or fundamental to our societal notion of justice". On the third, she rejected the claim that the law is vague and overbroad on grounds that the law "delineates a risk zone for criminal sanction". She examined the meaning of "reasonable under the circumstances" stating that it included only "minor corrective force of a transitory and trifling nature", but it did not include "corporal punishment of children under two or teenagers", or "degrading, inhuman or harmful conduct" such as "discipline by the use of objects", "blows or slaps to the head" or acts of anger. The test is purely objective, McLachlin claimed.
12-бөлім
12-бапта "қатыгез және ерекше жазалауды" болдырмау қарастырылған. R. v. Smith [1987] 1 S. C. R. 1045 ісінде қатыгез және ерекше жазалауды көрсету стандарты "әдептілік нормаларын қоздыратындай артық" деп белгіленген. Маклачлин бұл талапты қабылдамады, себебі бұл бап "нақты жағдайға сай келетін түзету күшін" ғана рұқсат етеді, демек, анықтамасы бойынша артық болуы мүмкін емес.
Section 12 prevents "cruel and unusual punishment". Citing the standard of showing cruel and unusual punishment from R. v. Smith [1987] 1 S. C. R. 1045 as "so excessive as to outrage standards of decency", McLachlin rejected the claim as the section only permits "corrective force that is reasonable" and thus cannot be excessive by definition.
15 бөлім ((1))
15-тараудың 1-тармағы – адамдарды кемсітуден қорғайтын теңдік кепілдігі. Маклачлин бұл талапты Law v. Canada ісінен алынған талдаулық құралдарды пайдаланып қарастырды. Талдау кімнің көзқарасынан жүргізілуі керек екенін анықтағанда, Маклачлин жас баланың көзқарасын қабылдаудың қиын болатынын, сондықтан "баланың мүддесін қорғайтын ақылға қонымды адамның" және заңмен хабардар екеннің көзқарасынан қарау қажет екенін атап өтті. Маклачлин талаптың "талапкердің ерекшеліктері мен жағдайларына қатысты айырмашылықтың сәйкес келмеуіне" байланысты екенін (Law v. Canada ісінен екінші контекстік фактор) айтты. Ол бұл орайда балаларды қорғау қажеттігін, сондай-ақ, осы мақсатқа жету үшін ата-аналар мен ұстаздарды да қорғау қажеттігін мойындады. 43-бапта "уақытша немесе ұсақ зиян келтіретін минималды күш" қылмыстық жазадан босатылған, ал мұндай қорғауты алып тастау қауіпті, себебі бұл "баланың қалаусыз орындыққа бес минуттық "жазалауға" отырғызылуы" сияқты әрекеттерді қылмыстық жазаға тартуы мүмкін, бұл отбасыны қиратуға әкелуі мүмкін.
Section 15(1) is the equality guarantee that protects individuals from discrimination. McLachlin examined the claim using the analytical framework from Law v. Canada. When identifying from whose perspective the analysis must be, McLachlin noted that rather than take the perspective of a young child, which would prove too difficult, it must be viewed from the perspective of a "reasonable person acting on behalf of a child" and apprised of the law. McLachlin said that the claim hinges on demonstrating the lack of "correspondence between the distinction and the claimant's characteristics or circumstances" (the second contextual factor from the Law v. Canada test). On this point she acknowledged that children need to be protected, and in furtherance of this goal parents and teachers require protection as well. Section 43 decriminalizes "only minimal force of transient or trivial impact" and to remove such protection would be dangerous as it would criminalize acts such as "placing an unwilling child in a chair for a five minute 'time out'" which would risk destroying the family.