Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польшаның Уақытша үкіметі, 1944 жылы жарияланды.
Provisional government of Poland, proclaimed in 1944
Польшаның Ұлттық Азаттық Комитеті (польшаша: Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, PKWN), сондай-ақ Люблин комитеті деп белгілі, Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы сатысында кеңестік қолдаумен Польшада құрылған атқарушы басқару органы болды. Ол 1944 жылғы 22 шілдеде Челмде ресми түрде жарияланды, 26 шілдеде Люблинде орналастырылды және ресми түрде Мемлекеттік Ұлттық Кеңес (Krajowa Rada Narodowa, KRN) бағынысына берілді. PKWN, Батыс одақтастары мойындаған Лондондағы Польша үкіметінен өзгеше, уақытша құрылым болды. ПКВН Кеңес Қызыл Армиясы мен Польша Халық Армиясы нацистік Германиядан қайтарып алған Польша аумақтарын бақылауға алды. Ол Кеңес Одағының қолдауымен басқарылды және Польша коммунистері басымдық құрды.
The Polish Committee of National Liberation (Polish: Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, PKWN), also known as the Lublin Committee, was an executive governing authority established by the Soviet backed communists in Poland at the later stage of World War II. It was officially proclaimed on 22 July 1944 in Chełm, installed on 26 July in Lublin and placed formally under the direction of the State National Council (Krajowa Rada Narodowa, KRN). The PKWN was a provisional entity functioning in opposition to the London based Polish government in exile, which was recognized by the Western allies. The PKWN exercised control over Polish territory retaken from Nazi Germany by the Soviet Red Army and the Polish People's Army. It was sponsored and controlled by the Soviet Union and dominated by Polish communists.
Құрылу
PKWN құрылған кезде, Германия басып алған Польшадағы басты поляк билігі – Польша үкіметінің Лондон қаласында орналасқан эмиграциядағы өкілдеріне адал ұйымдар желісі болған Польшаның жер асты мемлекеті еді. Қызыл Армия, нацистік Германия күштерімен күресіп, Польша аумағына кірген кезде Иосиф Сталин мен поляк коммунистері өздері бақылай алатын қарсы билік құруға кірісті. PKWN негізінен поляк коммунистік ұйымдары – Поляк патриоттарының одағы (ZPP) және Поляк жұмысшы партиясы (PPR) қатысқан келіссөздер нәтижесінде құрылды. Польша коммунистік қозғалысы 1930 жылдардағы кеңестік тазартулар кезінде жойылды, бірақ 1940 жылдан бастап Сталиннің қолдауымен қайта жанданды. ППР – Польшаның басып алынған аймағында құрылған жаңа партия, ал ЗПП – Соғыс кезінде Совет Одағында пайда болды. ППР Варшавада бұрыннан құрылған Мемлекеттік Ұлттық Кеңес (KRN) құрды, оны соғыс уақытындағы ұлттық парламент деп жариялады. Соғысқа байланысты кедергілерге байланысты, Варшавадан келген коммунистік көшбасшылар (Владислав Гомулька мен Болеслав Бирут кіретін ППР делегациясы) Люблинге тек 31 шілдеде жетті және 15 тамызда Мәскеуден келген топпен (ЗПП) толық келісімге келді. Олар дайындаған құжаттар 22 шілдеде жарияланған мәлімдемелерге сәйкес келу үшін 21 шілдеге дейін реттелді. Кейін Анджей Витос орнына Станислав Януш тағайындалды. Он бес мүшеге KRN және ЗПП өкілдері кірді. Ресми түрде, үшеуі Польшаның Социалистік жұмысшы партиясынан (RPPS, солшыл PPS фракциясы), төртеуі аграрлық Халық партиясынан (SL), біреуі Демократиялық партиядан (SD), бесеуі Поляк жұмысшы партиясынан (PPR) және екеуі партиялық емес болды. Станислав Радкиевич қауіпсіздік бөліміне, ал Михал Рола Жимиерский қорғаныс бөліміне жауапты болды. Коммунистер әскери істер, қауіпсіздік және насихат бөлімдерін басқарды. Бастапқыда поляк коммунистері поляк халқының аз қолдауын ғана алды, ал жаңа режим Мәскеуге толық тәуелді болды. 1944 жылдың желтоқсанының соңында PKWN Польша Республикасының Уақытша үкіметі (RTRP) ретінде қайта құрылды, оны 1945 жылдың қаңтарында Совет Одағы ресми түрде мойындады. Эмиграциядағы үкімет АҚШ пен Ұлыбритания тарапынан танылуын сақтап қалды, бірақ шындығында Батыс державалары Польша үкіметі мәселесі бойынша халықаралық келісімге қол жеткізуге тырысқандықтан, оны маңызды деп санамады.
At the time of the formation of the PKWN, the principal Polish authority in German occupied Poland was the Polish Underground State network of organizations loyal to the Polish government in exile, resident in London. As the Red Army, fighting Nazi German forces, entered Polish territory, Joseph Stalin and Polish communists proceeded with the establishment of a rival executive authority, one that they could control. The PKWN was formed in negotiations involving primarily the main Polish communist organizations, the Union of Polish Patriots (ZPP) and the Polish Workers' Party (PPR). The Polish communist movement had been decimated during the Soviet purges in the 1930s, but revived under Stalin's auspices beginning in 1940. The PPR was a new party organized in occupied Poland, the ZPP originated during the war in the Soviet Union. The PPR had already established in Warsaw a conspiratorial State National Council (KRN), which they declared to be the wartime national parliament. Because of war related obstacles, the communist leaders arriving from Warsaw (the PPR delegation that included Władysław Gomułka and Bolesław Bierut) reached Lublin only on 31 July, and attained full agreement with the group from Moscow (ZPP) on 15 August. The documents they produced were antedated to 21 July to comply with the declarations issued as of 22 July. Andrzej Witos was later replaced by Stanisław Janusz. The fifteen members included those from the KRN and the ZPP. Officially, three were from the Polish Socialist Workers' Party (RPPS, a left wing PPS faction), four represented the agrarian People's Party (SL), one the Democratic Party (SD), five the Polish Workers' Party (PPR) and two were unaffiliated. Stanisław Radkiewicz was responsible for the security department and Michał Rola Żymierski for the defense department. Communists were in charge of the departments of military affairs, security, and propaganda. At the outset, Polish communists had marginal support among the Polish population and the new regime was completely dependent on Moscow. At the end of December 1944, the PKWN was reconstituted as the Provisional Government of the Republic of Poland (RTRP), which was formally recognized by the Soviet Union in January 1945. The government in exile retained for the time being the recognition of the United States and the United Kingdom, but in reality the Western powers no longer considered it relevant as an international settlement on the issue of Poland's government was sought.