Лұсон шайқасы: 1945 жылғы Екінші дүниежүзілік соғыстың Филиппин азаттығы үшін болған шайқасы. АҚШ, Филиппин және одақтастары Жапонияны жеңіп, стратегиялық маңызды аймақты бақылауға алды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1945 жылғы Екінші дүниежүзілік соғыс шайқасы
1945 World War II battle
Лусон шайқасы (; ルソン島の戦い; lang es) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхиты операциялар театрында АҚШ-тың одақтас күштері, оның Филиппин колониясы және одақтастары Жапония империясының күштеріне қарсы жүргізген құрлықтағы шайқас. Шайқас АҚШ пен филиппиндіктердің жеңісімен аяқталды. 1945 жылдың наурыз айына қарай одақтастар Лусонның барлық стратегиялық және экономикалық маңызды аймақтарын бақылауға алды, бірақ Жапонияның толық капитуляциясына дейін жапондықтардың қарсылық ошақтары тауларда сақталды. Шайқаста 8000 американдық жауынгер және 150 000-нан астам филиппиндік қаза тапты, олардың көп бөлігі азаматтар еді және Жапония әскерлері тарапынан, көбінесе 1945 жылдың ақпан айында Манила қаласында жасалған қырғын кезінде өлтірілді.
The Battle of Luzon (; ルソン島の戦い; lang es) was a land battle of the Pacific Theater of Operations of World War II by the Allied forces of the U. S., its colony the Philippines, and allies against forces of the Empire of Japan. The battle resulted in a U. S. and Filipino victory. The Allies had taken control of all strategically and economically important locations of Luzon by March 1945, although pockets of Japanese resistance held out in the mountains until the unconditional surrender of Japan. 8,000 American combatants killed, and over 150,000 Filipinos, overwhelmingly civilians who were murdered by Japanese forces, mainly during the Manila massacre of February 1945.
Өмірбаян
Филиппиндер стратегиялық маңызы зор деп есептелді, себебі оларды Жапония басып алса, АҚШ-қа елеулі қауіп тудырар еді. Осының салдарынан, 1941 жылдың қазан айына дейін 135 000 әскер мен 227 ұшақ Филиппиндерге орналастырылды. Дегенмен, Филиппиннің ең ірі аралы – Лусон 1942 жылы Жапон императорлық әскерлерімен басылып алынды. Сол кезде Филиппиннің қорғауын басқарған генерал Дуглас Макартур Австралияға жіберілді, ал қалған АҚШ күштері Батан түбегіне шегінді. Осыдан кейін бірнеше ай өткен соң Макартур Филиппиндерді қайта басып алуға тырысу қажет деп мәлімдеді. АҚШ Тынық мұхитындағы әскерлерінің бас қолбасшысы адмирал Честер Нимиц және Әскери-теңіз операцияларының бастығы адмирал Эрнест Кинг бұл идеяға қарсы шығып, жеңіс анықталғанша күту керек деді. Макартур тілегін орындау үшін екі жыл күтуге мәжбүр болды; Филиппиндерді қайта басып алу кампаниясы 1944 жылы басталды. Кампанияның алғашқы мақсаты Лейте аралы болды, ол 1944 жылдың желтоқсан айының соңында басылып алынды. Одан кейін Миндароға шабуыл жасалды, содан соң Лузонға. Бұл оның әскерлерін Лусонның бірнеше жолдары мен теміржолдарына жақын орналастыратын, олар аралдың ортасындағы жазық арқылы Манилаға – басты мақсатқа жететін еді.
The Philippines was considered to be of great strategic importance because their capture by Japan would pose a significant threat to the U. S. As a result, 135,000 troops and 227 aircraft were stationed in the Philippines by October 1941. However, Luzon—the largest island in the Philippines—was captured by Imperial Japanese forces in 1942. General Douglas MacArthur—who was in charge of the defense of the Philippines at the time—was ordered to Australia, and the remaining U. S. forces retreated to the Bataan Peninsula. A few months after this, MacArthur expressed his belief that an attempt to recapture the Philippines was necessary. The U. S. Pacific Commander Admiral Chester Nimitz and Chief of Naval Operations Admiral Ernest King both opposed this idea, arguing that it must wait until victory was certain. MacArthur had to wait two years for his wish; it was 1944 before a campaign to recapture the Philippines was launched. The island of Leyte was the first objective of the campaign, which was captured by the end of December 1944. This was followed by the attack on Mindoro, and later, Luzon. This would place his troops close to several roads and railways on Luzon, which led to Manila—the main objective—through the plains in the center of the island.
Жапон тілі
Төртінші аймақтық армияның десанттық күштері жапондық камикадзе ұшақтарының күшті қарсылығына тап болды. 3 қаңтарда Оммани Бей эскортты тасымалдаушы кемесі камикадзе шабуылынан жойылды, барлығы 47 кеме зақымдалды, ал төртеуі батып кетті. 9 қаңтарда Лингэен шығанағына қону генерал Уолтер Крюгердің басшылығындағы 6-армия арқылы жүзеге асырылды. Бірнеше күн ішінде 6-армиядан шамамен 175 000 әскер 32 шақырымдық жағажайға қонды, ал 1-корпус олардың қанаттарын қорғады. Содан кейін генерал Оскар Грисуолдтың XIV корпусы Манилаға қарай оңтүстікке жылжыды, Крюгердің шығыс қанаты қорғалмаған және жапон күштері шабуыл жасаса, осал болады деген алаңдаушылығына қарамастан. Бірақ мұндай шабуыл болған жоқ, ал АҚШ күштері 23 қаңтарда Кларк әуе базасына жеткенге дейін көп қарсылыққа тап болмады. Бұл шайқас қаңтар айының соңына дейін жалғасты, ал базаны басып алғаннан кейін XIV корпус Манилаға қарай жылжыды. Напалм атауы құпия болғандықтан, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл қаруға көп көңіл бөлінбеді.
Fourteenth Area Army The landing forces faced strong opposition from Japanese kamikaze aircraft. The escort carrier Ommaney Bay was destroyed by a kamikaze attack, with a total of around 47 ships damaged, and four sunk, on January 3–13, primarily by kamikazes. The landings at Lingayen Gulf on 9 January were carried out by the 6th Army under the command of General Walter Krueger. Approximately 175,000 troops from the 6th Army landed along the 20 mile (32 km) beachhead within a few days, while the I Corps protected their flanks. XIV Corps under General Oscar Griswold then advanced south toward Manila, despite Krueger's concerns that his eastern flank was unprotected and vulnerable if the Japanese forces attacked. However, no such attack occurred, and the U. S. forces did not meet much resistance until they reached the Clark Air Base on 23 January. The battle there lasted until the end of January, and after capturing the base, XIV Corps advanced toward Manila. The weapon attracted little attention during World War II in part because the name “napalm” was classified.
Салдары
Келесі апталарда Лусон аралында шайқастар жалғасты, және одан да көп АҚШ әскерлері аралға түсті. Филиппин және американдық қарсылық күштары да жапондықтардың бекіністеріне шабуыл жасап, бірнеше маңызды нүктелерді бақылауға алды. Март айының басына қарай одақтастар Лусонның барлық стратегиялық және экономикалық тұрғыдан маңызды аймақтарын бақылауға алды. Жапон күштерінің қалдықтары аралдың солтүстік және оңтүстік-шығысындағы таулы жерлерге шегінді, онда олар бірнеше ай бойы қоршауда болды. Жапон әскерлерінің шағын топтары тауларда бейтараптанды, көбі Жапонияның толық капитуляциясынан кейін қарсылықты тоқтатты, бірақ аздағандары көп жылдар бойына қарсылық көрсетуді жалғастырды. АҚШ әскерлерінің жоғалғандары 8310 қаза тапқан және 29 560 жараланған адамды құрады. Азаматтық халықтың қазасы 120 000-ден 140 000-ға дейін жетеді деп есептеледі.
Battles continued throughout the island of Luzon in the following weeks, with more U. S. troops having landed on the island. Filipino and American resistance fighters also attacked Japanese positions and secured several locations. The Allies had taken control of all strategically and economically important locations of Luzon by early March. Small groups of the remaining Japanese forces retreated to the mountainous areas in the north and southeast of the island, where they were besieged for months. Pockets of Japanese soldiers held out in the mountains—most ceasing resistance with the unconditional surrender of Japan, but a scattered few holding out for many years afterwards. U. S. losses were 8,310 killed and 29,560 wounded. Civilian casualties are estimated at 120,000 to 140,000 dead.