Кіріспе

Босния Крайнасының Серб автономиялық облысы – қазіргі Босния және Герцеговинаның құрамындағы, өзін-өзі жариялаған серб автономиялық облысы. Ол кейде Крайнаның автономиялық облысы немесе Крайнаның автономиялық аймағы (ААА) деп аталды. Босния Крайнасы ААО Босния Крайнасы деп аталатын географиялық аймақта орналасқан. Оның астанасы Баня-Лука қаласы болды. Аймақ кейіннен Серб Республикасының құрамына енді.

Тарих

Босниялық Кражина 1991 жылдың жазы мен күзі аралығында Боснияның Словения мен Хорватия сияқты тәуелсіздікке қадам жасауына дайындық ретінде құрылды. Мақсаты – сербтер көпшілік құраған немесе халықтың маңызды бөлігі тұратын аймақтарда мұндай тәуелсіздікке жол бермеу болды. Осы мақсатта сербтер үш серб автономиялық округін және бір серб автономиялық аймағын құрды (ОАУ Босниялық Кражина – осы аймақ). ОАУ Босниялық Кражина Босниялық Кражина муниципалитеттерінің қауымдастығынан (бірлестігінен) құрылды, бірақ бастапқыда ол Казинска Кражина аймағын немесе Приедор муниципалитетін қамтымады. Осыған ұқсас жағдайлар Босниядағы басқа муниципалитеттер қауымдастықтарында (немесе муниципалитеттер бірлестігінде) жасалды, олар Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының Конституциясына сәйкес құрылған үкімет нысаны болды. 1991 жылдың 16 қыркүйегінде Босниялық Кражина муниципалитеттерінің қауымдастығы Кражина автономиялық аймағына (ҚАА) айналды, оған (басқалармен қатар) келесі муниципалитеттер кірді: Баня-Лука, Бихач Рипач, Босния Дубица, Босния Градишка, Босния Крупа, Босния Нови, Босния Петровац, Челинац, Доньи Вакуф, Ключ, Котор Варош, Приедор, Прнявор, Сански-Мост, Шипово және Теслич. 1991 жылдың 24 қазанында Серб демократиялық партиясы (СДП) басымдық танытқан Босния және Герцеговина серб халқының жеке Ассамблеясы құрылды. Онда серб халқы Югославия құрамында қалуды қалайтыны жарияланды. 1992 жылдың 9 қаңтарында Ассамблея Босния және Герцеговина Серб Республикасын жариялау туралы декларацияны қабылдады. Осылайша, ҚАА құрайтын географиялық аймақ жарияланған Босния және Герцеговина Серб Республикасының бір бөлігіне айналды. Босниядағы басқа ОАУ-лар жаз бен күз аралығында құрылғаннан өзгеше, Босниялық Кражина ОАУ ресми түрде 1991 жылдың 25 сәуірінде құрылды, бірақ ҚАА (Кражина автономиялық аймағы) деген атпен. 1991 жылдың жазында оны КР ОАУ-мен біріктіруге әрекеттер жасалды. 12 қыркүйекте оның атауы ресми түрде Босниялық Кражина ОАУ-ға өзгертілді.