Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыстың штаб офицері, әскери кеңесші және артиллерия сарапшысы, полковник Макс Герман Бауэр (31 қаңтар 1869 - 6 мамыр 1929) – Бірінші дүниежүзілік соғыстағы неміс генерал-штаб офицері және артиллерия сарапшысы. Эрих Людендорфтың қолдауымен 1916 жылы ол неміс армиясын оқ-дәрімен жабдықтауды басқарды. Осы қызметінде ол Гинденбург бағдарламасы мен Жоғарғы Бас штабтың саяси араласуларында маңызды рөл атқарды. Кейін Бауэр Чан Кай-шек басқаратын Қытай Республикасына әскери және өнеркәсіптік кеңесші болып тағайындалды.
the military adviser and artillery expert
Colonel Max Hermann Bauer (31 January 1869 – 6 May 1929) was a German General Staff officer and artillery expert in the First World War. As a protege of Erich Ludendorff he was placed in charge of the German Army's munition supply by the latter in 1916. In this role he played a leading role in the Hindenburg Programme and the High Command's political machinations. Later Bauer was a military and industrial adviser to the Republic of China under Chiang Kai shek.
Әскерде өсу
Бауэр Кведлинбургте дүниеге келген. Ол Берлинде медицина оқып, 1888 жылы 2-ші аяқ артиллерия полкіне офицерлік үміткер болып қабылданады. Келесі жылы ол Ганновердегі Кригс-Шуледе оқып, содан кейін қызметке кіріседі. Полктегі қызметтен кейін 1898 жылы Artillerie Prüfungskommission (артиллерияны сынау комиссиясы) адъютанты болып тағайындалады. 1902 жылы капитан шенімен батареяға қолбасшылық етеді. Рус-жапон соғысын (1904-1905) бақылаған ол жапондық 28 см минометтерінің орыс бекіністерін қиратуына қатты таңғалады. 1905 жылы Германияға оралған соң генерал-штабтың бекініс бөлімінде артиллерия сарапшысы болып жұмыс істейді, бұл оған неміс өнеркәсібінің, ғылымының және инженериясының жетекшілерімен байланыс жасауға мүмкіндік береді. Жаңа ауыр миномет жасауға рұқсат ала алмағандықтан, ол Крупптан бір данасын тапсырыс береді. Соғыс министрлігі прототиптің дайын болғанын білгенде Бауэрді қызметтен босатуды талап етеді, бірақ сынақ атылымдарының нәтижесі өте әсерлі болғандықтан 1911 жылы одан әрі дамытуға рұқсат беріледі. Осы уақытта, 1908 жылы ол Эрих Людендорф басқаратын штабтың жұмылдыру бөліміне ауысады – олар тығыз дос болады. Людендорф оны «армиядағы ең зиялы офицер» деп есептейді. Келесі жылы Бауэр Бас штаб офицері болып тағайындалады, бұл оның арнайы білім алмағанын ескерсек, ерекше жағдай еді. Өнеркәсіптегі байланыстарының көмегімен ол еуропалық соғыс кезінде неміс экономикасының қалай жұмыс істейтінін зерттейді.
Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдары
Соғыс басталғанда майор Бауэр Oberste Heeresleitung (OHL, Жоғарғы армия бас қолбасшылығы) Операциялар бөліміне, ауыр артиллерия, минометтер және бекіністерге жауапты II бөлімнің басшысы болып тағайындалды. 1914 жылдың басында "Үлкен Берта" деп аталған алғашқы 42 см "Крупп" минометтері мен бетонды тесіп өтетін снарядтары дайын болды. Олар Бельгия мен Солтүстік Франциядағы бекіністерді қиратты. 1915 жылы осы алып қарулар Польшадағы Пшемысль сияқты ресейлік бекіністердің қарсыласуын тоқтатып, содан кейін Белградтағы серб бекіністеріне шабуыл жасады. Минометтерді жетілдіргені үшін Бауэр Pour le Mérite орденімен және Берлин университетінің құрметті докторы атағымен марапатталды. (1918 жылы ол Pour le Mérite орденіне жапырақтар қосылды. Соғыс жылдары ол 25 неміс және шетелдік медальмен марапатталды.) Соғысқа дейін ол химик Фриц Хабермен бірге ауадан азотты жарылғыш заттардың алғашқы құрауына айналдыру жұмыстарын жүргізді, бұл немістерге Чиліден келетін нитраттардың импорты тоқтатылғаннан кейін де соғыс жүргізуге мүмкіндік берді. Батыс майданындағы окоптардағы соғыс тұйыққа тірелгенде, Хабер олардың бұзылуы үшін ауадан ауыр хлор газын таратуды ұсынды. Бауэр қаржыландыруды және армиядағы ғалымдарды қамтамасыз етті. Бауэр, Хабер және химиялық картельдің басшысы Дюисберг, сондай-ақ олардың аттары алғашқы далалық сынақта уланды; барлығы бірнеше күнге қабілетсіз болды. Ол алғашқы шабуылда болды, ол Ипр қаласын қорғаған шақырымдаған окоптарды қорғаушылардан тазартты, бірақ Жоғарғы бас қолбасшы Эрих фон Фалькенхайн олардың құпиясын аздаған пайдаға қол жеткізбей ашты, сондықтан ол "көңілі қалды". Бауэр жаңа газдарды әзірлеуді, оларды қорғаныш маскаларына қарамастан тиімді пайдалану тактикасын және Хабердің соғысқа ғалымдарды жұмылдыруын қолдауды жалғастырды. OHL Жоғарғы армия бас қолбасшылығының II бөлімі олардың қаруларының жауынгерлік жағдайдағы тиімділігін мұқият бағалады. Мысалы, 1916 жылы олар бұрынғы 16 градусқа қарағанда 40 градусқа дейін көтерілетін модификацияланған далалық зеңбірек жасады, ал олардың жеңіл гаубицасының қашықтығы 43 пайызға артты. Олар штурм жасаушы әскерлерді қолдана отырып шабуыл жасау тактикасын әзірлеу үшін бөлім құрды. 1917 жылдың мамырында енгізілген олардың алғашқы танкы тым үлкен және қиын болды, олардың өндірісі аз болды, сондықтан олар жаудан алынған танктерді пайдалануға мәжбүр болды. "Крупп" және "Даймлер" жеңіл танкты жобалады, бірақ француз жеңіл танктарының тиімділігі көрсетілгенге дейін өндіріске рұқсат берілмеді, сондықтан олар 1919 жылдың сәуіріне дейін қол жетімді болмады. Бауэр 1916 жылы Фалькенхайнның Верденге Маас өзенінің оң жағалауындағы тар майдан бойымен шабуыл жасау жоспарына қарсы болды, өйткені олардың қанаты сол жағалаудағы француз артиллериясына осал болар еді; ол дұрыс болды, көп ұзамай олар сол жағалауға да шабуыл жасады. Шабуылға артиллериялық қолдауды ұйымдастыру кезінде ол Бесінші армия штабында болды, онда ол оның қолбасшысы, тәж принці Вильгельммен жақын дос болды; олар содан кейін байланыста болды. Шабуылдың алғашқы оғында 42 см снаряды қорғаныстың кілті - Дуамон бекінісіне тиді. Ол темір бетон мен құм қабаттарын тесіп өтпеді: Верден бекіністері минометтер бұрын атқан кез келген бекіністен мықтырақ болды. Кейін сол жылы Бауэр Сомм майданында Фалькенхайнның шабуылдарды тойтару үшін жаяу әскерді алдыңғы қазбаларға тығыздау талабына наразы болды, онда олар Антантаның артиллериялық дайындығынан қирады. Бауэр Фалькенхайнның орнын Шығыс майданында шеберлік көрсеткен досы Людендорф алмастыру керек деп шешті. OHL-дегі кіші офицерлердің қолдауымен ол армия мен үкіметтегі жоғары эшелонға өзінің басшысына қарсы талмай лобби жасады, Фалькенхайнды "оның шешімдері жартылай шаралар болды және тіпті осылар туралы да күмән келтірді" деп сынады. 1916 жылдың 29 тамызында Фалькенхайнның орнына штаб бастығы ретінде фельдмаршал Пол фон Гинденбург, ал оның орынбасары ретінде бірінші квартермейстер генерал Людендорф тағайындалды. Бауэр үшін бұл ең үлкен жеңісі болды.
Толық соғыс
Жаңа қолбасшылар толыққанды соғыс жүргізуге бел буды. ОХЛ Жоғарғы әскери басшылығы қайта ұйымдастырылды, Бауэрдің II бөлімі ауыр артиллерия, минометтер және бекіністерге жауапты болды. Бауэр қару-жарақ өндірісі үшін өте оптимистік мақсаттар қойды, мысалы, пулеметтерді үш есеге көбейту, бұл «Гинденбург бағдарламасы» деп аталды. Оның өнеркәсіпші достары тапсырыстарды қуана қарсы алды, бірақ оларға жұмысшылар қажет болды. Білікті мамандырыңдар қарулы күштерден босатылды және Рейхстагқа ерлер мен әйелдердің көпшілігін мемлекеттік қызметке тарту туралы заң жобасы ұсынылды, ол медициналық факультеттерінен басқа университеттерді жабу сияқты ең радикальды шараларды қабылдамады. Әйелдерді жұмысқа мәжбүрлеудің қажеті болмады, себебі жұмыс іздегендердің саны жұмыс орындарынан асып түсті. Соңында қабылданған заң жобасы тиімсіз болып шықты. Біршама уақыттан кейін Бауэрдің Берлиндегі штаб-офицері пропагандамен, тағы біреуі саяси байланыспен айналысты. Олардың бар күштерін салғанына қарамастан, «еңбек ресурстарын бақылауға қабілетсіз және өнеркәсіпті бақылауға дайын емес армия күйрегені анық болды». Лейтенант-генерал фон Хонның қорғаныс стратегиясын сипаттаған нұсқаулығының жобасын Бауэр мен капитан Гейер қайта жазды. Басты идея – жеңіл күзетілген алдыңғы шепке шабуыл жасаған қарсылас, қарсы шабуылдармен жойылды. Тереңде қорғану Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін неміс әскерінің доктринасына айналды. ОХЛ оның саяси көзқарастарына сүйенді. Людендорф пен Бауэртің пікірлері сәйкес келді: олар үшін «Үкімет ету – билік ету». Сондықтан олар келісіммен басқаруға тырысқан және бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізуге ұмтылған канцлер Теобальд фон Бетман Холвегті жек көреді. Олар оған қарсы белсенді лобби жасады. Бетманға қысым көрсетіліп, ол шексіз су асты кемелері соғысына келісім берді, бұл АҚШ-ты соғысқа тартты. 1917 жылдың 10 маусымында Бауэр Рейхстагтың жетекші католик депутаты Маттиас Эрцбергерге жеке, пессимистік баяндама жасады, онда U- қайықтары соғысты жеңе алмайды деген қорытындысын берді. Бауэрдің қадамы сәтсіз аяқталды. Күресті нығайтудың орнына, Эрцбергер аннексиясыз бейбітшілік туралы резолюция ұсынды. ОХЛ оған қарсы күшпен шықты. Мұрагер ханзада заң шығарушыларға қысым көрсету үшін Берлинге сапарлады. Бауэр астанада, оқиғалар ошағында қалды. Гинденбург пен Людендорф отставкаға кететінін мәлімдеп, сол жерге келді. Кайзер оларға «олардың Берлинде болуына ешқандай негіз жоқ» деді. Олар тактиканы өзгерту үшін штаб-пәтерге қайтып келді. 1917 жылдың 11 шілдесінде Гинденбург пен Людендорф Бетман Холвегті алмастырмаса, отставкаға кететінін телеграмма арқылы хабарлады және телеграммаларды бірден баспасөзге жіберді. Бетман Холвег отставкаға кетті. Резолюция «тепе-теңдік бейбітшілігіне» шақыру үшін өңделді және 212 дауысқа қарсы 126 дауыспен қабылданды. Жаңа канцлер Георг Михаэлис оған назар аудармады. Жоғарғы әскери басшылық саяси басқаруды өз қолына алды, бірақ олардың жалғыз мақсаты – толық жеңіске жету болды. Бауэр Крупппен бірлесіп, зениттік артиллерияны және Париждік қаруды жасады, ол снарядтарды атып, бірақ азаматтардың рухын түсіре алмады. 1918 жылы ОХЛ жеңіске жету үшін бірқатар ірі шабуылдар жасады. Әр шабуыл миллиондаған снарядтардан тұратын артиллериялық бомбалаудан басталды. Бауэр полковник Брухмюллер басқарған артиллерияны жинады. Олар бірнеше рет британдық және француздық шептерді бұзып өтті. Төрт сәтті айдан кейін Марна өзені бойындағы француз әскеріне жасалған шабуыл қанды түрде сүрінді, содан кейін 1918 жылдың 17 шілдесінде Париж бағытындағы олардың оң жақ қанаты күшті, бірлескен француз және американдық шабуылмен талқандалды, оған танктер жетекшілік етті. Бауэр соғыстың ұтылғанын және «адамгершілік тұрғысынан» оны аяқтау керек екенін түсінді. Ол өнеркәсіпші достарына хабарлады. Бауэр мен мұрагер ханзада Германияға диктатор қажет екеніне келісті, олардың таңдауы Людендорф болды. Олардың елдің саяси жағдайын дұрыс түсінбеуі 25 қазанда Людендорфтың қызметтен босатылуымен аңғарылды, сондықтан ол қауіпсіздігі үшін елден қашып кетті. Вице-канцлер Фридрих фон Пайер, әкімшіліктегі және Рейхстагтағы жалғыз мүше, Бауэрді әскери емес саяси араласуы үшін айыптады. Бауэр бұл сөйлеуді өзінің құнды еңбегіне көрсетілген құрмет деп қабылдады; бірақ ол 1918 жылдың 31 қазанында, полковникке көтерілгеннен кейін бірнеше ай өткен соң, белсенді қызметтен зейнетке шықты. Соғысты жақсы білген бір зерттеуші Бауэрді былай сипаттады: «Бұл кісіде күш пен әлсіздік, есеп пен тастау, ақыл мен қисынсыздықтың ерекше үйлесімі бар».
Lieutenant General von Höhn's draft of a manual describing defense in depth was rewritten by Bauer and Captain Geyer. The crux was that any attackers who penetrated a lightly manned front line would be destroyed by counterattacks. Defense in depth became German Army doctrine through the Second World War. OHL relied on his political judgment. Ludendorff and Bauer saw eye to eye: to them "To govern means to dominate." So of course they despised Chancellor Theobald von Bethmann Hollweg who tried to govern by consensus and hoped to negotiate a peace. They lobbied fervently against him. Bethmann was pressured into agreeing to unrestricted submarine warfare, which brought the United States into the war. On 10 June 1917 Bauer gave Matthias Erzberger, a leading catholic Reichstag deputy, a private, pessimist briefing, including his assessment that the U boats could not win the war. Bauer had misfired. Instead of backing the struggle with a stiffer spine, Erzberger tabled a resolution for a negotiated peace without annexations. OHL fought back fiercely. The Crown Prince visited Berlin to pressure legislators. Bauer stayed in the capital, in the thick of the fight. Hindenburg and Ludendorff came there to threaten to resign. The Kaiser told them "there could be no justification for their presence in Berlin." They retreated to Headquarters to tweak their tactics. On 11 July 1917 Hindenburg and Ludendorff telegraphed their resignations unless Bethmann Hollweg was replaced and immediately released the telegrams to the press. Bethmann Hollweg resigned. The resolution was amended to call for "a peace of equilibrium" and passed by 212 to 126. It was ignored by the new Chancellor Georg Michaelis. OHL Supreme Army Command was in the political driver's seat, but their only objective was total victory. Bauer worked with Krupp on the development of antiaircraft artillery and of the Paris guns that fired shells but failed to dent civilian morale. In 1918 OHL unleashed a series of massive attacks to bring victory. Each attack began with a multi million shell hurricane artillery bombardment. Bauer assembled the guns that were commanded by Colonel Bruchmüller. Repeatedly they broke through British and French lines. After four successful months an attack on the French along the Marne River was bloodily repulsed and then on 17 July 1918 the right flank of their salient pointing towards Paris was crushed by a powerful, joint French and American attack led by massed tanks. Bauer realized that the war was lost and that "in decency” it should be ended. He notified his industrialist friends. Bauer and the Crown Prince agreed that Germany needed a dictator, their choice was Ludendorff. Their misreading of the nation's political situation was exposed when Ludendorff was dismissed on 25 October so despised that for safety he fled the country. Vice Chancellor Friedrich von Payer, the only member of the administration also in the Reichstag, excoriated Bauer for his un military political meddling. Bauer took this dressing down as a tribute to his invaluable work; but he retired from active service on 31 October 1918, a few months after being promoted to Colonel. A close student of the war described Bauer: "There is a strange mixture of force and weakness, calculation and abandon, intelligence and illogic in this man."
Соғыстан кейінгі
Ол соғыс кезінде өзінің тәжірибесі және ұлттық саясаты туралы жазды. 1920 жылы Бауэр мен Людендорф үкіметті басып алған оңшыл Капп төңкерісінің басшыларының бірі болды. Олар жалпыұлттық ереуілге мәжбүр болды. Людендорфты босатты, бірақ Бауэр елден қашуға мәжбүр болды. Ол Кеңес Одағында, Испанияда және Аргентинада әскери кеңесші болып жұмыс істеді. 1925 жылы амнистияға байланысты Германияға қайта оралды. 1926 жылы қытай инженері Чу Чья-хуа, Кантондағы Сунь Ятсен университетінің президенті, Бауэрге Қытайдағы әскери және бизнес мүмкіндіктері туралы кеңес сұрады. 1927 жылы Бауэр Чианг Кай-Шекке барды, ол оны әскери кеңесші ретінде жалдады, Германиядан қару-жарақ пен өнеркәсіптік көмек алу үшін байланыстарын пайдалануды ниеттенді. Бұл 1941 жылға дейін қытай-неміс ынтымақтастығының бастамасы болды. 1928 жылы Бауэр неміс өнеркәсіптері мен әскерімен байланыс орнату үшін Германияға оралды. Бірақ Версаль шарты қару-жарақ өндірісін шектеді. Сонымен қатар, ол Капп төңкерісіне қатысқандықтан неміс үкіметі үшін немесе тілге келмейтін адам саналды. Дегенмен Бауэр Қытай сауда бөлімін құрып, Нанкиндегі құпия неміс әскери миссиясымен байланыс орната алды. Бауэр Қытайға оралғанда, көптеген жергілікті жасақтардың қолдауымен шағын ядролық армия құруды ұсынды. Чианг бұл идеяларды қолданбады, себебі жасақтар әскери билікті жергілікті деңгейде шоғырландыратын еді. Алайда Бауэр Вампоа әскери академиясын Кантоннан Нанкинге көшіруге, оны Орталық әскери академияға айналдыруға және оны неміс әскери кеңесшілері мен оқытушыларымен жабдықтауға қол жеткізді. Ол 20 неміс офицерін Қытайға шақырып, әскери оқыту және әскери барлау саласында оқытушы болып жұмыс істеуге шақырды. Ресми түрде Бауэр Чиангтың экономикалық кеңесшісі болды және оны инфрақұрылымды дамытуға ынталандырды. Макс Бауэр 1929 жылғы 6 мамырда Шанхайда, сіреспеден қайтыс болды, мүмкін, оның қытайлық жауының бірі оған қасақана жұқтырғандықтан, өйткені ол жұқпалы ауруға шалданған жалғыз адам болды. Ол Қытайда әскери салтанатпен жерленді. Оның күлі кейін Германияға қайтарылды және 1929 жылғы 5 тамызда Свинемүндеде жерленді.