Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чех музыка педагогы, композитор, пианист және органшы Ян Вацлав Уго Воришек (; Иоганн Уго Ворзишек, 11 мамыр 1791 жылы Вамберк, Богемияда дүниеге келген – 19 қараша 1825 жылы Вена, Австрияда қайтыс болған) – чех композиторы, пианист және органшы.
Czech music educator, composer, pianist and organist
Jan Václav Hugo Voříšek (; Johann Hugo Worzischek, 11 May 1791, in Vamberk, Bohemia – 19 November 1825, in Vienna, Austria) was a Czech composer, pianist, and organist.
Өмір
Воришек Богемияның Вамберк қаласында дүниеге келді, оның әкесі мектеп мұғалімі, хормейстер және органшы болды. Бала кезінде ол тоғыз жасында Богемия қалаларында көпшілік алдында өнер көрсетуді бастады. Әкесі оған музыка үйретті, фортепианода ойнауын ынталандырды және Прага университетіне стипендия алуға көмектесті, онда ол философияны оқыды. Ол Вацлав Томашектан фортепиано және композициядан да сабақ алды. Прагада музыкант ретінде жеткілікті жұмыс таба алмағандықтан, 1813 жылы 22 жасында Бетховенмен кездесу үмітімен Венаға заң оқуға көшті. Венада Воришек Иоганн Непомук Хуммельдің басшылығымен фортепиано шеберлігін жетілдіре алды, бірақ музыкант ретінде толық уақытты жұмысқа орналаса алмады. Воришек Моцарттың классикалық стиліне ғана емес, Бетховеннің жаңа романтизм стиліне де қызығушылық танытты. 1814 жылы, композиторлық жолға түскен кезде, ол Венада Бетховенмен кездесті. Ол сондай-ақ Луи Спор, Игнац Мошелес, Хуммель және әсіресе Франц Шуберт сияқты басқа да көрнекті музыканттармен танысты, олармен жақын дос болды. Ол 1821 жылы заңгерлік білімін аяқтады және сот әскери кеңесшісінің адвокаты болып тағайындалды, ол негізінен құқықтық құжаттарды дайындады. Бірақ 1822 жылы ол, со наконец, музыкалық жұмыс тауып, екінші органшы болып жұмысқа орналасты және заңгерлік мансабын аяқтады. 1824 жылы ол бірінші органшы болып тағайындалды. Ұзақ уақыт өтпей ол оркестрлік, вокалдық және фортепиано музыкасының композиторы ретінде танылды. 1818 жылы Венадағы Музыка достары қоғамының дирижері болды. Воришек 1825 жылы 34 жасында Венада тыныс тоқтауынан қайтыс болды. Ол Währing (қазіргі Währinger Park) қалалық зиратында жерленді.
Voříšek was born in the town of Vamberk, Bohemia, where his father was schoolmaster, choirmaster and organist. As a child prodigy, he started to perform publicly in Bohemian towns at the age of nine. His father taught him music, encouraged his playing the piano and helped him get a scholarship to attend the University of Prague, where he studied philosophy. He also had lessons in piano and composition from Václav Tomášek. He found it impossible to obtain sufficient work as a musician in Prague and in 1813, at the age of 22, moved to Vienna to study law, hoping to meet Beethoven. In Vienna Voříšek was able to greatly improve his piano technique under Johann Nepomuk Hummel, but once more failed to gain full time employment as a musician. Although Voříšek was enthralled by the classical style of Mozart, he was more intrigued by the incipient romanticism of Beethoven. In 1814, as he was starting to compose, he did indeed meet Beethoven in Vienna. He also met other leading musicians there, including the composers Louis Spohr, Ignaz Moscheles, Hummel, and especially Franz Schubert with whom he became fast friends. He completed his law studies in 1821 and was appointed barrister to the Court Military Privy Councillor, for whom he mainly drafted legal documents. But in 1822, he at last found musical employment as second court organist and ended his legal career. He was appointed first organist in 1824. He soon won esteem as a composer of orchestral, vocal and piano music for orchestra. In 1818 he became conductor of the Society of Friends of Music in Vienna. Vorišek died, in Vienna, of respiratory arrest in 1825 at the age of 34. He was buried at the common cemetery in Währing (today's Währinger Park).
Музыка
Воришек 1821 жылы тек бір симфония – Ре мажорлы симфониясын жазды. Оның стилі Бетховеннің алғашқы екі симфониясымен салыстырылды; оның мелодиялық жаңалықтарымен ерекшеленетін кеш классикалық/ерте романтикалық мәнері Бетховен мен Шубертке ұқсас болды. Император сарайының аспапшысы ретінде Воришек Си-бемоль мажордағы мессаны жазды. Оның жалғыз симфониясымен қатар, фортепианоға арналған шығармалары мен G мажордағы скрипкалық сонатасы, Op. 5, жазылған. «Импромпту» музыкалық терминінің алғаш рет қолданылуы 1817 жылы «Allgemeine musikalische Zeitung» газетінде тіркелді, бұл баспагердің Воришектың фортепианоға арналған шығармасын сипаттау үшін келтірген идеясы еді. Оның «Импромптулары», Op. 7, 1822 жылы жарық көрді, бұл шығармалар оның досы Шубертке белгілі болды, ол кейіннен Фредерик Шопен және тағы да көптеген композиторлар сияқты фортепианоға арналған бірнеше музыкалық жинақтарды сипаттау үшін қолданды. 1823–24 жылдары ол, Шуберт сияқты, Антон Диабеллидің бірдей вальсіне 50 композитордың бірі болып өз вариациясын қосты, ал Бетховен осы вальске 33 вариациясын (Op. 120) жазды.
Voříšek wrote only one symphony, his Symphony in D major, in 1821. Its style has been likened to Beethoven's first two symphonies; its melodically inventive late classical/early Romantic idiom was similar to Beethoven and Schubert's. In his capacity as imperial court organist, Voříšek composed a Mass in B flat major. Together with his single symphony, some of his piano works and his Violin Sonata in G major, Op. 5, the Mass has been recorded. The first recorded use of impromptu as a musical term occurred in 1817, in the Allgemeine musikalische Zeitung, an idea of the publisher to describe a piano piece by Voříšek His Impromptus Op. 7 were published in 1822, pieces known to his friend Schubert who subsequently used the description for several sets of music for piano, as did Frederic Chopin and numerous other composers. In 1823–24, he was, like Schubert, one of the 50 composers to contribute a variation on the same waltz by Anton Diabelli for the Vaterländischer Künstlerverein on which Beethoven composed his 33 variations (Op. 120).