Вузеница, Словения: тарихи аймақтағы қала, Драва өзені жағасында орналасқан. 1238 жылдан бастап жазбаларда кездеседі. Географиясы мен муниципалитеті туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вузеница (, Saldenhofen) – Словенияның солтүстігіндегі ірі елді мекен. Вузеница муниципалитетінің орталығы болып табылады. Драва өзенінің оң жағасында орналасқан және оңтүстікке қарай Pohorje төбелеріне дейін созылады. Муниципалитет Каринтия статистикалық аймағының құрамына кіреді, ол тарихи Стирия герцогтігінің словениялық бөлігінде орналасқан.
Town in Slovenia
Vuzenica (, Saldenhofen) is a major settlement in northern Slovenia. It is the seat of the Municipality of Vuzenica. It lies on the right bank of the Drava River and extends south into the Pohorje Hills. The municipality is included in the Carinthia Statistical Region, which is in the Slovenian portion of the historical Duchy of Styria.
Атауы
Вузеница алғашқы жазба деректерде 1238 жылы Saldenhouen, 1248 жылы Saeldenhoven, 1251 жылы Seldenhoven деп тіркелген. Словен тіліндегі Вузеница атауы *(v)ǫziti 'тар болу' немесе *(v)ǫzina 'тар жер' деген сөздерден туындаған, бұл Драва өзені мен Похорье тау массиві арасындағы, елді мекен орналасқан тар, жазық аймаққа сілтеме жасайды. Претондық дауыстының о (< ǫ) әрпі u-ға өзгеруі – жергілікті диалект ерекшелігі.
Vuzenica was attested in written sources as Saldenhouen in 1238, Saeldenhoven in 1248, and Seldenhoven in 1251. The Slovene name Vuzenica is derived from *(v)ǫziti 'to narrow' or *(v)ǫzina 'narrow area', referring to the narrow flat area between the Drava River and the Pohorje Massif where the settlement is located. The development of the pretonic vowel o (< ǫ) into u is a local dialect feature.
Тарих
Вузеница алғаш рет 1238 жылғы жазбалардағы құжаттарда елді мекен ретінде еске алынады, бірақ археологиялық дәлелдер бұл аймақ бұрыннан, рим дәуіріндегі зираттың табылуынан мәлім болғандықтан, әлдеқайда ертерек қоныстанғандығын көрсетеді. Елді мекеннің үстіндегі 13 ғасырға жататын қамалдан тек қабырғаларының бір бөлігі ғана сақталған.
Vuzenica was first mentioned as a settlement in written documents dating to 1238, but archaeological evidence shows the area was settled much earlier as a Roman period burial ground has been found there. Of the 13th century castle above the settlement, only parts of the walls survive.
Антон Мартин Сломшек
Антон Мартин Сломшек (1800–1864) – 1838–1844 жылдары Вузенцада декан және діни қызметкер болған танымал словен ғалымы. Ол словен тілін білім беруде қолдануды жақтады және ауыл шаруашылығы, құқық, руханият, ұлттық сана, білім, ағарту және әдебиет салаларында маңызды үлес қосты. Ықпалды және білім беру мақсатындағы уағыздарымен белгілі Сломшек Вузенцада қызмет еткен кезінде «Мнемосинон Славикум – Спомин словенский» және кеңінен танымал оқулық «Блаже және Нежица» сияқты еңбектердің авторы болды. Антон Мартин Сломшекке арналған естелік мұражай тарихи Вузенца пасторлық үйінің ішінде орналасқан. Мұражайда Сломшектің заманынан қалған түпнұсқа заттар, оның ішінде оның жазу үстелі мен төсегі қойылған. Сломшектің маңызды жетістіктеріне Валлер капелласының салынуы, жергілікті ғимараттар мен зираттарды қайта жаңарту жобалары және білім беру ісіне қосқан үлесі жатады. Мұражайдың ерекшелігі – 1653 жылға дейін салынған, барокко дәуірінің әртүрлі мотивтерін бейнелейтін «Вузенца төбесі» деп аталатын барокко стиліндегі ағаштан жасалған төбе. Сонымен қатар, мұражай алаңы, ішінара қайта жабдықталған, бастапқыда Сломшек ұйымдастырған кітапхана ретінде пайдаланылады және мәдени шаралар өткізіледі.
Anton Martin Slomšek (1800–1864) was a renowned Slovenian figure who served as a dean and parish priest in Vuzenica from 1838 to 1844. He advocated for the use of Slovene in education and made significant contributions in various fields, including agriculture, law, spirituality, nationality, education, enlightenment, and literature. Known for his influential and educational sermons, Slomšek authored notable works such as Mnemosynon Slavicum – Spomin slovenski and the widely known educational manual Blaže and Nežica in Sunday School during his tenure in Vuzenica. The memorial museum dedicated to Anton Martin Slomšek is housed within the historic Vuzenica rectory building. The museum showcases original objects from Slomšek's time, including his writing desk and bed. Notable achievements by Slomšek include the construction of the Wallner Chapel, restoration projects of local buildings and cemeteries, and his contributions to education. A feature of the museum is a Baroque wooden ceiling, known as the "Vuzenica ceiling," dating back to 1653, with diverse motifs from the Baroque era. In addition, the museum space, partially reconfigured, serves as a library originally arranged by Slomšek and hosts cultural events.
Шіркеу
Вузеницадағы приход шіркеуі Әулие Николасқа арналған және Марибор Рим-католик архиепископиясының құрамына кіреді. Ол 12 ғасырлық шіркеу орнында 13 ғасырдың ортасында салынған. 14 және 15 ғасырларда ішінара қайта жаңартылып, кеңейтілген. Тағы бір шіркеу Құдай анаға арналған және 14 ғасырдың соңына қарай салынған.
The parish church in Vuzenica is dedicated to Saint Nicholas and belongs to the Roman Catholic Archdiocese of Maribor. It was built in the mid 13th century on the site of a 12th century church. It was partly rebuilt and extended in the 14th and 15th centuries. A second church is dedicated to the Virgin Mary and dates to the late 14th century.