Кіріспе

Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS; ағылшынша: Centre for Public Opinion Research) – Польшадағы Варшава қаласында орналасқан қоғамдық пікірді зерттеу институты. Алғаш рет 1982 жылы коммунистік Польшада құрылған, 1997 жылдан бері арнайы заңмен құрылған коммерциялық емес қоғамдық қор ретінде жұмыс істейді (Ustawy o fundacji Centrum Badania Opinii Społecznej з dn. 20 ақпан 1997 ж., Dz. U. nr 30, poz. 163). Оның негізгі мақсаты – халықтың саяси және әлеуметтік мәселелерге қатысты пікірлерін зерттеу және деректер ұсыну. Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita және Polityka сияқты ірі польшалық газеттер мен жаңалықтар журналдары CBOS-ке үнемі сауалнамалар жүргізуді тапсырады. Мемлекеттік функциясынан басқа, CBOS өз қызметін қаржыландыру үшін коммерциялық нарық зерттеулерін де жүргізеді. CBOS ай сайын 1000 ересек адамнан тұратын өкілдік үлгіде "Қазіргі проблемалар мен оқиғалар" (Aktualne problemy i wydarzenia) тақырыбында сауалнама өткізеді. Сауалнама нәтижелері ай сайын жарияланып, 1998 жылдан бері бір айлық кешіктіріле отырып интернетте қолжетімді болады. Әр айлық есеп белгілі бір тақырыпқа арналған, ал кейбір тақырыптар белгілі интервалдармен қайта қарастырылады. "Польшаның қоғамдық пікірі" атты ағылшын тіліндегі қысқартылған ақпараттық бюллетеньде түрлі тақырыптар бойынша нәтижелердің қорытындысы беріледі және ол онлайн режимінде тегін қолжетімді. Жыл сайын CBOS 200-ден астам есеп пен кітап жариялайды. Варшавадағы бас кеңсесінде 40-тан астам әлеуметтанушы, экономист, статистик және компьютерлік ғалымдар жұмыс істейді, сондай-ақ бүкіл ел бойынша сұхбаттасушылардың желісі бар. CBOS жұмысын 1997 жылғы заңға сәйкес құрылған кеңес бақылайды, ол Министрлер кабинеті және Сейм, Сенат, Премьер-министр және Президент өкілдері тағайындаған жеті академиялық сарапшыдан тұрады.

Сын

CBOS клиенттері үшін "ғажайып" жасады деп pl журналы мен Gazeta Wyborcza айыптады. Мысалы, 2015 жылғы президенттік сайлауға дейін CBOS жүргізген сауалнама нәтижелері Азаматтық платформаға (Platforma Obywatelska) қолдаудың қарқынды өсіп келе жатқанын көрсетті, бірақ одан он күн бұрын CBOS TVN24 (басқа клиент) тапсырысымен жүргізген басқа сауалнамада Заң және әділдік (Prawo i Sprawiedliwość, PiS) PO-дан танымалдылығы бойынша озып тұрған.