Кіріспе
Amtrak локомотивтері мен теміржол вагондарына қолданылатын бояу схемаларының тарихы
Amtrak has used a variety of paint schemes (liveries) on its rolling stock since taking over intercity passenger rail service in the United States in 1971. A series of seven schemes termed Phases, first introduced in 1972, have seen the widest use. Phases primarily use geometric arrangements of red, white, and blue—the national colors of the United States—part of Amtrak's patriotic visual identity. Amtrak began operations in May 1971 with a mixture of equipment still painted in the distinct colored liveries of the freight railroads that relinquished their passenger service to Amtrak. The company retained the equipment that it determined to be in the best condition, and elected not to keep the same rolling stock on the same routes. Since this resulted in trains with mismatched liveries, which contrasted with the previous coordinated liveries, that period was later known as the Rainbow Era. To build the brand of Amtrak as a unified passenger railroad, the rolling stock was gradually repainted into a new system wide livery starting around 1972. Successive liveries are known as Phases and are sequentially numbered using Roman numerals – a nomenclature that began with model railroaders and was later officially adopted by Amtrak. Most current locomotives use the 2000 introduced Phase V, while passenger cars use the 2002 introduced Phase VI (or Phase IVb). A modified Phase III scheme was introduced for some equipment in 2013. Non revenue equipment uses bright lime green or a variation of Phase V.
Some routes financially supported by individual states use service specific liveries to provide a more regionalized distinction. These include the three Amtrak California routes, eight Amtrak Midwest services, the Cascades, and the Piedmont. Amtrak has repainted equipment in unique livery for special uses, including its 40th anniversary in 2011 and to promote the Operation Lifesaver safety campaign. Equipment has also been wrapped for advertising promotions. When testing equipment from other railroads, Amtrak has mostly kept existing livery, though some longer term tests used Phase schemes.
Amtrak 1971 жылы АҚШ-та қалааралық жолаушылар тасымалын бастағаннан бері жылжымалы құрамында әртүрлі бояу схемаларын (ливерьлерді) пайдаланды. 1972 жылы алғаш рет енгізілген, «Фазалар» деп аталатын жеті схема ең көп қолданылды. Фазалар негізінен қызыл, ақ және көк түстердің геометриялық құрамын пайдаланады – бұл АҚШ-тың ұлттық түстері және Amtrak-тың патриоттық визуалды имиджінің бір бөлігі. Amtrak 1971 жылдың мамырында жолаушылар тасымалын жүк пойыздарына өткізгеннен кейін, әртүрлі түсті ливерьлерде боялған жабдықтармен жұмысын бастады. Компания жағдайы жақсы деп есептеген жабдықты сақтап, бір маршруттарда бірдей жылжымалы құрамды пайдаланбауды шешті. Нәтижесінде, пойыздардың ливерьлері үйлесімсіз болды, бұл бұрынғы үйлесімді схемаларға қайшы келді. Осы кезең кейін «Радуга дәуірі» деп аталды. Amtrak брендін бірыңғай жолаушылар темір жолы ретінде қалыптастыру үшін жылжымалы құрам 1972 жылдан бастап жаңа жүйелік бояумен біртіндеп қайта боялды. Кезекті ливерьлер «Фазалар» деп аталады және рим цифрларымен тізбектелген нөмірленеді – бұл номенклатура модельдік теміржолшылардың арасында пайда болды және кейіннен Amtrak ресми түрде қабылдады. Қазіргі локомотивтердің көпшілігі 2000 жылы енгізілген V фазаны пайдаланады, ал жолаушылар вагондары 2002 жылы енгізілген VI фазаны (немесе IVb фазаны) пайдаланады. 2013 жылы кейбір жабдықтар үшін өзгертілген III фаза схемасы енгізілді. Қызметтік емес жабдықтар ашық лайм жасыл түсін немесе V фазаның нұсқаларын пайдаланады. Жеке штаттар қаржылай қолдайтын кейбір бағыттарда аймақтық ерекшеліктерді көрсету үшін арнайы ливерьлер қолданылады. Оларға Amtrak Калифорниясының үш бағыты, Amtrak Midwest-тің сегіз бағыты, Cascades және Piedmont кіреді. Amtrak 2011 жылғы 40 жылдығы және «Өмірді сақтау операциясы» қауіпсіздік науқанын ілгерілету сияқты арнайы мақсаттар үшін жабдықты бірегей ливерьмен қайта бояды. Жарнамалық акциялар үшін жабдықтар оралып та жатыр. Басқа теміржолдардан жабдықты сынау кезінде Amtrak көбінесе қолданыстағы ливерьді сақтайды, бірақ кейбір ұзақ мерзімді сынақтарда фаза схемалары қолданылды.
Amtrak has used a variety of paint schemes (liveries) on its rolling stock since taking over intercity passenger rail service in the United States in 1971. A series of seven schemes termed Phases, first introduced in 1972, have seen the widest use. Phases primarily use geometric arrangements of red, white, and blue—the national colors of the United States—part of Amtrak's patriotic visual identity. Amtrak began operations in May 1971 with a mixture of equipment still painted in the distinct colored liveries of the freight railroads that relinquished their passenger service to Amtrak. The company retained the equipment that it determined to be in the best condition, and elected not to keep the same rolling stock on the same routes. Since this resulted in trains with mismatched liveries, which contrasted with the previous coordinated liveries, that period was later known as the Rainbow Era. To build the brand of Amtrak as a unified passenger railroad, the rolling stock was gradually repainted into a new system wide livery starting around 1972. Successive liveries are known as Phases and are sequentially numbered using Roman numerals – a nomenclature that began with model railroaders and was later officially adopted by Amtrak. Most current locomotives use the 2000 introduced Phase V, while passenger cars use the 2002 introduced Phase VI (or Phase IVb). A modified Phase III scheme was introduced for some equipment in 2013. Non revenue equipment uses bright lime green or a variation of Phase V.
Some routes financially supported by individual states use service specific liveries to provide a more regionalized distinction. These include the three Amtrak California routes, eight Amtrak Midwest services, the Cascades, and the Piedmont. Amtrak has repainted equipment in unique livery for special uses, including its 40th anniversary in 2011 and to promote the Operation Lifesaver safety campaign. Equipment has also been wrapped for advertising promotions. When testing equipment from other railroads, Amtrak has mostly kept existing livery, though some longer term tests used Phase schemes.
Көктемгі дәуір
Amtrak 1971 жылғы 1 мамырда қалааралық жолаушылар тасымалын жүзеге асыра бастағанда, жиырма түрлі теміржолдан жылжымалы құрам жинағын мұра етті, әрқайсысының өзіне тән түстері мен логотиптері болды. Жекеменшік 366 пойыздың 184-ін ғана пайдалана отырып, Amtrak жеке теміржолдарға тиесілі 3000 вагондан ең жақсы 1200 жолаушы вагонын жалдауға мүмкіндік алды. Жабдықтар бүкіл елде қолданылды және әрқашан бұрынғы бағыттарында болмады, нәтижесінде бірнеше бұрынғы теміржолдардың үйлеспейтін түстері бар пойыздар пайда болды. Бұл "Радуга дәуірі" ұзаққа солмады; Amtrak 1971 жылдың ортасында жалдаған жабдықтардың бір бөлігін сатып ала бастады, 1972 жылдан 1974 жылға дейін жабдықтар жөнделген кезде жаппай қайта бояуға дайындық жасады.
Фазалық бояу схемалары
Фазалық бояу схемалары локомотивтер, жолаушылар вагондары және пойыз топтамалары сияқты жолаушылар техникасының көп бөлігінде, сондай-ақ кейбір жолаушылар емес вагондар мен кіріс әкелмейтін жабдықтарда қолданылған. Фазалық схемаларда жабдықтың бүйір жағында көбінесе қызыл, ақ және көк түстер болады, ал дөңгелектер мен шатыр айналасындағы бөліктер қара немесе сұр түсті болып, кірді жасырады.
І кезең
1972 жылы енгізілген I кезең – Amtrak пойыздарында жүйелік тұрғыда қолданылған алғашқы бояу схемасы болды. Бұл Amtrak-тың көптеген құрамалары үшін жасалған алғашқы жаңа бояу болды, бірақ бірқатар локомотивтер бұрыннан-ақ тәжірибелік және жарнамалық бояу схемаларымен боялған еді. Amtrak бастапқыда өзінің ливреясына белгілі бір атау бермеді; модельдік теміржолшылар осы алғашқы бояу схемасын I кезең деп атап, кейінгі барлық кезеңдерді Рим цифрларын пайдаланып тізбектеп нөмірледі. Кейіннен Amtrak кезеңдік нөмірлеу схемасын ресми терминология ретінде қабылдады. Жолаушылар вагондары күміс түсті (немесе жылтыр болаттан жасалған), терезе деңгейінде қызыл және ашық көк жолақтары (жіңішке ақ жолақтармен шектелген) және бір немесе екі басында шеврон логотипі болды. I кезеңдегі локомотивтердегі қызыл мұрын және шеврон логотипі жолаушылар вагондарындағыдай, локомотивтің мұрынын айналатын жолақтармен ауыстырылды. Локомотивтердің шатырлары қара түсті қалды. Көптеген жолаушылар вагондары I кезеңнен ешқандай өзгеріске ұшырамады, тек шеврон логотипі алынып тасталды; жаңа Sightseer салондары екі шетінде бұрышты көшіруі бар жолақтармен жабдықталды. Кейіннен сатып алынған бірнеше локомотив түріне III кезеңнің өзгертілген нұсқалары берілді. AEM 7 локомотивтерінде көк жолақ корпустың бүкіл төменгі бөлігін жапты. Viewliner вагондары бұрынғы III кезеңдегі жолаушылар вагондарынан бірқатар айырмашылықтарға ие, соның ішінде төменгі жағында қызыл шамды жолақ және жаңа ("Travelmark") логотипі бар.
IV кезең
1993 жылдан бастап IV кезең бұрынғы дәстүрлі қызыл, ақ және көк түстерден ерекшеленетін жаңа стиль ретінде ұсынылды. Жаңа Superliner II вагондарының пайдалануға берілуімен бірге енгізілген IV кезеңде екі жұқа қызыл және бір қалың қою көк жолақ бар.
VII кезең
VII кезең 2022 жылы көптеген Amtrak құрамалары үшін жаңа безендіру ретінде таныстырылды, ал жаңа Siemens Charger ALC 42 локомотивтері бұл бояу схемасын алған алғашқылар болды. Charger локомотивтерінің қабырғалары екі түрлі көк түсті, олардың арасында қисық ақ жолақ бар. Қара кабина терезесінің айналасы қызыл және ақ жолақтармен шеңберленген, ал локомотивтердің бойымен қызыл және ақ жолақтар созылып жатыр. 2024 жылдың қаңтарында Amtrak, Beech Grove шеберханаларындағы V кезеңдік бояу қоры таусылғандықтан, Genesis локомотивтерін Charger локомотивтеріне ұқсас VII кезеңдік схемамен қайта бояуды бастады.
Жолға тән бояу схемалары
Он үш Amtrak жүзеге асыратын, мемлекеттік қаржыландырылатын дәліз маршруттары – сегіз Midwest маршруты, Amtrak California-ның үш маршруты, сондай-ақ Cascades және Piedmont – Amtrak арқылы, олар жұмыс істейтін штаттарға тиесілі жабдықтарды пайдалана отырып жұмыс істейді және ұлттық Amtrak бояуынан өзгешеленетін арнайы схемалармен боялған. Бұрын басқа да бірнеше маршрутқа арналған бояу схемалары қолданылған.
Амтрак Калифорния
Amtrak California брендінің үш бағыты — , , және — бірнеше арнайы схемаларда боялған құрамаларды пайдаланады. Capitol Corridor және San Joaquin бағыттары негізінен California Cars, F59PHI локомотивтері және Charger SC 44 локомотивтерін қолданады, олар штаттың көк және сары түстерімен боялған. F59PHI локомотивтері сұр түсті, теңіз көк түстегі асты, сары түсті төменгі жолақ, қара шатыр және теңіз көк түстегі кабина аймағымен; Caltrans және Amtrak California логотиптері жақсы көрінеді. San Joaquin бағытында қолданылатын Comet IB және Horizon бір деңгейлі вагондары сары төменгі жолаққа және қызыл, бирюза және ақ көк түсті безендірулермен теңіз көк түсті терезе жолағына ие. Қызметте пайдаланылатын бірнеше NPCU локомотивтері сұр түсті, бирюза және ақ көк түсті жолақтармен, локомотивтің артқы жоғарғы бөлігіне қарай қисық сызықпен, алдыңғы жағында қызыл шеврон жолақтарымен (1985 жылғы Caltrain бояу схемасына сілтеме) және сары тұтқалары бар. Pacific Surfliner бағытында Charger SC 44 локомотивтері мен Surfliner вагондары терең көк және сұр түсті схемада қолданылады. Жолаушылар вагондарының жоғарғы жартысы ақ жіпше жолақтары бар терең көк түсті, сондай-ақ вагондардың төменгі жағында ақ жіпше жолақтары бар. Жолақтар локомотивтерге жалғасады, көк жолақ қара боялған кабинаның астында тарылып, иіледі. Жазулар ақ түсті және көк жолаққа орналастырылған. Бұрын Pacific Surfliner бағытында пайдаланылған Amtrak-қа тиесілі F59PHI локомотивтері Surfliner вагондарымен үйлесетін схемада боялған, локомотивтің алдыңғы жағынан жоғарғы бөлігіне дейін созылған үлкен көк доғасы бар.
Каскадтар
Каскадтар қызметі қазіргі уақытта екі Talgo пойыз жиынтығын, Charger SC 44 локомотивтерін және қоңыр, ашық қоңыр және қою жасыл түсті схемамен боялған бұрынғы F40PH NPCU пайдаланады. Бұл көк және сұр түсте боялмаған жалғыз кіріс жабдығы. 2026 жылы пайдалануға берілетін Каскадтарға арналған Amtrak Airo пойыз жиынтықтары негізінен қою жасыл бояу схемасына ие болады. Пойыз жиынтықтары қоңыр және ақ түсті жолақтармен, терезелердің безендірілуімен, сондай-ақ Рейньер және Худ тауларының суреттерімен жабдықталады. Жаңа Charger SC 44 локомотивтеріндегі жасыл жолақ тарырақ болып, кабинаның үстінен және бойымен өтеді. Бір пойыз жиынтығы бастапқыда көк, күміс және ақ түске боялған, бірақ ешқашан іске асырылмаған Лос-Анджелес – Лас-Вегас бағыты үшін арналған. 2016 жылы бір NPCU, #90250, бірнеше ай бойы Сиэтл Сихокс командасының түс схемасымен жабылды. 8-ші сериядағы пойыз жиынтықтары ескі жиынтықтарға ұқсас боялған. Бір жағында қоңыр және жасыл жолақтар бір нүктеде жиналатын, ал кабинаның үсті де жасыл түске боялған кабиналық вагон бар.
Амтрак Орта Батыс
Charger SC 44 локомотивтері сегіз Amtrak Midwest бағытында (, , , , , , және) қолданылады, олардың алдыңғы жағы көк түсті, сұр түске жарты тонды ауысумен және қызыл түсті төменгі жолақпен жабдықталған. Siemens Venture жолаушы вагондары осы бағыттар үшін терезе деңгейіндегі жарты тонды көк түске ауысатын, кең қызыл жолақты сәйкес келетін сұр схемаға ие.
Пьемонт
Пидмонтта қолданылатын жабдық Солтүстік Каролина штатының түстерімен боялған, жолаушылар вагондарында кең көк жолақтар және локомотивтердің алғы жағы көк түспен боялған. 1974 жылғы енгізілуінен бастап 1977 жылға дейін Адирондак Delaware and Hudson Railway иелігіндегі, темір жолдың көк және алтын түсті схемасына боялған жабдықты пайдаланды. 1990 жылдардың соңында Адирондак, және Вермонтер әрқайсысында маршрутқа арналған суреттермен боялған багаж вагондары болды. 1995 жылы Империя қызметі үшін қайта жаңартылған RTL Turboliner-де сұр түсті қабырғалары, терезесінің астында қызыл жолақ және ақ алғы жағы бар ерекше бояу схемасы болды.
"1-күн" бейнесі
EMD E8 No. 4316 және 1589 вагоны Amtrak 1971 жылдың мамыр айында қызметін бастағанда Нью-Йоркте көрмеге қою үшін боялды; олар кейіннен Broadway Limited пойызында пайдаланылды. Локомотив қара түске боялды; Chevron "нүктесіз жебе" логотипі екі жағындағы көк және ақ қауіпсіздік жолақтарымен алдыңғы бөлігіне оралған. Вагонның терезелерінде кең көк жолақ және бір жағында үлкен Amtrak логотипі бар. 2016 жылы II кезеңдегі P42DC No. 130 локомотивінен бастап, басқа локомотивтер соқтығысу кесірінен зақымдалған тарихи локомотивтерді алмастыру үшін қайта боялды. 40 жылдық мерекелік көрме пойызы P40DC No. 822 локомотивінен, NPCU No. 406 вагонынан, өзгертілген Budd 10 6 тарихи ұйықтар/экипаж жатақханасы No. 10020 Pacific Bend, көрмелерді орналастыруға арналған үш тарихи жүк вагонынан және сыйлық дүкені ретінде пайдаланылған Amfleet кафе вагоны No. 85999-дан тұрды. Пойыздың барлық вагондары III кезеңде боялды.
50 жылдығына арналған мұралық бірліктер
2021 жылдың 16 наурызында Amtrak бес Genesis локомотивтеріне және бір Charger ALC 42 локомотивтеріне қолданылатын, қабырғасында "Amtrak 50" логотипі бар алты мұралық бояу схемасын жариялады. Ливреялар ALC 42 №301 локомотивіндегі қара "Day 1" ливреясының мұралық нұсқасын, P42 №161 локомотивіндегі 1-ші фазалық ливреяны, P42 №160 локомотивіндегі "Pepsi Can" ливреясының III фазасын, P42 №46 локомотивіндегі V фазалық бояуды және P42 №108 локомотивіндегі алғашқы ALC 42 локомотивтеріне ұқсас VI фазалық бояуды қамтиды. Алтыншы схема – "Түн ортасы көгі", ол P42 №100 локомотивіндегі қызыл-көк түсті бояу, ол "елдің барлық айманында түн бойы жолаушыларды қозғалысқа келтіретін" қызметкерлерді құрметтейді. 2021 жылдың 9 желтоқсанында Amtrak ACS 64 локомотивінің №662 Train Sim World 2 ойынының жарнамасы ретінде өзгертілген III фазалық ливреямен жабылғанын хабарлады.
Басқа арнайы бояу схемалары
Амтрак Калифорния бағыттары "Өмір сақшысы" қауіпсіздік науқанын насихаттау үшін локомотивтерді безендірді. Олардың сыртқы жағында теміржол жолдарының маңында қауіпсіз болу туралы жарқын суреттер мен ұрандар бейнеленген. 2013 жылы Siemens компаниясы шығарған алғашқы үш ACS 64 локомотивіне арнайы жапсырмалар жабыстырылды. 600 және 601 нөмірлі локомотивтердің екі жағына үлкен американдық ту және Siemens & Amtrak логотиптері орналастырылды. 602 нөмірлі локомотивтің екі жағында "Сенімділік, тиімділік, жылдамдық" деген жарнамалық сурет салынған. Кейіннен бәрі дерлік стандартты V фазалық схемамен қайта боялды. 2013 жылдың маусым айында P42DC #42 локомотиві қызыл, ақ, қара және күлгін түстерге боялды, оның бір жағында "Американың темір жолы ветерандарын құрметтейді" деген үлкен логотип бейнеленген. Дөңгелек жиегіне жақын көк жолақта 50 ақ жұлдыз бар. 2015 және 2016 жылдары ACS 64 No. 642 және NPCU No 90208 және 90221 локомотивтері де осыған ұқсас бояу схемасын алды.
Табыс емес жабдықтар
1976 жылдан бастап Amtrak жұмыс пойыздарының жабдықтары қауіпсіздік портоқалы түске, ал төменгі жағы қара түске боялды. 2004 жылы жұмыс пойыздарының вагондарына V кезеңдегі жолаушы вагондары емес вагондарға ұқсас, қызыл жолақты ақ сұр түс енгізілді.
Жарнама
1990 жылдардың соңынан бері Amtrak кейде жолаушылар вагондарының сыртында жарнамалық орынды жалға береді. Кейде жарнамалар нағыз бояу схемаларының орнына қаптама түрінде жасалады. Жарияланушылардың арасында жылдам тамақ мекемелері, автокөлік өндірушілер, телеарналар және саясаткерлер бар. Кейбір жағдайларда жарнамалар қалыпты жолаушылар тасымалына емес, жеке пайдалануға жалға алынған вагондарда орналастырылды. Ерекше уақытша жарнамалар: 1999 және 2000 жылдары P42DC локомотиві №100, багаж вагоны, 1926 жылғы теміржол поштасы вагоны, бизнес-вагон және көрме вагоны АҚШ Пошта қызметінің «Ғасырды тойлау білім беру пойызының туры» үшін пайдаланылды. Схема 1900 жылдан 1990 жылға дейінгі кезеңдегі үлкейтілген маркалар мен пошта белгілерінен тұрды. 2003 жылдың қазан айында P42DC №203 және бес Amfleet вагоны «Монополия» ойынының элементтері мен ақшасы бейнеленген қаптамамен жабылды. Поезд «Reading Railroad» ретінде пайдаланылды, ол Чикагодан Атлантик-Ситиге, Нью-Джерсиге бағытталған арнайы пойыз болып, 2003 жылғы АҚШ Ұлттық чемпионатының бірінші кезеңдері осы жерде өтті. 2004 жылдың тамызында президенттікке үміткер Джон Керри P42DC №138 локомотивімен «Америкаға сену туры» деген қаптамасы бар «Керри Эдвардс Арнайы» пойзымен сапарлады. 2007 жылдың қараша және желтоқсан айларында Том Брокаудың қатысуымен The History Channel арнасының «1968» шоуын насихаттау үшін толық Acela Express пойыз жиынтығы қаптамамен жабылды. Жолаушылар қаптаманың пойыз ішіндегі көрініске кедеріс келтіргені үшін оны сынады. 2010 жылы TLC арнасының «Cake Boss» шоуын насихаттау үшін ұқсас қаптама қолданылды.
In 1999 and 2000, a four car train including P42DC locomotive No. 100, a baggage car, a 1926 railway post office car, a business car, and an exhibit car was used for the United States Postal Service's "Celebrate the Century Express Educational Train Tour". The scheme consisted of an elaborate collection of enlarged stamps and postmarks from 1900 to the 1990s. In October 2003, P42DC No. 203 and five Amfleet cars were wrapped in a scheme featuring Monopoly game pieces and money. The train was used as the "Reading Railroad", a special train from Chicago to Atlantic City, New Jersey upon which the first rounds of the 2003 U. S. National Championship were held. In August 2004, presidential candidate John Kerry traveled on the "Kerry Edwards Special", which used P42DC No. 138 wrapped with a "BELIEVE IN AMERICA TOUR" as the lead unit. In November and December 2007, a full Acela Express trainset was wrapped to promote The History Channel's show 1968 with Tom Brokaw. The wrap was criticized by passengers for impeding the view from inside the train. A similar wrap was used in 2010 to promote the TLC show Cake Boss.