Ирландиялық О'Догерти тайпасының тарихы

Кіріспе

Ирландтық клан

Донегал графтығының О'Догерти (Ó Dochartaigh) отбасы – Солтүстік Уи Нейлдің Cenél Conaill-інің көрнекті септасы және Тир Коннайлдың ең күшті кландарының бірі болған ирландтық клан. Бастапқыда Cenél Eanna-ның басшылары болған О'Догертилер, қазіргі Донегал графтығындағы үлкен түбек Инишовеннің билеушілеріне айналды. Олар бұл аумақты 15 ғасырдың басынан 17 ғасырдың басына дейін басқарды, содан кейін Сэр Каир О'Догертидің бүлігіне және Ольстерді жайластыру жоспарының бір бөлігі ретінде олардың жерлері мен мүліктері тәркіленді. О'Догертилер Тир Коннайлдың билеушілері О'Доннеллдердің және О'Галлагерлердің туыстары, Cenél Conaill-дің негізін қалаушы Коналл Гулбанның және Тоғыз Кепілдікке алынған Ниаллдың аға ұрпақтары. Басқа мәдениеттердегі кландар сияқты, О'Догертилер сияқты ирландтық кландар көптеген септарға және аймақтық отбасыларға бөлінеді. Қазіргі уақытта Ó Dochartaigh есімінің 250-ден астам әр түрлі жазылуы бар, олардың ішінде О'Догерти және Догерти ең көп таралған ағылшыншаланған түрлері.

Шығу тегі

О’Дохертилер Дохартахтан (ф. 10 ғ.), Cenél Conaill әулетінің мүшесі, ортағасырлық ирланд генеалогиясында өзін Тоғыз Баудың Ниаллына (Uí Néill қараңыз) тейестіреді. О’Дохерти кланы мен отбасы атауы Еуропадағы ең көнелердің бірі. Кланның түп-тамыры тарих, тарихқа дейінгі дәуір және мифология арқылы б.з.д. 2 мың жылдыққа дейін жетеді. Олардың тарихы мыңдаған жылдар бойы ауызша беріліп, алғаш рет 6-11 ғасырларда христиан монахтарымен жазбаға түсірілді. Басты жазба дереккөздері – қолжазбалар, шежірелер, патшалар тізімдері, хронологиялар мен өлеңдер, соның ішінде:

Лебор Габала Эренн (Ирландияны бағындыру кітабы, ағылшын тілінде әдетте «Басқыншылық кітабы» немесе «Жеңіс кітабы» деп аталады, ал қазіргі ирланд тілінде Leabhar Gabhála Éireann немесе Leabhar Gabhála na hÉireann) 11 ғасырда ирланд тілінде құрастырылған. Бүгінде көптеген ғалымдар оны тарих емес, аңыз деп санайды. Ольстер жылнамалары, б.з. 431 жылдан 1540 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. Ирланд және латын тілдерінде жазылған. Төрт шеңбердің жылнамасы (ирландша: Annála na gCeithre Máistrí), сондай-ақ Ирландия Корольдігінің жылнамасы (ирландша: Annála Ríoghachta Éireann) 1632 және 1636 жылдар аралығында құрастырылған. Ирланд тілінде жазылған. Foras Feasa ar Éirinn (ағылшынша: Foundation of Knowledge on Ireland) хронологиясын 1634 жылы Джеффри Китинг (ирландша: Seathrún Céitinn) жасаған. Ирланд тілінде жазылған. Бұл дереккөздерге сәйкес, О’Дохертилер Испаниядағы Галисияның әйгілі кельт патшасы Бреоганнан тараған. Оның немересі Галам, Миль Эспайн (Ирландия сарбазы) а.к.а. Милесиус, өзінің есімін Ирландияның алғашқы кельт (немесе гаэль) халқы болған милесиандарға берді. Бреоганның шөбересі Эримон Ирландияны кельттерден бұрынғы неолиттік Туатха Де Дананнан (ирландша: Danu қасиеттісінің халқы) басып алған кельт басшыларының бірі және Ирландияның алғашқы Милезия королі болды. Эримон Төрт шеңбердің жылнамасына сәйкес б.з.д. 1700 – 1684 жылдар аралығында Ирландия патшасы болған, бірақ «Форас Феаса ар Эйрин» оның билігін б.з.д. 1287 – 1272 жылдар аралығында есептейді. О’Дохерти кланы Эримоннан оның ұрпақтарының 150 буыны арқылы, соның ішінде 54 патша және 26 ханзада арқылы тегін анықтайды. Эримонның ұрпақтарының ішінде:

Эоху Феидлех а.к.а. Эохаид (яғни мәңгілік) – б.з.д. 4 ғасырда Ирландияның жоғары патшасы және Коннахттың ұлы жауынгер патшайымы Медбтің әкесі, ол атақты Táin Bó Cúailnge (ағылшынша: Cooley сиырларын ұрлау) үшін Ольстердің бағалы тұқымдық бұқасын ұрлауға тырысты, оған қарсы жас Ольстер батыры Кухулин қарсылық көрсетті. Туатхал Тектмар (б.з.д. 1 ғасыр), Ирландияның жоғары патшасы және О’Нилл мен Коннахта әулеттерінің атасы. Жүз шайқастың Конн (ирландша: Conn Cétchathach), б.з. 2 ғасырында Ирландияның жоғары патшасы. Ол Коннахтаның және оның ұрпағы Ниалл Ноигиаллах арқылы ерте орта ғасырларда Ирландияны билеген Уи Неилл әулеттерінің атасы болды. Конн аңыз ертегісі Финн МакКулды (ирландша: Fionn mac Cumhaill) фьяналардың соңғы басшысы етіп тағайындады. Ниалл Ноигиаллах, б.з. 368–395 жылдары Солтүстік Ирландияның патшасы. Ол құрған О’Нилл әулеті 400 жыл бойы Ирландияның жоғары патшалары болды және 465–1283 жылдар аралығында 8 ғасыр бойы өздерінің Аилх патшалығын басқарды. Оның немересі Сент-Колумба (ирландша: Colum Cillle) (7 желтоқсан 521 – 9 маусым 597) бүгінгі Шотландияға христиан дінін Хиберно-шотланд миссиясының басында әкелді. Ол Шотландиядағы осы аттас аралда Айона аббаттығын құрды, ол ғасырлар бойы аймақтағы маңызды діни және саяси орталық болды. Ол Дерридің қасиеттісі. О’Нилл әулетіне О’Доннелл корольдері, Тирконнелл князьдері мен лордтары және Донегал графтығындағы Инишовен князьдері немесе лордтары кіреді. Бұл атақтар дәстүрлі таннистика жүйесі арқылы берілді (Брехон заңына сәйкес ежелгі Гел тайпаларының мұрагерлігін сипаттайтын аталық қатынасқа негізделген таңдамалы монархияның түрі). Алайда, Англо-Норман және Англияның Ирландияны жаулап алуынан кейін, ирланд корольдері мен клан басшыларының аристократиялық атақтары бірінші туған «заңды» ұлының әкесінің атағын және мүлкін автоматты түрде мұра ететін шетелдік туылма жүйесімен тағайындалды (бұл күш пен байлықты олардың қасиетіне немесе қабілетіне қарамай, ер адамдарға шоғырландырды). Король Коналл Гулбан (шамамен б.з. 464 жылы қайтыс болды) Ниалл Ноигиаллахтың ұлы болды. Ол Cenél Conaill-дің ата-бабасы және Tír Chonaill патшалығын құрды, оның атына осы патшалық аталды, ол қазіргі Ульстердегі Донегал графтығының көп бөлігін қамтиды. Ол Ирландия христиан тарихында маңызды рөл атқарады, өйткені ол әйгілі Сент-Патрикпен суға батырылған алғашқы гаэль аристократы болды, осылайша Ирландиядағы аристократияның дінге өтуіне жол ашты. Тирконнелл патшалығы 1185 жылға дейін Аилх патшалығының бір бөлігі болды. 9 ғасырда өмір сүрген Донах Дохартах О’Дохерти отбасына есімін берді. Кланның кейінгі басшылары, Брехон заңдарына сәйкес таннистика арқылы сайланды, Лагган алқабындағы қазіргі Донегалдың аумағындағы бастапқы аумағынан көшіп, Инишовендегі Мейк Лохлайн билігінің аяқталуынан босаған кеңістікке қоныстанды, Ирландия аралының солтүстік шетіндегі Инишовен түбегі. Конор ан Эйних О Дохартайх (1359–1413) кланның Инишовенде қоныстанған алғашқы мүшесі болды, атап айтқанда Десертегней қауымындағы Кастлероссқа (ирландша: Díseart Einigh, яғни Эйнихтің панасы немесе жасырыну орны) қоныстанды, ол оның құрметіне аталды. Кейіннен Десертагниде туған клан мүшелерінің арасында бүлікші сер Кахир О’Дохертидің (1587–1608) ағасы және сол қауымдағы Гортиарриганнан бірнеше шақырым оңтүстікке орналасқан саяхатшы Джозеф О’Дохертидің аталары бар.

Eochu Feidlech a. k. a. Eochaid (i. e. the enduring) was High King of Ireland in the 4th century BC and the father of Queen Medb or Maeve the great warrior Queen of Connacht who started the famous Táin Bó Cúailnge (English: Cattle Raid of Cooley) to steal Ulster's prize stud bull, opposed by the teenage Ulster hero Cú Chulainn. Túathal Techtmar (1st century BC), high King of Ireland and ancestor of the O’Neill and Connachta dynasties. Conn of the Hundred Battles (Irish: Conn Cétchathach), High King of Ireland in the 2nd century AD. He was the ancestor of the Connachta and, through his descendant Niall Noígiallach, the Uí Néill dynasties, which dominated Ireland in the early Middle Ages. Conn appointed the legendary hero Finn MacCool (Irish: Fionn mac Cumhaill) the last leader of the Fianna, the small, semi independent warrior bands in Irish mythology. Niall of the Nine Hostages (Irish: Niall Noígíallach), King of the Northern half of Ireland from c. 368–395 AD The O’Neill dynasty which he founded were High Kings of Ireland for 400 years, and ruled their own Kingdom of Aileach for 8 centuries from 465 to 1283. His grandson Saint Columba (Irish: Colum Cillle) (7 December 521 – 9 June 597) introduced Christianity to what is today Scotland at the start of the Hiberno Scottish mission. He founded the important Abbey of Iona on the Scottish island of the same name, which became a dominant religious and political institution in the region for centuries. He is the Patron Saint of Derry. The O’Neill dynasty includes the O’Donnell Kings, Princes and Lords of Tyrconnell, and the O’Doherty Princes or Lords of Inishowen in County Donegal. These titles were given through the traditional proto democratic system of election by tanistry (the form of elective monarchy based on patrilineal relationship that characterised the succession of the ancient Gaelic clans under Brehon law. However, after the Anglo Norman and English conquests of Ireland, the aristocratic titles of Irish Kings and clan chieftains were designated by the foreign system of primogeniture through which the first born "legitimate" son would automatically inherit his father's title and or property (which transmitting and concentrating power and wealth to men with no regard of their merit or ability). King Conall Gulban (died c. 464 AD) was the son of Niall Naoigiallach. He is the eponymous ancestor of the Cenél Conaill, and founded and gave his name to the kingdom of Tír Chonaill, comprising much of what is now County Donegal in Ulster. He is important in the history of Irish Christianity as he was the first Gaelic nobleman baptised by St. Patrick, thus opening the way for the conversion of the nobility in Ireland. The Kingdom of Tyrconnell was part of the Kingdom of Aileach until 1185 AD. Donagh Dochartach, who lived in the 9th century AD, gave his name to the O'Doherty family. The later chiefs of the clan, elected by tanistry under the Brehon Laws, became the Lords of Inishowen after migrating from their original territory in the Laggan valley area of present day Donegal, into the vacuum left by the end of Meic Lochlainn rule in Inishowen, the northernmost peninsula of the island of Ireland. Conor an Einigh O Dochartaigh (1359–1413) was the first of the clan to settle in Inishowen, namely at Castleross in the parish of Desertegney (Irish: Díseart Einigh, i. e. the refuge or hiding place of Einigh) which is named after him. Other members of the clan subsequently born in Desertagny include a brother of the rebel Sir Cahir O’Doherty (1587–1608) and the ancestors of the politician Joseph O’Doherty who lived a few miles further south in the same parish at Gortyarrigan.

Қазіргі тарих

Сеан Мор О Дочартай (Абт. 1505 – 26 мамыр 1582 немесе 1566?) Алайх, Инч және Берттегі қамалдарға ие болды. О’Дохертилер «Инишовен иелері» деп аталды. Шамамен 1540 жылы келісімге қол жеткізілді: О’Дохерти Фойл өзенін кесіп өтпесе, ағылшындар Инишовеннен шығып кетеді. «Бағыну және қайтару» процесі арқылы Сеан Мор О’Дохартай 1541 жылы ағылшын королі Генрих VIII алдында тізе бүкті және сэр Джон О’Дохерти атанды. Бұл стратегия гелдік басшылықты жаңа Тюдор Ирландия Корольдігіне және Англикан шіркеуіне ассимиляциялауға бағытталған болатын. Сэр Джон Ог О’Дохерти (Абт. 1540–1601, 1582 жылы Лорд). Сеан Мор О’Дохерти мен Роза О’Доннеллдің ұлы. Бёрт қамалында тұрды. 1600 жылы ол Иншовенді ағылшын флотының шапқышылығынан қорғады, олар Лоуг Фойлдің маңына үш бекініс орнатқан, олардың бірі Кульмордағы О’Дохерти иелігінде салынған. Кейін 1600 жылы ол полковник сэр Джон Чемберленді және оған қарсы аттанған ағылшын армиясының көптеген әскерилерін өлтірді. Джон Ог 1601 жылғы 27 қаңтарда қаза тапты. «Ирландиялық ақсүйектердің арасында одан қолмен жұмыс істеген, қонақжайлылық танытқан және кеңес беруде одан батыл болған мырза болған жоқ». Роза О’Дохерти (ирландша: Róisín Ní Dhochartaigh) (шамамен 1588 – 1660) – сэр Джон О’Дохертидің қызы және сэр Кахир О’Дохертидің кіші қарындасы. Роза алғаш рет Тирконнеллдің соңғы королі, содан кейін Тирконнеллдің 1-ші графы Рори О’Доннеллдің кіші інісі Кэтбар О’Доннеллге тұрмысқа шықты. Кэтбарр, Роза және олардың сәби ұлы Хью 1607 жылы графтардың қашуы кезінде континенттік Еуропаға Роримен бірге аттанды, бұл Ирландиядағы ежелгі гелдік ақсүйектердің соңы болды. Олар 14 қыркүйекте Испаниядағы Ла-Коруньяға бағыт алған Лауг Свилли жағалауындағы Ратмулланнан француз кемесіне отырды, бірге О’Нилл және О’Доннелл графтары мен Ольстер провинциясының көптеген ақсүйектері болды. Төрт жазба авторының жылнамасында оқиға былай сипатталған: «Бұл бір кеме үшін ерекше серіктер тобы болды, өйткені теңіз де, жел де соңғы уақытта Ирландиядан бір кемеде олар сияқты атақты, көрнекті және асыл адамдарды әкелген жоқ, немесе үлкен істерімен, даңқымен, қару-жарақтарымен және батырлықтарымен ерекшеленген. Егер Құдай оларға жастық шақтары ерлікке жеткенше өздерінің мұраларында қалуға мүмкіндік бергенде еді! Ойлаған жүрекке қасірет! Жобаны жоспарлаған санаға қасірет! Бұл сапарға шыққан серіктердің кетіп қалуына себеп болған жобаны бекіткен кеңеске қасірет, олар өмірінің соңына дейін мұралық иеліктеріне немесе мұралық мұраларына аман-есен оралуға үміттенбеді». Розаның күйеуі Кэтбарр О’Доннелл келесі жылы Италияда қызбадан қайтыс болды, Розаны жиырма жасында жесір қалдырды. 1613–14 жылдары ол Испан армиясында қызмет ететін ирландтық офицер Оуэн Ро О’Ниллге үйленді. Оның арғы атасы Конн О’Нилл, Тайронның 1-ші графы, Ольстердегі ең күшті тұлға және таққа бағыну және қайтару саясатының бөлігі ретінде титул алған алғашқы О’Нилл болды. Ұзақ билік құрған кезінде ол ең қуатты ирландиялық патша болды. Ол бүкіл Еуропаға мықты және қабілетті басшы, батыл жауынгер ретінде танымал болды және протестанттық дініне айналғанға қарамастан, католик әлемінде ағылшын тәжіне қарсы күш-қуат бастіоны ретінде қарастырылды. 1642 жылы Роза Оуэн Ро үш патшалық соғысы кезінде Ирландия Конфедерациясына қызмет етуге оралған кезде Ирландияға оралды. Ол полковник Ричард О’Фарреллдің серігінде Вексфордқа келді, күйеуінің Ольстер армиясына керек-жарақтар мен күш-жабдықтар жеткізді. Оуэн Ро Ирландия Конфедерациясының жетекші тұлғасына айналды, ол аралас табыстарға ие болды, бірақ 1646 жылы Бенбурб шайқасында шотландтық күштерге қарсы елеулі жеңіске жетті. 1641 жылғы Ирландия көтерілісінен кейін О’Нилл қайтып оралды және Ирландия Конфедерациясының Ольстер армиясының басшылығын алды. Оуэн Ро О’Нилл 1649 жылдың қарашасында Каван қаласындағы Клуготер қамалында табиғи себептерден қайтыс болды. Роза күйеуінің қайтыс болғанына бірнеше күннен кейін Галвейге келді. Ол Ирландияны Кромвельдің басып алуынан кейін Фландрияға барып, 1660 жылы қайтыс болғанға дейін Брюсселде тұрды. Ол Лувендегі Падуаның қасиетті Антоний францискан колледжінің алтарының жанында жерленді. Оның қабірін жауып тұрған тас тақташадағы латын жазуы (ағылшын тіліне аударылған) былай деді: «Құдайдың ұлы даңқы үшін – Мұнда қайта тірілуді күтіп жатыр D. O. M. Ең керемет ханым Роза О’Дохарти, Иншовеннің басшыларының қызы және әпкесі. Оның асыл тегінің құрметі; мінезімен және оның сәнді одақтастықтарымен көрнекті. Ол алғаш рет осы көрнекті адамға, туысы Лорд Кэтбар О’Доннеллге, Тирконнеллдің басшысына үйленді. Кейіннен Ол, Ең Көрнекті Лорд Юджин О’Нилл, Ольстердегі католик армиясының Бас қолбасшысына үйленді. Ол жақсылық пен жамандыққа ұшырады және жұмақтың лайықты болуы үшін қайырымдылығы арқылы тырысты. Ол Брюссельде 1 қарашада 1670 жылы жеті жылдан астам өмір сүрді. Бұл ескерткіш оның бірінші ұлы Хью О’Доннелл салған. Мұнда оның денесі қайта тірілуді күтеді». Сэр Кахир О’Дохерти (1587–1608) – Иншовеннің соңғы гелдік лорды болды. 1607 жылы графтардың қашуынан кейін ол Ирландиядағы ағылшын үстемдігіне және протестант қоныс аударушыларының орналасуына қарсы көтерілді, бұл О’Дохертидің көтерілісі ретінде белгілі. Ағылшын губернаторы Джордж Паулеттің қастықтарына ұшыраған Кахир және оның ізбасарлары 1608 жылы Дерриге шабуыл жасап, қиратты және Страбан мен Лиффордтағы бірнеше қамалдарды өртеді. Алайда, корольдің маршалы Ричард Уингфилд (1-ші Виконт Пауэрскорт) қарсы шабуылмен қаланы қайта басып алды және 5 шілдеде 1608 жылы Сэр Кахир 5 шілдеде 1608 жылы Килмакреннан шайқасы кезінде Дун тасынан өлтірілді. Қалған көтерілісшілер кейіннен Сэр Артур Чичестер тарапынан басылды, ол өзіне Иншовен лордтығын және О’Дохертидің Иншовендегі 170 000 акр жерін алды. Осы шығыннан кейін О’Дохерти әулеті көп бөлігін жоғалтты. 1784 жылға қарай әулеттің жетекші тармағы (яғни, ағылшын жүйесі бойынша танылған титулдары бар) елден қашып кетіп, содан бері оралған жоқ.

Seán More O Dochartaigh (Abt. 1505 – 26 May 1582 or 1566?) had castles at Aileach, Inch and Burt. The O’Doherty's were called the ‘Lords of Inishowen’. An agreement was reached in abt. 1540 that O’Dochartaigh would not cross the River Foyle if the British would stay out of Inishowen. In doing this under the process called Surrender and Regrant, Seán Mor O’Dochartaigh bent the knee before the English King Henry VIII in 1541 and became Sir John O’Doherty. This strategy essentially sought to assimilate the Gaelic leadership into the new Tudor Kingdom of Ireland and the Anglican Church. Sir John Og O’Doherty (Abt. 1540–1601, Lord in 1582). Son of Seán Mor O’Doherty and Rosa O’Donnell. Lived at Burt Castle. In 1600 he protected Inishowen against an invasion by the English fleet which had set up three forts around Lough Foyle, one of which was built on the O’Dogherty estate at Culmore. Later in 1600, he slew Colonel Sir John Chamberlain and many members of the English army who had marched against him. John Og was slain on 27 January 1601. "There was not a lord of a barony amongst the Irish more distinguished for manual action and hospitality, or more bold in counsel than he." Rosa O’Doherty (Irish: Róisín Ní Dhochartaigh) (c. 1588 – 1660) was the daughter of Sir John O’Doherty and the younger sister of Sir Cahir O’Doherty. Rosa was first married to Cathbarr O’Donnell, the younger brother of Rory O’Donnell, the last King of Tyrconnell and then 1st Earl of Tyrconnell. Cathbarr, Rosa and her infant son Hugh accompanied Rory to Continental Europe during the 1607 Flight of the Earls, which signalled the end of the ancient Gaelic nobility in Ireland. They embarked on a French ship from Rathmullan on the shore of Lough Swilly heading for La Coruña in Spain on 14 September with the Earls O’Neill and O’Donnell along with a great number of the nobles of the province of Ulster. The Annals of the Four Masters described the event as follows: "That was a distinguished company for one ship, for it is most certain that the sea has not borne nor the wind wafted from Ireland in the latter times a party in any one ship more eminent, illustrious, and noble than they were, in point of genealogy, or more distinguished for great deeds, renown, feats of arms, and valorous achievements; and would that God had granted them to remain in their patrimonies, until their youths should arrive at the age of manhood! Woe to the heart that meditated! Woe to the mind that planned! Woe to the Council that determined on the project which caused the party who went on that voyage to depart, while they had no prospect to the end of their lives of returning safe to their hereditary estates or patrimonial inheritance." Rosa's husband Cathbarr O’Donnell died of fever in Italy the following year, leaving Rosa widow at the age of twenty. In 1613–14 she married Owen Roe O’Neill, an Irish officer serving in the Spanish army whom she met in Flanders. His great grandfather was Conn O’Neill, 1st Earl of Tyrone, the most powerful figure in Ulster and the first Ó Néill to take a title from the Crown as part of the surrender and regrant policy. At the peak of his lengthy reign, he was the most powerful Irish king. He was known throughout Europe as a strong and able leader, a hearty warrior, and looked to by the Catholic world as a bastion of strength against the English crown, despite his conversion to the Protestant faith. In 1642 Rosa returned to Ireland when Owen Roe came back to serve the Irish Confederacy during the War of Three Kingdoms. She landed at Wexford in the company of Colonel Richard O’Farrell with supplies and reinforcements for her husband's Ulster Army. Owen Roe became a leading figure of the Irish Confederacy, enjoying mixed fortunes but winning a notable success against Scottish forces at the Battle of Benburb in 1646. Following the Irish Rebellion of 1641, O’Neill returned and took command of the Ulster Army of the Irish Confederates. Owen Roe O’Neill died of natural causes at Cloughoughter Castle in Cavan November 1649. Rosa had been in Galway and arrived a few days after her husband's death. She went to Flanders following the Cromwellian conquest of Ireland, living in Brussels until her death in 1660. She was buried near the altar of the Franciscan College of St. Anthony of Padua in Louvain. The Latin inscription on the stone slab that covers her grave (here translated into English) reads as follows: "To the Greater Glory of God —Here lies awaiting the Resurrection D. O. M. The Most Excellent Lady Rosa O’Docharty, Daughter and Sister of Chiefs of Inishowen. The honour of her exalted race; illustrious by character and by her splendid alliances. She was first married to that eminent man, her kinsman Lord Cathbar O’Donnell, Chief of Tirconnell. Subsequently she married, His Excellency Lord Eugene O’Neill, Commander in Chief of the Catholic Army in Ulster. She experienced good and evil fortune, And strove through her beneficience to become worth of Heaven. She was more than seventy years when she died in Brussels, 1st November A. D. 1670. This monument was erected by her first born son Hugh O’Donnell. Here, her body awaits the resurrection." Sir Cahir O'Doherty (1587–1608) was the last Gaelic Lord of Inishowen. Following the Flight of the Earls in 1607, he rebelled against English domination in Ireland and the plantation of Protestant settlers in what is known as O'Doherty's Rebellion. Provoked by the English Governor George Paulet, Cahir and his followers attacked and destroyed Derry and burned several castles in Strabane and Lifford in 1608. However, the King's Marshal Richard Wingfield (1st Viscount Powerscourt) recovered the city in a counter attack and on 5 July 1608, Sir Cahir was killed at the Rock of Doon during the Battle of Kilmacrennan on 5 July 1608. The remaining rebels were then crushed by Sir Arthur Chichester who received the Lordship of Inishowen for himself, together with a grant of O’Doherty's entire 170,000 acres of land in Inishowen. After this loss the O'Doherty family lost much of its power and influence. By 1784, the leading branch of the family (i. e. with titles recognised according to the English system of primogeniture) fled the country and has not returned since.

Клан "басшылары"

1990 жылдары Ирландияның Бас Геральды ең ежелгі рулардың басшыларының ұрпақтарын мойындады, бірақ бұл мойындау ағылшылдық әкеліктену жүйесіне сәйкес болды, ал ескі кезеңдегі Брехон заңдарындағы танистрилік мұрагерлік ережесі ескерілмеді. Олар «Атының басшылары» деп аталды. Догерти руының басшылығын доктор Рамон Сальвадор О’Догерти өзіне алды. 1990 жылдың шілде айында О’Догерти руының жиыны өтті, және Рамон Сальвадор О’Догерти Испанияда Дерридегі Белмонт үйіндегі ежелгі қасиетті тасқа «Атының басшысы» ретінде салтанатты түрде тағайындалды. О’Догерти дәстүрлі ақ таяқ пен 1608 жылы шайқаста қаза тапқан Кахир О’Догертидің қолында болған қылышын алды. Бірақ, Теренс Маккарти Маккарти руының басшысы ретінде мойындалғаннан кейін алаяқ екені анықталғаннан кейін, туған дау «аты бар басшылардың» сенімділігіне күмән тудырды, соның ішінде Испаниядағы Рамон О’Догертиге де.

Кланның жиналысы

Бүгінде Ирландияның көптеген аймақтарында Догерти отбасылары бар, олардың негізгі шоғырлануы туған жерінде – Инишовен түбегінде, Донегал графтығында және Дерри маңында. О’Дохертилер ирланд диаспорасының маңызды бөлігі болып табылады. Осы мақсатта отбасы ерікті ұйымдар арқылы отбасылық және ирланд тарихын зерттейді және тұрақты түрде отбасылық кездесулер өткізеді. О Дочартай кланы қауымдастығы 1980-ші жылдары американдық және канадалық кландардың бірлескен күшімен Мичиган штатында құрылды. Ол 1985 жылдан 1999 жылға дейін Инч-Айленд, Ко Донегалдан, ал 1999 жылдан 2007 жылға дейін Бункранадан жұмыс істеді. Қауымдастық қазір қайтадан Мичиган штатында орналасқан, халықаралық мүшелік және жаңалықтар бюллетенін ұсынады. О Дохерти отбасылық кездесулері 1985 жылдан бері әр бес жылда бір рет Ирландияда О Дохертей ирландтық кездесу комитеті (Иншовен және Дерриден құралған кездесу комитеттерінің бірігуі) ұйымдастырып келеді. 2008 жылдың шілдесінде Кахир О Дохертидің 1608 жылғы қазасын еске алуға арналған арнайы кездесу өтті. Келесі кездесу 2020 жылдың 23-28 шілдесіне жоспарланған. 2005 жылы өткен кездесуде «Адамның тамыры» – «О’Дохерти кланының жері арқылы саяхат» фильмінің тұсаукесері болды.

О'Догерти қалмақтары

О’Догертилер өздерінің Инишовен аймағын викингтер, саксондар, англо-нормандар және ағылшын басқыншыларынан қорғау үшін көптеген қамалдар салған немесе басып алған. Олардың ішінде: Каислен Нуа (сонымен қатар Элагмор қамалы, Гринкестл және Нортбург қамалы) Лох-Фойл көлінің жағасында орналасқан. Ол 1305 жылы англо-нормандық Ричард Ог де Бург, Ольстердің 2-ші графы, көлге кіруді бақылау мақсатымен салынған. 1332 немесе 1333 жылы Ирландияның солтүстік-батысындағы нормандық биліктің күйреуінен кейін О’Догертилер оны басып алды және 1555 жылы қоршаумен қиратылғанға дейін 222 жыл бойы О’Догерти руының иелігінде болды. Бункранадағы О’Догерти бекінісі, 1602 жылы О’Догертилер тұрған, бірақ 1608 жылы ағылшындар басып алған. Крислоу маңындағы Доу қамалы. 1400 жылдардың басында салынған, ол Донегалдағы ең мықты бекіністердің бірі болды және ирланд тарихында маңызды рөл атқарды. Сэр Каир О’Догерти 1608 жылы Дерриге шабуыл жасамас бұрын осы жерде штабын құрған. 1641 жылы қамалды Мак Суини қайтарып алды, ал 1642 жылы Доу қамалында Оуэн Ро О’Нилл Еуропадан қайтып келді. Ол Шотландия мен Ирландия Англияға қарсы көтерілген Үш патшалық соғысы кезінде Ирландия Конфедерациясының Ольстер армиясын басқару үшін келді, бұл Англия королі Карл I-нің өлім жазасына кесілуіне және 1649 жылы Ирландияның Кромвель тарапынан басылып алынуына әкелді. Каррикабраги қамалы Доа аралының солтүстік-батыс шетінде, Иншовеннің солтүстігіндегі Поллан шығанағының басында орналасқан. Бұл жер алғаш рет 834 жылы айтылған. Қамал 1600 жылға дейін Фелеми Браслай О’Догерти салған. Оның шалқап жатқан орнына байланысты Сэр Каир О’Догерти 1608 жылы көтерілісін жоспарлау үшін оны таңдады. Калмор қамалы (ирланд тілінде: Cuil mor, «үлкен бұрыш» немесе «бұрылыс» деген мағынаны білдіреді) Дерридің солтүстігіндегі Фойл өзенінің сағасында орналасқан. Ақын Дугальд Мак Фадьен өзінің «Кахир Ро» өлеңіне қосымша ретінде бұл қамал О’Догертилердің ежелгі бекінісі болғанын жазған. Қамал алғаш рет 1559 жылы Англия тажының иелігіне өтті, бірақ 1608 жылдың сәуір айында Сэр Каир О’Догерти басып алды, Дерридегі ағылшын бекінісін қоршап, қиратудан бір күн бұрын. Бёрт қамалы (О’Догертилер 1560–1580 жылдары салған); Сэр Кахер О’Догерти 1601 жылы онда тұруға кірісті. Дерридегі О’Догерти мұнарасы. 1615 жылы Патрик О’Догерти «О’Доннеллдерге салық бойынша берешегін өтеу үшін» салған.

The O’Dohertys built or occupied numerous castles to defend their territory of Inishowen against Viking, Saxon, Anglo Norman and English invaders. These included:

Caisleán Nua (a. k. a. Elaghmore Castle, Greencastle and Northburg castle) on the shore of Lough Foyle. It was built in 1305 by the Anglo Norman Richard Óg de Burgh, 2nd Earl of Ulster to control access to the lough. It was taken by the O’Dohertys in 1332 or 1333 following the collapse of Norman power in the North West of Ireland, and held by the O’Doherty clan for 222 years before it was destroyed by siege in 1555. O’Doherty's Keep in Buncrana that was inhabited by O’Dohertys in 1602 but seized in 1608 by the English. Doe Castle near Creeslough. Built in the early 1400s, it was one of Donegal's strongest fortifications and played a pivotal role in Irish history. Sir Cahir O’Doherty set up his headquarters here before his attack on Derry in 1608. The castle was recovered by the Mac Sweeney in 1641 and it was at Doe Castle that Owen Roe O’Neill landed on his return from Europe in 1642 to lead the Ulster Army of the Irish Confederate forces during the Wars of the Three Kingdoms when Scotland and Ireland rebelled against England, leading to the execution of the English King Charles I and the Cromwellian conquest of Ireland in 1649. Carrickabraghy Castle stands on a rocky outcrop at the north western extremity of the Isle of Doagh, at the head of Pollan Bay, in the north of Inishowen. The place is first mentioned in 834. The castle was built before 1600 by Phelemy Brasleigh O’Doherty. Because of its seclusion, it was chosen by Sir Cahir O’Doherty to plan his revolt in 1608. Culmore Castle (Irish: Cuil mor, meaning "large point" or "angle") on the Foyle river estuary north of Derry. This was an ancient fort of the O’Dohertys according to the poet Dugald Mac Fadyen in a footnote to his poem, Cahir Roe. The castle was first held by the Crown of England in 1559 but was captured by Sir Cahir O’Doherty in April 1608 the day before he besieged and destroyed the English settlement at Derry. Burt Castle (built around 1560–1580 by the O’Dohertys); Sir Cahair O’Doherty took up residence there in 1601. O’Doherty's Tower in Derry. Built in 1615 by Patrick O’Doherty "to satisfy tax liability owed to the O’Donnells".