Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оратордың лекторийі ретінде қолданылатын биік платформа.
Elevated platform used as an orator's podium
Бема – ежелгі Афинада оратордың лекторийі ретінде пайдаланылатын биік платформа. Бұл термин қасиетті орындағы көтеріңкі жерді де білдіруі мүмкін. Яһуди синагогтарында, ол қызмет барысында Тора оқу үшін қолданылады, бұл термин бима немесе бимах деп аталады.
A bema was an elevated platform used as an orator's podium in ancient Athens. The term can refer to the raised area in a sanctuary. In Jewish synagogues, where it is used for Torah reading during services, the term used is bima or bimah.
Ежелгі Грекия
Ежелгі грек тіліндегі bēma (βῆμα) сөзі «платформа» және «басқыш» деген мағынаны білдіреді, ол bainein (βαίνειν, «бару») сөзінен туындаған. Афинада бэманың алғашқы қолданылуы трибунал ретінде болған, онда спикерлер азаматтарға және соттарға сөз сөйлейтін, мысалы, Пниксте. Грек соттарында даулы екі тарап та өз аргументтерін жеке бэмалардан ұсынатын. Метонимиялық тұрғыдан, бэма сонымен қатар сот отыру орны болды, Жаңа өсиетте сипатталғандай, Мәтін 27:19 (KJV) және Жохан 19:13 (KJV) бойынша судьяның көтерілген тағының жалғасы, сондай-ақ, Елшілердің істері 25:10 (KJV) бойынша Рим императорының тағы және, Римдіктерге 14:10 (KJV) бойынша, сот кезінде Құдайдың тағы ретінде айтылған.
The Ancient Greek bēma (βῆμα) means both 'platform' and 'step', being derived from bainein (βαίνειν, 'to go'). The original use of the bema in Athens was as a tribunal from which orators addressed the citizens as well as the courts of law, for instance, in the Pnyx. In Greek law courts the two parties to a dispute presented their arguments each from separate bemas. By metonymy, bema was also a place of judgement, being the extension of the raised seat of the judge, as described in the New Testament, in Matthew 27:19 (KJV) and John 19:13 (KJV), and further, as the seat of the Roman emperor, in Acts 25:10 (KJV), and of God, in Romans 14:10 (KJV), when speaking in judgment.
Этимология
Библиялық еврей тіліндегі бима (בּימה), 'платформа' немесе 'минбар', көне грек тіліндегі көтеріңкі платформаны білдіретін бема (βῆμα) сөзінен шыққан болуы әлдеқайда мүмкін. Сонымен қатар, Киелі кітаптағы еврейше бама (בּמה), 'биік жер' деген сөзбен филологиялық байланысы бар деген ұсыныс бар.
The post Biblical Hebrew bima (בּימה), 'platform' or 'pulpit', is almost certainly derived from the Ancient Greek word for a raised platform, bema (βῆμα). A philological link to the Biblical Hebrew bama (בּמה), 'high place' has been suggested.
Басқа атаулар
Біма (ивритше көпше: бимот) синагогаларда кейбір ашкенази яһудилерінің арасында альмемар немесе альмемор деп те аталады (араб тілінен аударғанда, аль минбар, яғни "қойма"). Сефард яһудилері арасында ол тева (ивритше "қорап, жақша") немесе мигдаль эц ("ағаш мұнарасы") деп белгілі.
The bimah (Hebrew plural: bimot) in synagogues is also known as the almemar or almemor among some Ashkenazis (from the Arabic, al minbar, meaning 'platform'). Among Sephardic Jews it is known as a tevah (literally 'box, case' in Hebrew) or migdal etz ('tower of wood').
Мақсаты
Биманың маңызы – сол сәтте оқырман ең маңызды екенін көрсету және олардың Тора оқылуын жақсырақ естуға мүмкіндік беру.
The importance of the bimah is to show that the reader is the most important at that moment in time, and to make it easier to hear their reader of the Torah.
Сипаттамасы мен қолданылуы
Бима мәжілісханаларда апталық Тора бөлігін (параша) және хафтараны оқу үшін стандартты жабдыққа айналды. Көне заманда бима тастан жасалған, бірақ қазіргі кезде көбінесе сатылармен жуықталатын тіктөртбұрышты ағаш платформа болып табылады. Синагогтағы бима ғибадатханадағы бима сияқты екі-үш сатымен көтеріледі. Көтерілген биманың үстінде әдетте қоршау болады. Бұл 10 қол енінен биік немесе одан төмен бимада қауіпсіздік талабы еді. Төменгі бимада (бір сатылы болса да) біреудің қабырсыздан түсіп кетуіне жол бермеу үшін қоршау орнатылады. Православтық иудаизмде бима мәжілісхананың ортасында, сандықтан бөлек орналасқан. Иудаизмнің басқа бағыттарында бима мен сандық біріктірілген. Реформалық иудаизмге дейін барлық мәжілісханаларда бима ортада болған. Реформалық қозғалыс оларды арон кодешке (Киелі сандыққа) жақын немесе оның айналасына жылжытты. Шавуот мерекесін тойлау кезінде мәжілісханалар гүлдермен безендіріледі, көптеген мәжілісханаларда биманың үстіне арнайы аркалар қойылып, гүлдермен әшекейленеді.
The bimah became a standard fixture in synagogues from which the weekly Torah portion (parashah) and the haftarah are read. In antiquity the bimah was made of stone, but in modern times it is usually a rectangular wooden platform approached by steps. The synagogue bimah is typically elevated by two or three steps, as was the bimah in the Temple. A raised bimah will typically have a railing. This was a religious requirement for safety in bimah more than 10 handbreadths high, or between A lower bimah (even one step) will typically have a railing as a practical measure to prevent someone from inadvertently stepping off. In Orthodox Judaism, the bimah is located in the center of the synagogue, separate from the Ark. In other branches of Judaism, the bimah and the Ark are joined together. Prior to Reform Judaism, all synagogues had their bimah in the middle The Reform movement moved theirs close to or around the aron kodesh (Holy Ark). At the celebration of the Shavuot holiday when synagogues are decorated with flowers, many synagogues have special arches that they place over the bimah and adorn with floral displays.
Христиандық
Бэманың рәсімдік қолданылуы иудаизмнен ертедегі христиан шіркеуінің сәулет өнеріне көшкен. Бұл бастапқыда діни қызметкерлерге арналған орындықтары мен оқу тұғыры бар көтерілген платформа болған, онда Құдай сөздері оқылған және уағыз айтылған. Батыс христиандығында бема уақыт өте келе ғибадатханаға (немесе пресвитерияға) және мінберге айналды. Византиялық, Армян, Батыс Сириялық және Александриялық шіркеулерде бема әдетте киелі орынды құрайтын платформаның атауы болып табылады; ол иконостасияның артындағы және алдындағы бөліктерден тұрады, ал иконостасия алдындағы платформадан диаккон ектенияларды (тілектерді) жетекшілік етеді, ал мінберден дін қызметкері уағыз айтады және қасиетті тағамды бөліседі. Оған бір немесе бірнеше баспақышпен көтерілуге болады. Бэма құрбандық үстелінен (иконостасияның артындағы аймақ), солеастан (иконостасияның алдындағы жол) және мінберден (қасиетті есіктердің алдындағы, шіркеуге қарай созылатын аймақ) тұрады. Әдетте, православие жамағаты қасиетті тағамды қабылдау үшін ғана бемаға көтеріледі.
The ceremonial use of a bema carried over from Judaism into early Christian church architecture. It was originally a raised platform with a lectern and seats for the clergy, from which lessons from the Scriptures were read and the sermon was delivered. In Western Christianity the bema developed over time into the chancel (or presbytery) and the pulpit. In Byzantine, Armenian Rite, West Syriac and Alexandrian Rites of Eastern Christianity bema generally remains the name of the platform which composes the sanctuary; it consists of both the area behind the iconostasion and the platform in front of it from which the deacon leads the ektenias (litanies) together with the ambo from which the priest delivers the sermon and distributes Holy Communion. It may be approached by one or several steps. The bema is composed of the altar (the area behind the iconostasion), the soleas (the pathway in front of the iconostasion), and the ambo (the area in front of the Holy Doors which projects westward into the nave). Orthodox laity do not normally step up onto the bema except to receive Holy Communion.
Ислам діні
Ислам дінінде, минбар деп аталатын мінбер әр жұма мешітінің қалыпты жабдығы болып табылады. Мінбер туралы ең ерте жазбалар 628-631 жылдар аралығына дейін жетеді.
In Islam, a pulpit, called minbar, is a standard furnishing in every Friday mosque. The earliest record of a minbar dates back to between 628 and 631 CE.